γράφει η Φαίη Γκαϊνά
Your Nudes Are Safe With Me. Ένα σχήμα οξύμωρο, δομημένο με αιχμή και σαν σύνθημα. Από εκείνα που σκοπό έχουν να εγείρουν συναισθήματα και εντυπώσεις, ως αίσθηση μέσα από τον υπαινιγμό. Μια φράση που ανήκει στην κρυφή ψηφιακή αλληλογραφία των DMs φτάνει σε μια γκαλερί, αποκτώντας θεσμική αξία. Με τη μορφή μιας επιγραφής ή ενός σλόγκαν, με νέον φωτισμό, που σε φέρνει αντιμέτωπο με το ευάλωτο, το ακατέργαστο και το εφήμερο της σύγχρονης έκφρασης της σεξουαλικότητας. Η προσέγγιση εννοιολογική, ελλειπτική. Υπό τη μορφή ενός διαφημιστικού (άμεσο, ευκρινές, εύληπτο, καταναλωτικό), με τη δύναμη της πειθούς και την εμπειρία της προσομοίωσης, ως αντανάκλαση της σύγχρονης «πραγματικότητας», δοσμένη ως: αναπαράσταση, υποκείμενο, αντίληψη. Κι αυτό που ανακοινώνεται, γίνεται αντιληπτό ως τέχνη, όσο δημόσιο κι αν είναι στην τοποθέτηση του, άυλο, παροδικό, σχεσιακό, καθημερινό. Ή, ακόμα και αόρατο. Απλώς επειδή, ως μέλη και συμμετέχοντες του πεδίου τέχνης, κατανοούμε την τέχνη. Ή, γιατί αναγνωρίζουμε τους τρόπους αντίληψης που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε την τέχνη ως τέχνη.
Ομολογουμένως ένα αμφίσημο πεδίο αναπαράστασης με κριτική βάση, καθιστά δυνατές πιο σύνθετες εννοιολογήσεις. Σε μια απόπειρα να επαναπροσδιοριστεί η τέχνη, να προσεγγιστεί το καθημερινό, να ενσωματωθεί στον «πραγματικό» κόσμο, πέρα από τα παραδοσιακά όρια των καλλιτεχνικών αντικειμένων και αισθητικών κριτηρίων. Αυτή η διεύρυνση των ορίων επαληθεύει την αλληλεπίδραση μεταξύ αυτού που συμβαίνει εντός και εκτός των ορίων της τέχνης. Καλλιτεχνικά φαινόμενα τέτοιου σκεπτικισμού ανοίγουν το δρόμο για την καλλιτεχνική εννοιολόγηση. Αλλά, και εμπορευματοποίηση των πάντων. Εν προκειμένω, μέσω της Mary Jo Mcgonagle, ως ο καλλιτέχνης υποκείμενο που ασκεί κριτική, ο θεσμός της τέχνης «στεγάζει» και τελικά, κοστολογεί την αγωνία της ψηφιακής έκθεσης του γυμνού σώματος. Μια διεργασία που -στο μεταξύ- συντελείται μέσω της αμφισβήτησης, της αυτο-αμφισβήτησης και του ανα-στοχασμού. Ως τόπος αντίστασης εντούτοις, εγείροντας το ενδιαφέρον, γύρω από το πως το προσωπικό γίνεται πολιτικό και τελικά φτάνει να ακουμπά στα όρια της τέχνης. Ο τρόπος χρήσης της λοιπόν, ως διαρκής διερεύνηση, όπως και διεύρυνσης των ορίων, μπορούν να οδηγήσουν στην αποκάλυψη ενός νέου περιεχομένου. Δηλαδή, μπορούν να οδηγήσουν σε μια μορφή αυτοενδοσκοπικής ελευθερίας.
