Μία από τις καλύτερες φίλες της μαμάς μου τυφλώθηκε μετά τα 75 της χρόνια. Την αγαπούσα πολύ. Διαβάζοντας το «The Correspondent», της Virginia Evans, την έφερνα συνέχεια στο νου μου. Η Sybil, η πρωταγωνίστρια του βιβλίου, έχει για μένα τη μορφή της Α. κι ας μην μοιράζονται οι δυο τους κοινές καταβολές ή εμπειρίες.
Η Sybil έχει περάσει τα 70 και ζει μόνη της στην Ανάπολη, μια κωμόπολη στην Πολιτεία του Μέριλαντ, 50 χιλιόμετρα από την Ουάσιγκτον. Το σπίτι της βρίσκεται δίπλα στη θάλασσα, για τον περιποιημένο κήπο του είναι περήφανη. Έχει δύο παιδιά και είναι συνταξιούχος δικαστικός με ιδιαίτερα επιτυχημένη καριέρα πίσω της.
Η Sybil όμως κουβαλάει πολλά βάρη στους ώμους της. Έχει χάσει τον δευτερότοκο γιο της στην ηλικία των 8 ετών, είναι χωρισμένη λόγω θλίψης, έχει κακή σχέση με την κόρη της.
Η βασική καθημερινή της ασχολία (εκτός από το garden club της κοινότητας και τις βιβλιοφιλικές εξόδους της με τα «birds» -τα πουλιά– τις δύο φίλες και γειτόνισσές της Millie και Trudy), είναι η συγγραφή επιστολών. Στο χέρι, με τα σωστά επιστολόχαρτα και στυλό.
Η Sybil γράφει σε όλους. Στον γείτονά της Theodore, που την θυμάται πάντα στα γενέθλιά της, στον έφηβο γιο του δικαστή φίλου της που τραβάει ζόρια στο σχολείο· στους συγγραφείς που αγαπάει (εξαιρετικά τα γράμματα προς και από την Joan Didion αλλά και η αλληλογραφία με την Ann Patchett και τον Larry McMurtry), ακόμη και στον Αμερικανό σκηνοθέτη George Lukas γράφει. Γράφει μια φορά τον μήνα στην παιδική κολλητή και κουνιάδα της Rosalie –μια επιστολική σχέση που κρατάει από το δημοτικό σχολείο- με την οποία επίσης ανταλλάσσει απόψεις για βιβλία.
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι περισσότεροι αποδέκτες των επιστολών της, ακόμη και οι πιο διάσημοι, της απαντάνε, διατηρώντας ουσιαστικά ζωντανή μια ρετρό με τα σημερινά δεδομένα, μορφή επικοινωνίας, που την αποτρέπει από το να καταφεύγει στα email, ακόμη και στο τηλέφωνο.
Γράφει όμως και σε έναν άγνωστο, μέχρι ενός σημείου τουλάχιστον, αποδέκτη· η επιστολή αυτή είναι μακρόσυρτη, αναλυτική και φέρει πάντα στην αρχή της, εκτός από την ημερομηνία, την ένδειξη «unsent». Σε αυτόν τον άγνωστο αποδέκτη ανοίγει την καρδιά της, περιγράφει τους φόβους και τις αγωνίες της, εξομολογείται όλα όσα δεν τολμά να πει στους οικείους της.
Η Sybil όμως χάνει την όρασή της, λόγω μιας σπάνιας ασθένειας. Ωστόσο δεν θα το βάλει κάτω. Αντιθέτως, σταδιακά και καθώς η κατάστασή της επιδεινώνεται, αρχίζει να αναθεωρεί, να «βλέπει» διαφορετικά τη ζωή της και την ανθρώπινη κατάσταση εν γένει. Θα έχει την ευκαιρία να διορθώσει λάθη του παρελθόντος, να επουλώσει όσο γίνεται τις πληγές της; Θα προλάβει να δώσει χώρο σε άλλους ανθρώπους, να τείνει και να λάβει χείρα βοηθείας;
Δεν θέλω να πω περισσότερες λεπτομέρειες για την πλοκή. Μόνο ότι τo βιβλίο, που βραβεύτηκε πρόσφατα με το Women’s Prize for Fiction 2026, είναι ένα πολύ ευαίσθητο αφήγημα, συγκινητικό και συνάμα σκληρό -και με σασπένς επίσης-, ένα επιστολικό μυθιστόρημα τόσο γερά δομημένο που το διαβάζεις με τη μία.
Η Evans έχει συγκριθεί με την Elizabeth Strout, της οποίας ως γνωστόν είμαι μεγάλη φαν. Δικαίως, θεωρώ (αν και η Strout είναι μία και μοναδική), ειδικά όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο δίνει αξία στα μικρά πράγματα, αλλά και με το πώς «κεντάει» τους χαρακτήρες και την εξέλιξη της ιστορίας της.
*
Και κάποιες λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά: Η Evans ξεκίνησε το βιβλίο ως μια άσκηση δημιουργικής γραφής και δεν σκόπευε αρχικά να το δείξει σε κανέναν. Το έγραψε όταν είχε «φτάσει στα όριά της», καθώς ο πεθερός της ήταν άρρωστος, οι ΗΠΑ ήταν σε lockdown και εκείνη στο τσακ να κάνει αίτηση στη νομική σχολή λόγω της αδυναμίας της να βρει εκδότη για τα επτά προηγούμενα μυθιστορήματά της. «Έγραψα το βιβλίο μέσα σε έναν χρόνο στη διάρκεια του Covid. Ήταν μια οργανική, αρκετά εσωτερική διαδικασία», λέει η ίδια με αφορμή τη βράβευσή της. «Έγραψα τα γράμματα στη σειρά, και έχτισα την αφήγηση στην πορεία. Δεν έκανα ιδιαίτερη έρευνα τότε, μόνο αργότερα, κυρίως για νομικά θέματα που απαιτούσαν ακρίβεια. Από τη στιγμή που είχα τη ραχοκοκαλιά και τους μυς της ιστορίας γερούς, έκανα διορθώσεις, αναθεωρήσεις, προσθέσεις και αφαιρέσεις, έρευνα.»
Το «The Correspondent» πούλησε περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντίτυπα μέσα σε 17 εβδομάδες αφότου κυκλοφόρησε και βρέθηκε στη λίστα με τα ευπώλυτα της εφημερίδας New York Times.
Εύχομαι σύντομα να μεταφραστεί και στα ελληνικά. Προς το παρόν μαθαίνω ότι γυρίζεται ταινία με πρωταγωνίστρια την Jane Fonda (βλ. Jane Fonda -Starring ‘The Correspondent’ Movie).
Who is who: Η Virginia Evans είναι από την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ. Σπούδασε αγγλική λογοτεχνία στο James Madison University και έχει μεταπτυχιακό στη δημιουργική γραφή από το Trinity College στο Δουβλίνο, όπου δούλεψε με καθηγητές την Claire Keegan και τον Kevin Power. Ζει στη Βόρεια Καρολίνα.
Info: The Correspondent – Women’s Prize.
