της Όλγας Σελλά
Χωρίς προλόγους: είναι ένα από τα πιο μεστά, τα πιο ευφρόσυνα, τα πιο ουσιαστικά, τα πιο οικεία νεοελληνικά θεατρικά έργα που έχω δει τα τελευταία χρόνια. «Βίντεο Κλαμπ Φαντασία» είναι ο τίτλος του, και είναι όλο φτιαγμένο από πολύ νέες δυνάμεις του θεάτρου. Και το έκαναν, όλοι αυτοί οι νέοι άνθρωποι, μια παράσταση που έχει χιούμορ, τρυφερότητα, φαντασία, εξυπνάδα, ευρηματικότητα, θεατρικότητα.
Ας τα πάρουμε από την αρχή όμως. Το θέατρο «Σταθμός» υποδέχθηκε τον Οκτώβριο και τη νέα σεζόν του με την παράσταση «Βίντεο Κλαμπ Φαντασία», ένα έργο που υπογράφουν ο συγγραφέας Μιχάλης Μαλανδράκης και ο Νικόλας Λαμπάκης και το σκηνοθέτησε ο Νικόλας Λαμπάκης. Επί σκηνής δύο μόνο πρόσωπα: ο Σπύρος (Μπόσγας) και ο Βασίλης (Μπόγδανος). Βρισκόμαστε σ’ ένα ας πούμε κατάστημα, που θυμίζει περισσότερο παρατημένη αποθήκη: κούτες χύμα, ένα υποτυπώδες γραφείο, μια υδρόγειος, ντάνες με βιντεοκασέτες, και σκουπίδια γύρω. Σε μια γωνιά περιμένουν η σκούπα και το φαράσι να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Στις κούτες διαβάζουμε: αισθηματικά, θρίλερ, οσκαρικά. Εκεί βρίσκεται ο Σπύρος, που προσπαθεί με νύχια και με δόντια να κρατήσω ανοιχτό το τελευταίο βίντεο κλαμπ της γειτονιάς, και το όνειρό του είναι να φτιάξει μια λέσχη προβολών για σινεφίλ, με παλιές ταινίες. Κάποια στιγμή μπαίνει στο χώρο ο φίλος του ο Βασίλης, που διεκδικεί την προσοχή και το χρόνο του Σπύρου γιατί τον απασχολεί κάτι πολύ σοβαρό: θέλει να φύγει για την Αμερική, γιατί δεν βλέπει καμία εξέλιξη στη ζωή του αν μείνει εδώ, και προσπαθεί να πάρει την πράσινη κάρτα μέσω ενός εικονικού γάμου με μια Πορτορικανή, που γνώρισε όταν δούλευε ως μασέρ, τα καλοκαίρια στη Σαντορίνη.
Ο Σπύρος είναι λίγο επιφυλακτικός, λίγο προβοκάτορας, λίγο αναβλητικός, λίγο ονειροπόλος, αλλά πολύ δοτικός φίλος. Είναι πολύ επιφυλακτικός με την επιλογή του Βασίλη ο Σπύρος, αλλά δεν διστάζει να του σταθεί με κάθε τρόπο και κάθε προσωπικό κόστος. Και δέχεται να τον βοηθήσει στις ερωτήσεις που θα του κάνουν όταν φτάσει στην Αμερική. Η ιστορία του Βασίλη μπάζει από παντού, ο Σπύρος την προβοκάρει διαρκώς, του βρίσκει λύσεις όμως, τις οποίες ανασύρει μέσα από τις δεκάδες ταινίες που έχει δει. Και σιγά σιγά, μέσα από τις πρόβες για την τελική συνέντευξη του Βασίλη, φτιάχνουν το δικό τους σενάριο, για τη δική τους ταινία, με τα δικά τους υλικά (με τον Σπύρο να βάζει και μερικές δόσεις από υλικά πραγματικών ταινιών). Που όπως οι ταινίες που του αρέσουν, έχει πολλή φαντασία, ονειρεμένη και άνετη ζωή και οπωσδήποτε λαμπερό happy end.
Είναι δύο απλά παιδιά ο Σπύρος και ο Βασίλης. Ο Σπύρος υποτίθεται ότι δουλεύει στο βίντεο κλαμπ, που φυτοζωεί όμως, αλλά του επιτρέπει να κάνει τα δικά του όνειρα, ενώ ο Βασίλης δουλεύει σεζόν τα καλοκαίρια στη Σαντορίνη κάνοντας μασάζ, και το χειμώνα στην αποθήκη ενός σούπερ μάρκετ και ονειρεύεται μόνο τη φυγή. Αναζητούν διέξοδο και οι δύο, όπως πολλοί συνομήλικοί τους. Έχουν διαφορετικά όνειρα. Και έχουν τα ίδια νήματα να τους δένουν με την οικογένεια, τους φίλους, τη γειτονιά.
Κι η παράσταση είναι το ίδιο γήινη, αφοπλιστικά τρυφερή όταν αντιμετωπίζει τα αδιέξοδα δύο νέων ανθρώπων και της γενιάς τους, με ένα χιούμορ υπόγειο αλλά διαρκώς παρόν, με μια φιλία δυνατή σαν ατσάλι και με πολύ κινηματογράφο. Οι ταινίες είναι το «τρίτο πρόσωπο» σ’ αυτό το έργο και σ’ αυτή την παράσταση, και τα βίντεο που προβάλλονται είναι μια μικρή γεύση από τα όνειρα που κάνουν οι δύο φίλοι. Ο Νικόλας Λαμπάκης –που δεν έχω δει άλλη δουλειά του- έστησε μια παράσταση που μοιάζει απλοϊκή, αλλά έχει φαντασία, άποψη κι έναν απίστευτα οργανωμένο ρυθμό, κι ας την είδα στην πρεμιέρα. Μια παράσταση που παίζει διαρκώς κρυφτό με τον ρεαλισμό και τη φαντασία.