Εδώ, πρόκειται για μια περίπτωση στην οποία γίνεται εφαρμογή μείγματος πρακτικών: Εκκινεί από «την τέχνη του σώματος», η οποία αποσκοπεί να συμπεριλάβει καλλιτέχνη και θεατή σε μια από κοινού εμπλοκή. Αυτό το πεδίο εμπλοκής αποκαλύπτει το σώμα (nudes) ως Υποκείμενο, όσο και ως ερμηνευτική πράξη που αντανακλά στρεβλώσεις (επιθυμιών/πεποιθήσεων). Πιο συγκεκριμένα, ο καλλιτεχνικός λόγος προσέγγισης της Mcgonagle έχει βασιστεί σε ένα ερμηνευτικό πλαίσιο εννοιολογικό (στον τρόπο προσέγγισης του γυμνού), εφαρμόζοντας ταυτόχρονα φεμινιστικές πρακτικές (το γυμνό σώμα αποκρύπτεται μέσω του κειμένου). Η γνωστή δυναμική διαταράσσεται -όπου το γυμνό υπάρχει μόνο ως «εικόνα»- και επικεντρώνεται στην σχέση εαυτού και άλλου, ανάγοντας το γυμνό σώμα από Αντικείμενο σε Υποκείμενο. Ταυτόχρονα, η διαλεκτική αυτή ενισχύεται ακόμη περισσότερο από τον εννοιολογικό τρόπο προσέγγισης. Μια πράξη εξαιρετικά υψηλών απαιτήσεων, ριζοσπαστική, κάτι που καθιστά σαφές ότι θα απαιτήσει την ενεργή συμμετοχή του θεατή. Στο μεταξύ πολλές οι εφαρμογές αυτής, εκ των οποίων μία από αυτές είναι, ότι αντλεί και από το κείμενο. Μια κίνηση καθοριστική, υποχρεώνοντας το βλέμμα να στραφεί σε κάτι που μέχρι εκείνη τη στιγμή καθίστατο μη ορατό. Μια σύγκλιση και διασταύρωση, που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ορίζεται, εκτίθεται και ερμηνεύεται η τέχνη.
Εμμέσως, τα παραπάνω μοιάζει να μετουσιώνει η Mary Jo Mcgonagle. Καθώς, ο πολιτικός τόνος, το ιστορικό ή πολιτιστικό σχόλιο, εντοπίζονται στο έργο της. Μέσα από αυτή την καλλιτεχνική γλώσσα θέλησε να αναλύσει και να σαρκάσει. Ενώ, η δύναμη της ατομικότητας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι αξίες τους αποτελούν τον πυρήνα του εν λόγω γυάλινου γλυπτού. Το γυμνό σώμα και το σεξ (ως υπόνοια) παρίστανται σαν εργαλεία ψυχανάλυσης και κοινωνικού σαρκασμού. Κι αυτό που επιφέρει είναι το ξάφνιασμα και ένα μειδίαμα στα χείλη, καθώς αγγίζει τα όρια του οικείου. Κάτι που αρθρώνεται μέσω της προσωπικής συσχέτισης, όταν το σώμα γίνεται «εικόνα» και προσφέρεται σε άλλα σώματα. Ένα περίπλοκο πεδίο περιήγησης, όπου η ενασχόληση με το «γυμνό» ακουμπά στην πτυχή του οικείου -από την προσωπική εμπειρία- φτάνοντας να γίνει ορατό. Από αυτό ακριβώς το παράδοξο πηγάζει και η εδώ ενασχόληση της Mary Jo Mcgonagle.
