της Όλγας Σελλά
Τι περιέχουν οι αποσκευές ενός θεατρίνου που μετράει 50 χρόνια στο σανίδι; Και πού μπορεί να στοιβάξει όλα τα αντικείμενα – ενθυμήματα που συνέλεξε σ’ αυτή τη διαδρομή; Ράφια και συρτάρια ξέχειλα, κρεμάστρες, μια κουίντα παλιά, κάδρα, σκίτσα, αφίσες, μπιμπελό δεκάδες, κοστούμια… Το σπίτι δεν τα χωράει. Τα χωράει όμως η σκηνή ενός θεάτρου. Μα μήπως το θέατρο είναι το σπίτι του;
Αυτές είναι οι πρώτες σκέψεις που κάνει ο θεατής βλέποντας το σκηνικό (Ζωή Μολυβδά-Φαμέλη) που έχει στηθεί στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης. Είναι το «τοπίο» της παράστασης «Το θέατρο ή τη ζωή σου;» που έγραψε, σκηνοθέτησε και ερμηνεύει ο Σταμάτης Φασουλής. Και απαντά από την αρχή στο ερώτημα που ο ίδιος θέτει στον τίτλο του έργου: «Εδώ είναι το θέατρο, εδώ είναι η ζωή μου».
Κι εκεί, με μαύρο πουκάμισο και παντελόνι και κόκκινα παπούτσια, ο ηθοποιός , συγγραφέας και σκηνοθέτης τα ψάχνει όλα στα ράφια του σκηνικού και της μνήμης του. Και καθετί που βρίσκει είναι μια προσωπική του ψηφίδα και την ίδια στιγμή είναι ένα κομμάτι της ιστορίας του θεάτρου που ανήκει σε όλους.
Κι από πού ξεκινάει η διαδρομή; Μα από τα παιδικά χρόνια, από την πρώτη φορά θέατρο, όταν ήταν μόλις 3,5 χρόνων. Η αφήγηση ξεκινάει, οι αναμνήσεις αρχίζουν να ξεδιπλώνονται. Η μουσική και οι μουσικοί συνοδεύουν και σιγοντάρουν τον Σταμάτη Φασουλή, σαν συνοδοιπόροι, σαν παρτενέρ, σαν αναπόσπαστο μέρος των μαγικών στιγμών που συμβαίνουν στη σκηνή.
Κι όλα αρχίζουν να ξεδιπλώνονται. Όχι απολύτως με χρονολογική σειρά. Ανακατεμένα, όπως έρχονται οι αναμνήσεις, που η μία φέρνει την άλλη: η Σοφία Βέμπο, οι αδελφές Στρατηγού, «Το θέατρο της Τετάρτης», «Το θέατρο στο μικρόφωνο» με τον Αχιλλέα Μαμάκη, το καφενείο «Στέμμα» που κάθονταν οι άνεργοι ηθοποιοί, τα μπουλούκια, η «Γκόλφω», (το «Γιάξε μπόρε» παίζουν εκείνη τη στιγμή οι μουσικοί).
