από την Αλεξάνδρα Χαΐνη
Στο πέμπτο «Μικρά πράγματα σαν κι αυτά» φιλοξενούμε μια πολύ σημαντική έρευνα για το μεγαλόφωνο διάβασμα, καλωσορίζουμε ένα βιβλίο που άργησε να επιστραφεί 77 ολόκληρα χρόνια, μιλάμε για το… σεξ και την ανάγνωση, για πολυαναμενόμενες διασκευές και για άλλα πολλά και θαυμαστά.
Το «Χωριστά δωμάτια» στη μεγάλη οθόνη: Ξεκινάω από το πιο καλό, για μένα τουλάχιστον, νέο. Το εξαιρετικό μυθιστόρημα του Pier Vittorio Tondelli «Χωριστά δωμάτια» (μετ. Δέσποινα Γιαννοπούλου, εκδ. Πόλις), θα γίνει ταινία από τον Ιταλο-αλγερινό σκηνοθέτη και παραγωγό Luca Guadagnino («Να με φωνάζεις με τ’ όνομά σου», «Queer»). Όπως έχει δηλώσει ο ίδιος ο Guadagnino, η μεταφορά του μυθιστορήματος του Tondelli στο σινεμά ήταν ένα από τα τέσσερα όνειρά του στην αρχή της καριέρας του. Δεν ξέρω ποια ήταν τα υπόλοιπα τρία, αλλά ελπίζω να τα έχει πραγματοποιήσει. Έμαθα όμως ότι η ταινία αναμένεται μέσα στο 2026 και ότι θα πρωταγωνιστήσουν ο βρετανός ηθοποιός Josh O’Connor (ο βασικός ήρωας της τελευταίας ταινίας του Steven Spielberg «Ημέρα Αποκάλυψης») και η διάσημη Γαλλίδα ηθοποιός Léa Seydoux. Περισσότερα για το βιβλίο δείτε και στο Pier Vittorio Tondelli: Ένα δικό του δωμάτιο.
Διαβάζω δυνατά: Βγήκαν τα αποτελέσματα της έρευνας της «Κόκκινης Αλεπούς», αυτού του ξεχωριστού online περιοδικού για το παιδικό βιβλίο, σχετικά με το κατά πόσο η μεγαλόφωνη ανάγνωση αποτελεί μέρος της καθημερινότητας των οικογενειών στη χώρα μας. Περίπου 500 άτομα απάντησαν στο σχετικό ερωτηματολόγιο, δίνοντας μια πιο σαφή εικόνα για το τι συμβαίνει στην Ελλάδα με την πρακτική αυτή, κατά πόσο οι γονείς τη γνωρίζουν, αν τη χρησιμοποιούν, μέχρι ποια ηλικία των παιδιών τους τη διατηρούν και ποια θεωρούν τα σημαντικότερα οφέλη της. Αναφέρω συνοπτικά μερικά από τα στοιχεία που προέκυψαν: Η πλειονότητα των συμμετεχόντων στην έρευνα (96,3%) δήλωσαν πως διαβάζουν δυνατά στο/α παιδί/ά τους. Η μητέρα αναδεικνύεται ως ο κύριος αναγνώστης της οικογένειας (58,6%), ενώ σε σημαντικό ποσοστό εμφανίζονται και οι δυο γονείς (39,6%). Ο πατέρας μόνο, καταλαμβάνει το 7%. Ενδιαφέρον έχει η απάντηση στο ερώτημα σχετικά με το αν η μεγαλόφωνη ανάγνωση ωφελεί και τους έφηβους, όπου το 75% σχεδόν απάντησε ότι είναι πολύ ή και αρκετά ωφέλιμη, ενώ στην ερώτηση για το ποιοι λόγοι τους οδηγούν να μη διαβάζουν μεγαλόφωνα στα παιδιά τους, πρώτη