Κι αν επιχειρηθεί μια περιγραφή και επισκόπηση του “Your Nudes Are Safe With Me”, οι επιμέρους πτυχές του συνόλου του θα μπορούσαν να καταδείξουν τα εξής:
NUDES: Από το «Αντικείμενο» στο «Υποκείμενο»
Το γυμνό, ως πρακτική, ανέκαθεν μπορεί και συνιστά μορφή τέχνης και όχι, θέμα τέχνης. Είναι το σημείο μηδέν για την καλλιτεχνική αναζήτηση, το σημείο από όπου ξεκινά η δημιουργία νοήματος. Η ρητορική του αποτελεί σταθερά αντικείμενο εξέτασης και παρατήρησης για τον χώρο της τέχνης. Μια σύνθετη εικαστική γλώσσα, που επίμονα ασκεί την παρουσία του υπερβαίνοντας τον χρόνο, το μέσο, τον πολιτισμό. Το γυμνό, είτε ως έναυσμα παρατήρησης της «ομορφιάς» ή της παραβατικότητας, ωθεί τους καλλιτέχνες να επιστρέφουν σε αυτό ξανά και ξανά. Ένας καμβάς διττός: άλλοτε εκφρασμένο ως η υψηλότερη φιλοδοξία (μέσω της εξιδανίκευσης) κι άλλοτε ως ο βαθύτερος φόβος (μέσω της ευαλωτότητας) της ανθρώπινης εμπειρίας. Κι αυτό γιατί, το γυμνό σώμα, στην έκθεση του αποκαλύπτεται σαν μια μορφή αλήθειας. Κι αυτή η αλήθεια ενδεχομένως, στην αναγωγή της, να επιζητά την αποδοχή αυτής της επιθυμίας ως μια κοινωνικά αποδεκτής μορφής έκφρασης. Ακόμα και ως υπαινιγμός, γίνεται το μέσο για την εξερεύνηση του παράδοξου, του να είναι κανείς Αντικείμενο και Υποκείμενο ταυτόχρονα. Συνεπώς, η ενασχόληση με το γυμνό, ακόμα κι όταν είναι απαλλαγμένο από το ερωτικό στοιχείο, επιτρέπει την ενασχόληση με θεμελιώδη ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Γιατί: Το γυμνό είναι συνδεδεμένο με το άδυτο της ανθρώπινης ύπαρξης, τα σύνθετα συναισθήματα (στην πιο έντονη και συμπυκνωμένη μορφή τους). Γίνεται συνώνυμο για το ευάλωτο της ωμής, ιδιωτικής πραγματικότητας. Συν του ότι, το σεξουαλικό στοιχείο εκ καταβολών του τείνει να επιτίθεται στη σοβαροφάνεια και στο ύφος του «καθώς πρέπει».
Αν και, το εν λόγω γυμνό (Nudes), είναι περίτεχνα κωδικοποιημένο. Με τρόπο που: Η ιδέα του «γυμνού» αποδομείται από το πεδίο του «φυσικού», δημιουργώντας χώρο στο ερέθισμα ότι μπορεί να παραχθεί –πέρα από καθιερωμένες συμβάσεις αναπαράστασης- μέσω οπτικών κωδίκων και όχι, μέσω εγγενών χαρακτηριστικών. Παρόλα αυτά, το γυμνό σώμα παραμένει στο επίκεντρο, ως ζητούμενο εξέτασης και ανάλυσης. Ένα περιβάλλον, που εξετάζει το γυμνό σώμα, όπως και την ευαλωτότητα που ενέχει το γυμνό χωρίς να το δείχνει. Για να θίξει εμμέσως την ανάγκη ευαισθητοποίησης, σχετικά με το sexting, και τις προεκτάσεις του γύρω από την ασφάλεια, τα συναισθήματα, την ιδιωτικότητα. Σαν να επρόκειτο (υπόρρητα) για την γυμνή selfie ενός ανώνυμου ατόμου. Το εξετάζει εννοιολογικά μέσα από το κείμενο (text) κάνοντας την ίδια τη γλώσσα το καλλιτεχνικό αντικείμενο. Με τον τρόπο αυτό, δεν παρουσιάζει κανένα γυμνό σώμα, αλλά το υπονοεί μέσα από τη λέξη “Nudes”. Έτσι, η Mcgonagle στερεί από τον θεατή την ηδονοβλεπτική ικανοποίηση (το ενεργητικό βλέμμα). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, η απουσία της παρουσίας του γυναικείου σώματος, χρησιμοποιείται τόσο ως θέμα όσο και ως μέθοδος. Το γυμνό (Nudes) εξετάζεται, όχι ως προσωπικός («δικό μου») τόπος σηματοδότησης, αλλά ως πολιτισμικός.
Αυτή η εννοιολογική διόγκωση της γλώσσας, που αγγίζει τα όρια της αισθητικής αλλαγής της κλασικής αντίληψης για την τέχνη, αμφισβητεί τις εξιδανικευμένες, καταναλωτικές αναπαραστάσεις, αναδεικνύοντας την ευαλωτότητα, την υποκειμενικότητα, την αυτονομία. Το σώμα γίνεται ταυτόχρονα Υποκείμενο και τόπος νοήματος. Αντί, να προσφέρει άμεση οπτική απόλαυση προσκαλεί τον θεατή να σκεφτεί τις συνθήκες όπου το γυμνό σώμα γίνεται αντιληπτό και ερμηνεύεται. Ένας διάλογος ανοιχτός που αφήνει το περιθώριο για εξέταση τόσο της σεξουαλικότητας όσο και την πιθανότητα του τραύματος, ως τον απόηχο μιας ψυχολογικής έντασης.