Και μετά έρχονται πιο κοντινές μνήμες. Ο Δημήτρης Χορν, ο Γιώργος Μοσχίδης, η Ντόρα Σιμοπούλου, δίπλα τους κι ο Φασουλής. «Χρωστάω καρδιά σ’ αυτούς» λέει, σα να μονολογεί, αλλά το μοιράζεται. Όλα τα μοιράζεται σ’ αυτή την παράσταση ο Σταμάτης Φασουλής. Με γενναιότητα, με ειλικρίνεια, με συγκίνηση, με χιούμορ άφθονο, με αγάπη-πειραχτήρι, με μιμήσεις απολαυστικές. Και με τις απουσίες να πιάνουν τον μεγαλύτερο χώρο. «Πού έχετε πάει όλοι;» μονολογεί, δυνατά, και πάλι ο Φασουλής. Με απορία και παράπονο αυτή τη φορά…
Και μετά η μνήμη ξαναπηγαίνει πίσω. Στον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο –«τον ανανεωτή του θεάτρου»- και μετά πάλι στην προσωπική του πορεία. Τότε που ήταν ανάμεσα στη Σχολή του Θεάτρου Τέχνης και στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Θυμάται όμως και τα δύο καφενεία της Φωκίωνος Νέγρη. Στο ένα κάθονταν οι ηθοποιοί της Finos Film και στο άλλο, απέναντι, οι ηθοποιοί του Θεάτρου Τέχνης. «Εκεί έζησα, στο ανάμεσα» λέει ο Σταμάτης Φασουλής. Κι αυτή η παράσταση στο ανάμεσα είναι. Ανάμεσα στο δάκρυ της συγκίνησης και στο γάργαρο γέλιο. Ανάμεσα στη δημιουργία και την καθημερινότητα. Ανάμεσα στις αξέχαστες συναντήσεις και στις οριστικές απουσίες.
Και μετά έρχονται στο νου οι δάσκαλοι (Άγγελος Τερζάκης, Τάκης Μουζενίδης, Στέλιος Βόκοβιτς, κ.ά.). Αλλά και οι παραστάσεις, οι ρόλοι, οι συνεργασίες, η μαθητεία πάνω στη σκηνή δίπλα στους μεγάλους ηθοποιούς, τα απρόοπτα, τα αστεία, τα πειράγματα, οι «μπηχτές». Όλα τα φέρνει στο φως ο Σταμάτης Φασουλής. Με τρυφερότητα και χιούμορ. Είναι εκεί, ασφαλώς, το Ελεύθερο Θέατρο και η Ελεύθερη Σκηνή, η δικτατορία, το Άλσος Παγκρατίου, το θέατρο «Διονύσια» που έγινε θέατρο «Δημήτρης Χορν», το βραβείο, οι επιτυχίες, οι αποτυχίες, οι αγωνίες…
Μια παράσταση εξομολογητική, συγκινητική και συγκινημένη, τρυφερή και, κυρίως, θεατρένια. Καμωμένη ολόκληρη από στιγμές θεάτρου. Της δικής του θεατρικής διαδρομής και ένα σωρό άλλων. Γιατί «είναι παιδί πολλών ηθοποιών το παίξιμό μας», λέει ο Σταμάτης Φασουλής, παραφράζοντας τον Γιώργο Σεφέρη.
Η ταυτότητα της παράστασης
Κείμενο – Σκηνοθεσία – Ερμηνεία: Σταμάτης Φασουλής, Μουσική: Σταμάτης Κραουνάκης, Δραματουργία κειμένου – Βοηθός σκηνοθέτη: Αιμιλία Καραντζούλη, Ενορχηστρώσεις: Παναγιώτης Τσεβάς, Σκηνογράφος: Ζωή Μολυβδά-Φαμέλη, Ενδυματολόγος: Κλαιρ Μπρέισγουελ, Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης, Σχεδιασμός ήχου: Αντώνης Παπακωνσταντίνου, Βίντεο: Αιμιλία Καραντζούλη, Αμπιγιέζ: Εύα Κουρέλια, Φωτογραφίες: Γιώργος Καβαλλιεράκης, Trailer: Θωμάς Παλυβός, Βοηθός σκηνογράφου: Γιάννης Τσούχλος, Βοηθός ενδυματολόγου: Εύα Κουρέλια. Παραγωγή: Θέατρο του Νέου Κόσμου.
Μουσικοί επί σκηνής: Παναγιώτης Τσεβάς (ακορντεόν), Δημήτρης Κίκλης (πιάνο), Μυρσίνη Αχαλινωτοπούλου (τσέλο)
Ευχαριστούμε θερμά τον Φωκά Ευαγγελινό για την πολύτιμη βοήθειά του
Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν –Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5). Τετάρτη στις 8μ.μ.