και με διαφορά έρχεται η έλλειψη χρόνου, η κούραση από την καθημερινότητα και τρίτη η άρνηση των ίδιων των παιδιών. Πολλοί συγκριτικά είναι εκείνοι που αναφέρουν πως ανάμεσα στη μεγαλόφωνη ανάγνωση και την ενασχόληση με μια οθόνη, τα παιδιά επιλέγουν το δεύτερο. Από τα θετικά της έρευνας είναι ότι το 73% των ερωτηθέντων απολαμβάνει τη διαδικασία της μεγαλόφωνης ανάγνωσης, ενώ το 81% θεωρεί ότι η διαδικασία αυτή έχει ενισχύσει τη σχέση του με το/α παιδί/ιά του. Διαβάστε την έρευνα εδώ: Διαβάζουμε δυνατά στα παιδιά;
Booksmaxxing: Όταν εμείς γράφαμε στον Αναγνώστη ότι το βιβλίο είναι «το καλύτερο αφροδισιακό», στην Guardian σφύριζαν αδιάφορα και να τώρα που μας …αντιγράφουν. Σε πρόσφατο ρεπορτάζ, η εφημερίδα αναφέρεται στην εφαρμογή γνωριμιών tinder, η οποία κατά πως φαίνεται δίνει μεγάλη σημασία πλέον στο αν οι χρήστες της, που επιθυμούν να γνωριστούν ή να συνάψουν σχέση, διαβάζουν βιβλία. Μάλιστα, με βάση τα στοιχεία που έδωσε η υπηρεσία στη Huffington Post, η αναφορά σε βιβλία στο προφίλ των χρηστών φτάνει στο 29% συνολικά, και ειδικά στις γυναίκες, στο 41%. Σύμφωνα δε με έρευνα της Headway, μιας υπηρεσίας που φιλοξενεί περιλήψεις δημοφιλών nonfiction βιβλίων, το 75% των ανθρώπων «βρίσκουν πιο ελκυστικούς συντρόφους εκείνους που διαβάζουν». (Κι εμείς.)
Η 88χρονη «έφηβη» Joyce Carol Oates: «Μπορώ άνετα να ταυτιστώ με τους εφήβους», δήλωσε πρόσφατα η Joyce Carol Oates στη δημοσιογράφο του New York Magazine, Emma Alpern. Η συγγραφέας έκλεισε φέτος τον Ιούνιο τα 88. Και όμως, «εξωτερικά θυμίζει άγουρη έφηβη», γράφει η Alpern προσθέτοντας ότι αυτή η ποιότητα και μια εφηβική αίσθηση απειλής και ταμπού είναι εμφανής και στη δουλειά της «που αφορά συχνά θηρευτές ενήλικες και ευάλωτες νεαρές γυναίκες που παραδόξως καλωσορίζουν τον κακοποίητή τους». Η Oates έχει εκδώσει 66 μυθιστορήματα, 50 συλλογές διηγημάτων, πάνω από 12 νουβέλες, θεατρικά έργα, δοκίμια, παιδικά βιβλία, συλλογές ποιημάτων και αρκετές βιογραφίες. Πρόσφατα όμως σκέφτεται τον θάνατο: το σοκ του να χάνεις τους ανθρώπους της ζωής σου, ακόμη κι αν είναι σε μεγάλη ηλικία, ή άρρωστοι, ακόμη και αν έχεις χάσει πολλούς στην πορεία. «Όσο περνάνε τα χρόνια οι άνθρωποι ξεθωριάζουν. Εξαφανίζονται. Και αυτό είναι πραγματικά εκπληκτικό», λέει η ίδια, μεταξύ πολλών άλλων (βλ. Joyce Carol Oates Thinks Social Media Is a Waste of Time).