Εδώ το γυμνό χρησιμοποιείται σαν εργαλείο νοήματος. Γίνεται καθρέφτης σκέψεων και ιδεών, ακόμα και συναισθηματικών ή πνευματικών μετασχηματισμών. Από εδώ το γυμνό παρουσιάζεται, όχι ως Αντικείμενο, αλλά ως Υποκείμενο και Μέσο. Το γυμνό παρουσιάζεται μέσω της αφαίρεσης, όχι σαν θέμα, αλλά γίνεται το Μέσο. Χωρίς να το απεικονίζει, το αναπαριστά με τρόπο τέτοιο, για να επικοινωνήσει κάτι πιο σύνθετο μέσα από την εμπειρία, την επίγνωση. Παρόλα αυτά, εν απουσία υλικότητας, κατορθώνει να αφηγείται σκέψεις και συναισθήματα. Όπου, μέσω της ερμηνείας γεννάται τέχνη. Καθόσον, η φράση λειτουργεί σαν καθρέφτης του συναισθήματος του θεατή. Το γυμνό εδώ δεν προκαλεί επιθυμία, αλλά σοκ- γεννά ενσυναίσθηση, υπαρξιακή συνειδητοποίηση. Η ευαλωτότητα αποκτά πολιτική θέση. Χωρίς δισταγμό οι ανησυχίες για το προσωπικό, τόσο σε ιδιωτική όσο και σε δημόσια σφαίρα, διακηρύσσονται με θάρρος και με την απαίτηση ότι: «το προσωπικό είναι και πολιτικό». Ένας τρόπος που επιλέγει η εννοιολογική τέχνη για να εκφραστεί σε χώρους δημόσιους, από άκρη σ’ άκρη. Με τη συμβολή νέον φωτισμών, υπό μορφής σλόγκαν, και με τη χρήση απλών, καθημερινών υλικών.
Η Noire αισθητική NEON
Εν συνεχεία, η εννοιολογική τέχνη των Neon και η «αισθητική του νέον» κατέχει εξέχουσα σημασία για τις αστικές οπτικές κουλτούρες. Ένα οπτικό σύμβολο, καθαρό και ευκρινές, ικανό για να επικοινωνεί το «νόημα του», ακόμα και από απόσταση. Πολιτισμικά και σημασιολογικά η παρουσία του συνιστά καθοριστικό στοιχείο αστικής αισθητικής. Συνδεδεμένο με το εμπορικό και το mainstream, το θέαμα, την υπερβολή, τον εντυπωσιασμό, τη δημόσια σφαίρα. Το αγοραίο σεξ. Τα καζίνο του Λας Βέγκας. Τα ταμπού. Την ψευδαίσθηση. Οπτικά γοητευτικό, ταυτισμένο με την αισθητική του noire. Ως σημασιολογικός δείκτης της νυχτερινής αστικής ζωής, της διαφθοράς, της αστικής και κοινωνικής παρακμής, του περιθωρίου, της παραβατικότητας. Σύμβολο αισθητηριακής και ηθικής παρακμής, αποξένωσης, απώλειας, ιδιοτέλειας. Ενώ, η σημασία του για την οπτική κουλτούρα είναι συνδεδεμένη με την ουτοπία, τα βαθιά ριζωμένα όνειρα της ανθρωπότητας για ουτοπία, τους φόβους της απαξίωσης
Εκ των ανωτέρω, η παρουσία του νέον φωτισμού καταφανώς ενεργεί και συνεργεί αλληγορικά. Διασφαλίζει ότι η παρουσία του μηνύματος δεν θα περάσει απαρατήρητη. Ο φωτισμός του είναι καταιγιστικός και αδιάκοπτος. Κι αν ποτέ σβήσει, αυτομάτως δημιουργείται κενό νοήματος. Τότε, το φανταχτερό, πλέον μοιάζει με νεκρό. Συνεπώς, ο νέον φωτισμός ως οπτικό σημαίνον, σηματοδοτεί και διαμορφώνει την ποιότητα του περιεχομένου. Πρακτικά λοιπόν, όταν το νέον εμφανίζεται η παρουσία του κρίνεται σκόπιμη. Λειτουργεί σαν το μέσο που αντλεί «από την ιστορία του», αναδεικνύοντας την εξέλιξη της κουλτούρας.