Κι αν στο έργο έχουν μια πολύ δυνατή φιλία ο Σπύρος και ο Βασίλης, στη σκηνή έχουν μια απολαυστική χημεία ο Σπύρος Μπόσγας και ο Βασίλης Μπόγδανος. Απολύτως ταιριαστός ο καθένας στην προσωπικότητα που υποδύεται. Αλλά ο Σπύρος Μπόσγας ήταν μια αποκάλυψη. Με κωμική στόφα εντελώς υπόγεια, εντελώς ανέκφραστη, ανακινεί το γέλιο αλλά και τη συγκίνηση.
Όλα αυτά που υπάρχουν στο έργο δηλαδή. Που συνομιλεί με ήρωες άλλων νεοελληνικών έργων: «Ο Μπάμπης από την Αυλή των θαυμάτων του Ιάκωβου Καμπανέλη και ο Ορφέας από το Καγκουρό του Βασίλη Κατσικονούρη –με αρκετές δεκαετίες να τους χωρίζουν- «ετοιμάζονται» για την Αυστραλία. Ο Νίκος από τη Νίκη και η Σοφία από το Σ’ εσάς που με ακούτε της Λούλας Αναγνωστάκη παλεύουν για ένα καλύτερο αύριο, αλλά και με τους δαίμονές τους, στη Γερμανίας της νέας ζωής, ενώ ο Μιχάλης από τον Ήχο του όπλου ‘πάει Αμερική… Έτσι πάει!’. Ο Ντίνος και ο Άρης, από το Καλιφόρνια Ντρίμιν του Βασίλη Κατσικονούρη, ονειρεύονται κι εκείνοι την ομώνυμη Πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Είκοσι χρόνια περίπου μετά, ο Βασίλης, από το Βίντεο Κλαμπ Φαντασία των Μιχάλη Μαλανδράκη και Νικόλα Λαμπάκη, έχει κι αυτός έναν ξεκάθαρο στόχο: να ξεκινήσει μια νέα ζωή στην Αμερική», σημειώνει ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Μάνος Καρατζογιάννης στον θαυμάσιο πρόλογο του έργου, που κυκλοφορεί από την «Κάπα Εκδοτική». Και συνεχίζει: «Θα έλεγε κανείς πως είτε οι νέοι συγγραφείς συνεχίζουν θεματικά τη θεατρική μας παράδοση, είτε από το 1957 ως τα τέλη του 2026, (…) οι νέοι μας δεν επιθυμούν τίποτα άλλο, παρά να ρίξουν μαύρη πέτρα πίσω τους. Αλλά είναι και κάτι βαθύτερο: η αρχετυπική ανάγκη μας για ελευθερία, ειδικά όταν αυτή συγκρούεται, και μάλιστα μοιραία, με το ραγιάδικο κατάλοιπο του ‘να πιάσουμε την καλή’. Κατάλοιπο που αποτυπώνεται επίσης αριστοτεχνικά από τον Κεχαΐδη στο Τάβλι και μεταγενέστερα από τον ίδιο και τη Χαβιαρά στις Δάφνες και Πικροδάφνες».
Παρέθεσα αυτό το μεγάλο απόσπασμα από τον πρόλογο του Μάνου Καρατζογιάννη γιατί πραγματικά αυτό το έργο δημιουργεί αυτή την οικειότητα με τους χαρακτήρες του, που την έχουμε συναντήσει μόνο σε πολύ σημαντικά νεοελληνικά κείμενα. Το έργο των Μιχάλη Μαλανδράκη και Νικόλα Λαμπάκη είναι ένα σπουδαίο νεοελληνικό κείμενο, γιατί είναι σαν φωτογραφία μιας πραγματικότητας τόσο οικείας, τόσο καθημερινής, τόσο γνώριμης. Και αυτό που εκπλήσσει και τέρπει και συγκινεί είναι η τόσο καθαρή αποτύπωσή της.
Μία από τις πρώτες εξαιρετικά ευχάριστες εκπλήξεις αυτής της σεζόν.
Η ταυτότητα της παράστασης
Κείμενο: Μιχάλης Μαλανδράκης, Νικόλας Λαμπάκης, Σκηνοθεσία: Νικόλας Λαμπάκης, Σκηνικά – κοστούμια: Ζενεβιέβ Αθανασοπούλου, Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης, Μουσική: Panu (Παναγιώτης Μανουηλίδης), Τραγούδι: Demy, Φωτογραφίες: Αναστασία Γιαννάκη, Βίντεο: Μαύρα Γίδια
* Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε στο «Ένα Φεστιβάλ στη Σαμοθράκη 2025».
Ερμηνεύουν: Βασίλης Μπόγδανος, Σπύρος Μπόσγας
Παραγωγή: Πολιτισμός Σταθμός Θέατρο
Θέατρο «Σταθμός» (Βίκτωρος Ουγκώ 55) Μεταξουργείο, δίπλα στο μετρό Μεταξουργείο.
Παραστάσεις: Από 9 Οκτωβρίου ως 13 Νοεμβρίου, κάθε Παρασκευή στις 11.30μ.μ.
Τον Δεκέμβριο του 2026 και τον Ιανουάριο του 2027, κάθε Δευτέρα και Τρίτη.