Night And Day: Το «Night And Day» είναι το δεύτερο μυθιστόρημα της Virginia Woolf. Εκδόθηκε για πρώτη φορά στις 24 Οκτωβρίου 1919. Η ιστορία διαδραματίζεται στο Εδουαρδιανό Λονδίνο και ακολουθεί τις ζωές της Katharine Hilbery και της Mary Datchet, δύο γυναικών που κινούνται στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή εν μέσω πιεστικών κοινωνικών προσδοκιών. Παρόλο που η Woolf παραμένει μια από τις πιο πολυδιαβασμένες και φημισμένες συγγραφείς του 20ού αιώνα, το μυθιστόρημα αυτό αντιμετωπίστηκε ως «ανωμαλία» στην λογοτεχνική της πορεία. Σε αντίθεση με τα πιο διάσημα βιβλία της, έχει ένα ρεαλιστικό, σχεδόν βικτωριανό στυλ και μια αργή, νωχελική πλοκή – εξού και είναι ένα από τα λιγότερο διαβασμένα έργα της. Οπότε προκαλεί έκπληξη -ευχάριστη θα έλεγα- το γεγονός ότι θα μας επανασυσταθεί μέσω του κινηματογράφου. Το μυθιστόρημα διασκευάστηκε μόλις για τη μεγάλη οθόνη – και είναι η πρώτη μεγάλη διασκευή οποιουδήποτε μυθιστορήματος της Woolf εδώ και δεκαετίες. Την σκηνοθεσία υπογράφει η Tina Gharavi και πρωταγωνιστούν η Αμερικανίδα Haley Bennett, ο Αυστριακός Elyas M’Barek αλλά και ο αγαπημένος Βρετανός ηθοποιός Timothy Spall. Προς το παρόν θα αναζητήσουμε το βιβλίο.
Shakepeare στον κήπο του Freud: Ο Ρωμανός Γεροδήμος είναι ένας πολύ ανήσυχος άνθρωπος, ένας ακάματος δημιουργός. Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Δημοσιογραφίας στο πανεπιστήμιο του Bournemouth (μεταξύ άλλων), ζει κυρίως στο Λονδίνο, όπου κάθε χρόνο διοργανώνει μια ιδιαίτερη εκδήλωση, σε συνεργασία με το Freud Museum London και τη θεατρική ομάδα The Faction: μια ζωντανή διαδραστική πρόβα πάνω σε ένα από τα έργα του Shakespeare. Εξαιρετικοί ηθοποιοί υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Mark Leipacher προβάρουν επιλεγμένες σκηνές, ενώ ο ίδιος ο Γεροδήμος με τους συνεργάτες και τις συνεργάτιδές του και με τη συμμετοχή του κοινού, αναλύουν τα θέματα και δοκιμάζουν διαφορετικές δραματουργικές και ερμηνευτικές εκδοχές με βάση μια ψυχοκοινωνική ανάλυση που συνδέει τον Shakespeare και τον Freud με τα προβλήματα και τα υπαρξιακά άγχη του σημερινού ανθρώπου. Την Παρασκευή 3 Ιουλίου το απόγευμα, η βραδιά είναι αφιερωμένη στον «Άμλετ». Σε περίπτωση που βρεθείτε στο Λονδίνο δηλαδή (Freud and Hamlet: Acoustic Encounters).
Brain gain ή κάπως έτσι: Ο Julian Hoffman είναι συγγραφέας. Γεννήθηκε στη βορειοανατολική Αγγλία και μεγάλωσε στο νότιο Οχάιο. Όμως το 2000 αποφάσισε να μετακομίσει με τη σύζυγό του σε ένα ορεινό χωριό στα πέριξ των Πρεσπών, όπου, όπως λέει, είχε την ευκαιρία να μάθει πολλά για την πολύπλοκη αλλά ανεξίτηλη σύνδεση του ανθρώπου με τον φυσικό κόσμο. Εκεί έγραψε και το βιβλίο «Lifelines: Searching for Home in the Mountains of Greece» (Elliott and Thompson 2025), το οποίο βραβεύτηκε πριν λίγες ημέρες με το Anglo-Hellenic League’s Runciman Award 2026. Πρόκειται για ένα ετήσιο λογοτεχνικό βραβείο που απονέμεται από την Αγγλοελληνική Ένωση σε έργο που δημοσιεύεται στα αγγλικά και ασχολείται εν μέρει ή εξ ολοκλήρου με την Ελλάδα ή τον Ελληνισμό. «Τα βιβλία μπορούν να αλλάξουν τη ζωή των ανθρώπων. Είναι τεράστιο προνόμιο να μπορώ να μοιραστώ κάποιες από τις ιστορίες της Πρέσπας – έναν τόπο στο σταυροδρόμι τριών χωρών, όπου συνυπάρχουν πλούσιοι πολιτισμοί παράλληλα με αποικίες πελεκάνων και καφέ αρκούδων, όπου δύο αρχαίες λίμνες υποχωρούν λόγω της κλιματικής αλλαγής και όπου χτίζονται σιγά σιγά γέφυρες πέρα από τα σύνορα» είπε ο Julian κατά την απονομή. Δείτε την ιστοσελίδα του Julian Hoffman – Notes from Near and Far, έχει και ωραίες φωτογραφίες.