Το ίδιο κάνει και η Mcgonagle με την νέον επιγραφή της: απομονώνει το «γυμνό σώμα» και κρατάει μόνο τις λέξεις με νέον. Πλεξιγκλάς και φώτα νέον στον παλμό της τρέχουσας ψηφιακής κουλτούρας. Υλικά καθημερινά, ευτελή, όπου μέσω της εννοιολογικής πρόθεσης, η προσέγγιση αυτή υπερτονίζεται από τον νέον φωτισμό, τον συνυφασμένο εκ καταβολών με τα δημόσια αστικά περιβάλλοντα σε χώρους καθημερινής ζωής.
Η Κουλτούρα της Ψηφιακής Οικειότητας
Όλα τα παραπάνω συνεργούν, ως ένα ιδιόμορφο σημείο κόμβων, για να καταλήξουν στην κοινωνική πρακτική του έργου. Όπου, η λακωνική, η γεμάτη υπονοούμενα και συνειρμούς φράση: “Your Nudes Are Safe With Me”, σκοπό έχει να λειτουργήσει σαν προέκταση, μέσα από έναν ψυχαναλυτικό καθρεφτισμό, για όσα ισχύουν στην «πραγματική» ζωή. Το παραπλανητικό μήνυμα, που ακροβατεί μεταξύ σεξουαλικότητας, υπερβολής, γοητείας, διέγερσης, έκθεσης, συναίνεσης, φόβου, αηδίας, παραβίασης, αποκαλύπτει το βαθύτερο επίπεδο σύνδεσης (ερωτικής ενέργειας) στον ψηφιακό κόσμο. Ενεργεί ως μια αναπαράσταση της ιδιωτικής ζωής, υπό το πρίσμα ενός εξαιρετικά μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος. Εκεί, που ο καθένας αποφασίζει να μοιραστεί -ενώ, ο έλεγχος και η ψευδαίσθηση του ελέγχου στερούνται ανάλογων εχέγγυων. Στο σημείο αυτό ενσκήπτει ο προβληματισμός, η αποδοχή, αλλά και η επίγνωση, με επικυρίαρχη την συνειδητοποίηση, ότι: Δεν μπορείς να έχεις κανενός είδους έλεγχο πάνω στην ιδιωτική σου εικόνα. Κατά τον τρόπο αυτό, εκείνο που κάποια στιγμή βιώθηκε γίνεται αναπαράσταση. Εννοιολογικά, το νόημα μετασχηματίζεται, συγχωνεύοντας το λεκτικό με το οπτικό, για να υπερτονίσει το ηθικά και δεοντολογικά ασυνεπές, από την δυνητική «υπόσχεση» της ασφάλειας σε ένα περιβάλλον ψηφιακό. Αυτό που από τη φύση του στερείται ιδιωτικότητας. Μερικές λέξεις αρκούν ώστε να ερμηνευθεί μια υβριδική ανθρώπινη αλληλεπίδραση, που μοιάζει με σύναψη ενέργειας, κατά την οποία η επιθυμία και ο σεβασμός επιδιώκουν να βρουν έναν κοινό τόπο συνύπαρξης. Η ωμή πραγματικότητα αισθητικοποιείται και τροφοδοτεί τόσο το ασυνείδητο, όσο και την καλλιτεχνική διεύρυνση. Έτσι, μια φράση ανάγεται σε καλλιτεχνικό μέσο, η οποία εκτίνεται σε νοήματα πέραν της σεξουαλικότητας, αναδεικνύοντας το πως βιώνουμε σήμερα τον κόσμο, αγγίζοντας έννοιες όπως η ευαλωτότητα, η οικειότητα, η εμπιστοσύνη, η αξιοπιστία, ο σεβασμός. Καθώς, στο κάδρο μπαίνει μια φράση ικανή