από την Αλεξάνδρα Χαΐνη
Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε συνηθίσει τον ακτιβισμό με θέμα την υπεράσπιση των βιβλίων ή της ανάγνωσης. Εννοώ σε αυτόν τον αιώνα και από αυτή τη μεριά του πλανήτη (με εξαίρεση τις ΗΠΑ), όπου γενικώς δεν στέλνουμε βιβλία στο πυρ το εξώτερο, δεν εκδίδουμε απαγορεύσεις, ούτε γράφουμε λιβέλους κατά του ενός ή του άλλου συγγραφέα. Οπότε η καμπάνια «Don’t Steal This Book», δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να περάσει απαρατήρητη.
Τι είναι όμως; Πρόκειται για μια πρωτοβουλία βρετανικής έμπνευσης, που φιλοδοξεί να βάλει φρένο στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούν το έργο των δημιουργών χωρίς την άδειά τους. Ιθύνων νους ο Ed Newton-Rex, συνθέτης και ακτιβιστής για τα δικαιώματα των καλλιτεχνών, ο οποίος ως εργαλείο πίεσης, συνέλαβε τη δημιουργία ενός κενού βιβλίου με τον ομώνυμο τίτλο, «Don’t Steal This Book»-«Μην Κλέβετε αυτό το βιβλίο», το οποίο αντί λέξεων, περιέχει τα ονόματα περισσότερων από 10.000 συγγραφέων. Ανάμεσά τους πολλοί και ξακουστοί, όπως οι Kazuo Ishiguro, Richard Osman, Alan Moore, Marian Keyes, Malorie Blackman, Philippa Gregory και Mick Herron.
«Η βιομηχανία της ΤΝ στηρίζεται στην κλοπή έργων που έχει πάρει χωρίς άδεια ή αμοιβή», λέει ο Newton-Rex στην Guardian, καλώντας την κυβέρνηση να μη νομιμοποιήσει αυτή την κατάσταση. «Αυτό δεν είναι ένα έγκλημα χωρίς θύματα -η Τεχνητή Νοημοσύνη ανταγωνίζεται τους ανθρώπους πάνω στο έργο των οποίων εκπαιδεύεται, στερώντας τους τα προς το ζην» προσθέτει και καταλήγει: «Η κυβέρνηση πρέπει να προστατεύσει τους δημιουργικούς ανθρώπους», συνεχίζει. «Αν δεν το κάνει, θα της μείνει αυτό: κενές σελίδες, απλήρωτοι συγγραφείς, αναγνώστες στερημένοι από το επόμενο βιβλίο που θα αγαπήσουν.»
Αντίτυπα του βιβλίου «Don’t Steal This Book» θα διανεμηθούν στους επισκέπτες της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου του Λονδίνου (10-12 Μαρτίου), μια μόλις εβδομάδα πριν η βρετανική κυβέρνηση εκδώσει οδηγία σχετικά με το οικονομικό κόστος των προτεινόμενων αλλαγών στη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων.
Με έμπνευση από τα ’70s
Ωστόσο, απ’ ό,τι φαίνεται η αρχική ιδέα αυτής της πρωτότυπης ομολογουμένως διαμαρτυρίας, ανήκει στον Abbie Hoffman (1936-1989), ο οποίος αναγνωρίζεται ως ένας από τους πιο επιδραστικούς και αναγνωρίσιμους ακτιβιστές της Βόρειας Αμερικής στα τέλη του ’60, αρχές του ’70, κυρίως λόγω της δράσης του κατά του πολέμου του Βιετνάμ.
Το απαύγασμα της σκέψης και της εμπειρίας του συγκέντρωσε στο βιβλίο «Steal This Book» που κυκλοφόρησε το 1971. Το βιβλίο, ένας πρακτικός οδηγός για επίδοξους επαναστάτες, ο οποίος επικεντρώνεται κυρίως στους τρόπους καταπολέμησης της κυβέρνησης και των μεγάλων εταιρειών, είναι χωρισμένο σε τρία μέρη, «Επιβίωσε!», «Πολέμησε!» και «Απελευθερώσου!», ενώ σε σχετικό παράρτημα, απαριθμούνται οι «εγκεκριμένοι» οργανισμοί και τα βιβλία «που αξίζει να κλαπούν».
Το «Steal this book» απορρίφθηκε από τουλάχιστον 30 εκδότες, για να το τυπώσει τελικά ο Hoffman με δικά του έξοδα. Ωστόσο, μόλις κυκλοφόρησε έγινε μπεστ σέλερ πουλώντας περισσότερα από 200.000 αντίτυπα, γεγονός όμως που δεν ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον συγγραφέα του: «Είναι ντροπιαστικό να προσπαθείς να ανατρέψεις την κυβέρνηση και να καταλήγεις στη λίστα των μπεστ σέλερ», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά. Το 1980 ο Abbie Hoffman κυκλοφόρησε την αυτοβιογραφία του «Soon to Be a Major Motion Picture», όπου μιλά για εκείνες τις ταραγμένες δεκαετίες.
INFO:
– Δείτε την ιστοσελίδα της καμπάνιας με τη λίστα των συγγραφέων που υπογράφουν το κενό βιβλίο, στον σύνδεσμο dontstealthisbook.com.
– Το PDF του «Steal this book» του Abbie Hoffman, διατίθεται ελεύθερο στα αγγλικά ΕΔΩ.