77χρονο …δάνειο: Ένα λογοτεχνικό βιβλίο που είχε δανειστεί κάποιος τον Οκτώβριο του 1949 γύρισε στην έδρα του, στη δημοτική βιβλιοθήκη του Norfolk στην Αγγλία, 77 ολόκληρα χρόνια μετά. Ο λόγος για το πολεμικό μυθιστόρημα «The Devil Held the Aces», του συγγραφέα και δημοσιογράφου Patrick Doncaster, το οποίο βρέθηκε σε κάποια σοφίτα και επιστράφηκε στη βιβλιοθήκη. Η υπηρεσία της βιβλιοθήκης καλωσόρισε το βιβλίο στο «σπίτι» του και ανακοίνωσε ότι αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που ένα βιβλίο επιστρεφόταν μετά από πολλά χρόνια. Το 2018 είχε επιστραφεί μετά από 49 ολόκληρα χρόνια ένα βιβλίο της παιδικής σειράς Peter Rabbit, της Beatrix Potter. Τουλάχιστον δεν χρειάστηκε να επιβάλλουν τις προβλεπόμενες ποινές.
Οι λογοτεχνικές εμπνεύσεις του David Hockney: Ομολογώ ότι δεν το ήξερα πως η λογοτεχνία ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της καριέρας του David Hockney, του Βρετανού καλλιτέχνη που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή στα 88 του χρόνια. Φαίνεται λοιπόν ότι ο Hockney αντλούσε έμπνευση από το έργο του Αμερικανού ποιητή Wallace Stevens, του Βρετανού συγγραφέα (και άλλα πολλά) William Hogarth, αλλά και του δικού μας Κωνσταντίνου Π. Καβάφη – μεταξύ άλλων. Επιπλέον, το πρώτο από τα διάσημα διπλά πορτρέτα του ήταν του Αμερικανο-Βρετανού συγγραφέα Christopher Isherwood και του επί 30 χρόνια συντρόφου του, καλλιτέχνη Don Bachardy (αυτό το ήξερα). Ήταν επίσης σημαντικός και αγαπητός συνεργάτης του περιοδικού Paris Review από τις πρώτες κιόλας ημέρες του. Μάλιστα, το 1969, όταν ήταν τριάντα δύο ετών, ο Hockney πρόσφερε στο Paris Review ένα χαρτοφυλάκιο γεμάτο σημειώσεις για εικονογραφήσεις των παραμυθιών των αδερφών Γκριμ. Το περιοδικό ανάρτησε τις σημειώσεις με ελεύθερη πρόσβαση για το κοινό, στη μνήμη του μεγάλου καλλιτέχνη: Notes for Illustrations: Grimm’s Fairy Tales by David Hockney.
«Ο Κόσμος του Άντερσεν»: Ο ιστότοπος iTravelPoetry.com προκηρύσσει τον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Παραμυθιού «Ο Κόσμος του Άντερσεν», με ελεύθερο θέμα. Ο διαγωνισμός φιλοδοξεί να αναδείξει νέες φωνές στον χώρο του παραμυθιού, να ενθαρρύνει τη δημιουργική γραφή και να προσφέρει βήμα έκφρασης σε συγγραφείς κάθε ηλικίας που αγαπούν τη δύναμη της φαντασίας και της αφήγησης. Περισσότερα: 1ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Παραμυθιού «Ο Κόσμος του Άντερσεν».