για να αποκαλύψει και να αποτυπώσει πεποιθήσεις, αντιλήψεις, στερεότυπα. Κάτι που εντοπίζεται και σε αυτή τη δηλωτική έκφραση του: “Your Nudes Are Safe With Me”. Μια φράση που, όπως έχει προαναφερθεί, παραπέμπει σε σλόγκαν διαφήμισης. Αποδομένη μέσα από πρακτικές κατασκευασμένες και προορισμένες ώστε το νόημα, αυτό που ουσιαστικά μηνυματοδοτείται, να μην είναι ποτέ ουδέτερο. Καθώς αυτού του είδους σλόγκαν είναι δομημένα, ώστε να: Παράγουν, αναπαράγουν, κατασκευάσουν, μέσω της επανάληψης το «οικείο». Κι εκείνο που υπόρρητα θίγεται είναι η ψευδαίσθηση της ασφάλειας σε ένα περιβάλλον ψηφιακό. Μια καταφανής αντίφαση που προσκρούει και αντικρούσει την κοινή λογική: Στο ψηφιακό περιβάλλον τα «nudes σου είναι ασφαλή μαζί μου» – το οποίο μοιάζει ή, και είναι ουτοπία. Μιας και η ίδια η ψηφιακή δομή βασίζεται στην καταγραφή και διανομή των δεδομένων. Έπειτα, η απουσία γυμνού, σηματοδοτεί έναν άλλο πυλώνα, αυτόν που υπογραμμίζει και αναδεικνύει ότι στη σύγχρονη εποχή το ψηφιακό γυμνό είναι κυρίως λόγος, επικοινωνία, ακόμη και συναίσθημα. Ίσως, και η απόπειρα μιας πιθανής μορφή συνέπειας. Σε κάθε περίπτωση δεν πρόκειται για μια απλή καταγραφή ανατομίας του σώματος. Αυτή ακριβώς, η αμφιθυμία εγκιβωτίζεται στον πυρήνα νοήματος του έργου.
Ως εκ τούτου γίνεται αντιληπτό ότι ευαίσθητα θέματα, όπως η υπερ-έκθεση, συνιστούν αντικείμενα καλλιτεχνικών λόγων και πρακτικών για τη σύγχρονη τέχνη. Πόσο εύκολο είναι να προσφέρει κανείς πτυχή της ιδιωτικότητάς του σε έναν άλλον (;). Σε ένα περιβάλλον, που εγγενώς προσδιορίζεται από την απουσία ελέγχου της ιδιωτικότητας. Έπειτα, η οικειότητα που επιχειρείται, παραπέμπει υποτυπωδώς σε έναν συναισθηματικό δεσμό. Ίσως, και μιας μορφής εξομολόγησης. Κάτι, σαν μια επαναδιατύπωση της ίδιας της ύπαρξης. Κάτι που φαίνεται να χρησιμοποιείται από το «υποκείμενο» ως καθρέφτης επιβεβαίωσης. Σαν ένας τρόπος να επιβεβαιώσει κανείς την ύπαρξη του Εαυτού του, μέσα από τον καθρέφτη της σύγχρονης πραγματικότητας. Μια ενασχόληση ως προσομοίωση της οικειότητας. Ο τρόπος που ορίζεται η οικειότητα έχει σίγουρα αλλάξει. Το ίδιο και ο τρόπος που ορίζεται ο Εαυτός. Ο οποίος Εαυτός, για να οριστεί, χρειάζεται προηγουμένως να δειχτεί- αν όχι επιδειχτεί. Αυτή η μορφή εξωτερίκευσης, εξωστρέφειας, αφορά στην πρόθεση του Υποκειμένου να μοιραστεί όχι απαραίτητα «εμπειρία», αλλά σαν μια αντανάκλαση που θα καθησυχάσει τον Εαυτό.
Ένα σλόγκαν, με πρόθεση εννοιολογική, υποχρεώνει να ασχοληθεί κανείς με τον κόσμο της τέχνης και μέσω μιας καλλιτεχνικής πρακτικής με φεμινιστική κριτική, εκπεφρασμένη σε παγκόσμια πλαίσια και σε εμπειρίες που κατά το παρελθόν δεν έχουν συμπεριληφθεί. Και καθόσον διαμορφώνεται από νέα κοινωνικά πλαίσια συνεχίζει να θέτει τα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα – τα συνυφασμένα με έμμεσες μορφές εξουσίας. Με πιθανό ενδεχόμενο σκοπό να υπενθυμίσει στον θεατή την «πραγματικότητα», διεκδικώντας μια ουσιαστική, καίρια θέση, ακόμα και αν ο θεατής δεν είναι προετοιμασμένος. Κι αν υποτεθεί ότι κάποια συναισθηματική επίδραση προκληθεί στο θεατή/κοινό, τότε μπορεί να θεωρηθεί ότι η Mcgonagle κάτι έκανε σωστά. Καθιστώντας την καλλιτέχνιδα κάθε άλλο παρά αδιάφορη μέσω του αμφίσημου σλόγκαν με τον νέον φωτισμό. Εξάλλου, η σύγχρονη τέχνη είναι εξ’ ορισμού της ένα πεδίο αμφιλεγόμενο, συχνά γεμάτο συντριπτικές αβεβαιότητες και αντιφάσεις. Πτυχές της, δοκιμάζουν και προκαλούν τον θεατή. Ενόσω, η κοινωνία συνεχίζει να διαπραγματεύεται πολύπλοκα ζητήματα γύρω από την αναπαράσταση, τη συναίνεση, την ορατότητα, νέες πρακτικές εξερευνούν τη γυμνή ανθρώπινη μορφή ως χώρο αλήθειας, ομορφιάς, δύναμης, ευαλωτότητας. Κι ως φαίνεται η γύμνια πάντα θα μετουσιώνει την απλούστερη αλήθεια μας όσο και την βαθύτερη αναζήτηση μας. Την ίδια στιγμή που η ζωή οποιουδήποτε σήμερα μπορεί να γίνει μέρος ενός έργου τέχνης, εκούσια ή ακούσια. Πράγμα που σημαίνει ότι το κρυφό νόημα αυτής της πρακτικής, εντοπίζεται στην θεμελίωση της εξής κεντρικής ιδέας: μια δήλωση που κρυφά προσδοκά τη μείωση της πιθανότητας να «προσβληθεί» κανείς. Καθώς, είμαστε όλοι μέλη αυτού του «έργου». Όπου το ταμπού και ο υπερβατισμός συνυπάρχουν σε μια ασταθή ισορροπία. Κι αν χρειαστεί να επιστρέψουμε στο βασικό σημείο εκκίνησης κάθε ανθρώπινης παρόρμησης, ενέργειας, επιθυμίας, αυτή είναι: «Θέλω να σου αρέσω. Θέλω να με συμπαθείς». Σε ένα κόσμο όπου τα σφάλματα και οι παραλείψεις αποκαλύπτουν πολλά περισσότερα, για ένα «μηχανισμό», από ότι η ομαλή λειτουργία του.
Κι αν έχει ακόμη νόημα να επιστρέψουμε στην αρχή, εκεί από όπου ξεκινήσαμε, το έργο με τίτλο: “Your Nudes Are Safe With Me”, ίσως να αποτελεί την σιωπηρή παραδοχή που έχουμε να αφουγκραστούμε: Να αναγνωρίσουμε την συνειδητοποίηση ως προς τον Εαυτό, όχι ως μέρος του συνόλου του κόσμου, αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι αυτού, και ως εκ τούτου, υπόχρεοι σε αυτόν.
ΠΗΓΕΣ:
Feminist Art: Body, Language, and the Politics of Visibility
What to Know About Sexting: Boundaries, Screenshots, and Digital Consent, Written By: Chikera Nnoli, Jazlyn Rodriguez, Makel Dandridge, and Ayin Lewis, Peer Educators. Edited By: Faith Dolan, October 10th, 2025
Feminism in the Postmodern Era: A Study of Jenny Holzer’s Selected Works, The Artifice.
Neon visions: from techno-optimism to urban vice
FROM THE CRITIQUE OF INSTITUTIONS TO AN INSTITUTION OF CRITIQUE, Andrea Fraser. Artforum.
Institutional Critique, Avant Arte
The Naked Truth: Artistic Obsession with the Nude Form Across Time and Technology
