του Σπύρου Κακουριώτη
μαύρη Να σκιαγραφήσει μια διαφορετική Ευρώπη, πιο μειονοτική και πιο μελαμψή, τη «Μαύρη Ευρώπη» των αφρο-ευρωπαίων ή «αφροπαίων», δηλαδή την Ευρώπη όσων μαύρων γεννήθηκαν σε αυτήν, μέσα από τη σύγχρονη λογοτεχνική τους παραγωγή, επιχειρεί με το αφιέρωμά του το τέταρτο τεύχος του περιοδικού Παράσιτο, που κυκλοφορεί με τη φροντίδα των εκδόσεων νήσος. Η λογοτεχνία της Μαύρης Ευρώπης, επισημαίνεται στο εισαγωγικό σημείωμα, μπορεί να φωτίσει τον κόσμο όπως δεν τον έχουμε ξαναδεί, αποτελώντας, όπως τόνιζε η αφροαμερικανίδα ποιήτρια Audrey Lorde, την «τελευταία ευκαιρία της Ευρώπης να μάθει να διαχειρίζεται τη διαφορά με τρόπο δημιουργικό». Στις σελίδες του αφιερώματος δημοσιεύεται, αρχικά, η ομιλία της Audrey Lorde στο Βερολίνο, το 1988, για «Το όνειρο της Ευρώπης», σε μετάφραση Ισμήνης Θεοδωροπούλου. Στη συνέχεια, η Μαρίνα Αγαθαγγελίδου μεταφράζει τέσσερις αφρογερμανίδες ποιήτριες, ο Γιώργος Γιοβανίδης ποίηση από τη Μαύρη Βρετανία, η Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη ποιήματα του αφρονορβηγού Bertrand Besigye. Ακολουθούν τα δοκιμιακά κείμενα της Léonora Miano (μτφρ. Πολυζώης Κοτσανάδας) και το «Οδοιπορικό στη Μαύρη Ευρώπη» του Johny Pitts (μτφρ. Γ. Γιοβανίδης), ενώ το αφιέρωμα κλείνει με αποσπάσματα από το πεζογραφικό έργο τριών γυναικών από τη Μαύρη Ευρώπη του Νότου (Igiaba Scego, Lucía Asué Mbomío Rubio και Djaimilia Pereira de Almeida, σε μετάφραση Δήμητρας Δότση, Παναγιώτη Αρβανίτη, Μαρίας Παπαδήμα, αντίστοιχα). Από την λοιπή ύλη του Παράσιτου επισημαίνουμε τη συνέντευξη της μεταφράστριας Μαργαρίτας Ζαχαριάδου («Μια δραγομάνος για τον 21ο αιώνα») στην Κ. Γλυνιαδάκη, καθώς και τα δοκίμια της Suzanne Césaire «Το μεγάλο καμουφλάζ» (μτφρ. Μαίρη Καιρίδη) και της Alessandra Devulsky, «Να ξανοίγουμε το σκούρο και να σκουραίνουμε το ανοιχτό δεν είναι ένα παιχνίδι του φωτός» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά), ενώ το τεύχος ολοκληρώνεται με βιβλιοκρισίες από την Μ. Αγαθαγγελίδου.
[ΤΟ ΠΑΡΑΣΙΤΟ, Σαρρή 14, 105 53, Αθήνα, toparasitomag@gmail.com]
ποιήτρια Στην ποιήτρια Δέσποινα Δεμερτζή και τη σαραντάχρονη καλλιτεχνική της πορεία είναι αφιερωμένο το καινούριο τεύχος (78ο) του περιοδικού Θέματα Λογοτεχνίας, που διευθύνει η καθηγήτρια Έρη Σταυροπούλου και κυκλοφορεί με τη φροντίδα των εκδόσεων Γκοβόστη, συνεχίζοντας την παράδοση εστίασης «σε σύγχρονες ελληνίδες λογοτέχνιδες, σε μια συνειδητή υπόμνηση ότι η εικόνα του δημιουργού, της κάθε είδους ιδιοφυΐας, άδικα συνδεόταν στο παρελθόν και σε πολύ μεγάλο βαθμό με το ανδρικό φύλο», όπως επισημαίνεται στο σημείωμα της διεύθυνσής του. Ώριμη καλλιτεχνικά, αλλά εξαιρετικά φειδωλή στη δημοσίευση του έργου της, η Δέσποινα Δεμερτζή πρωτοεμφανίστηκε στην ποίηση πολύ νέα, το 1984, με τη συλλογή Σαραντατρία ποιήματα κι ένας αναγνώστης, δημιουργώντας έκτοτε μια παράδοση δημοσίευσης ανά δεκαετία (Πώς θα παίξεις χωρίς συμπαίκτη, Γνώση 1994· Ασκήσεις απωλείας, Μανδραγόρας 2014· Τ’ αυθύπαρκτα της σιωπής, Μανδραγόρας 2024). Στο αφιέρωμα του καλού περιοδικού δημοσιεύεται μια ενδεικτική ανθολόγηση ποιημάτων από το σύνολο του δημοσιευμένου έργου της, καθώς και τρία ανέκδοτα μικρά πεζά. Στη συνέχεια, μελέτες για πτυχές του έργου της καταθέτουν οι Ξένη Σκαρτσή, Νίκη Μισαηλίδη, Τόνια Καφετζάκη, Κώστας Κρεμμύδας, Διώνη Δημητριάδου και Γιούλη Χρονοπούλου, ενώ η Έρη Σταυροπούλου, με το κείμενό της «Από το ποίημα στην ποιητική σύνθεση», κλείνει το αφιέρωμα, το οποίο ολοκληρώνεται με τη βιογραφία – εργογραφία της ποιήτριας. Η ύλη του περιοδικού συμπληρώνεται με τη μελέτη της Παναγιώτας Μ. Χατζηγεωργίου για τις εκδοχές γυναικείας επιβίωσης στα μυθιστορήματα Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια και Η Παναγιά η Γοργόνα του Σ. Μυριβήλη.
[ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, Ζωοδόχου Πηγής 73, 10681, Αθήνα, 210.3822251, info@govostis.gr]
επέτειος Πενήντα έτη γόνιμης παρουσίας στον χώρο των γραμμάτων μας συμπληρώνει αισίως το περιοδικό τοπικής ιστορίας και πολιτισμού Τριφυλιακή Εστία και, με αυτή την αφορμή, παρουσιάζει ένα τεύχος 130 σελίδων, το υπ’ αριθμόν 156, αφιερωμένο στη μακρόχρονη αυτή διαδρομή του. Μέσα σε αυτά τα χρόνια, το περιοδικό «στάθηκε διαχρονικά θεματοφύλακας της συλλογικής εμπειρίας του τόπου, διασώζοντας πρόσωπα, γεγονότα, παραδόσεις και αφηγήσεις που συγκροτούν τον βαθύτερο πυρήνα της ταυτότητάς μας», όπως επισημαίνει στο εκδοτικό του σημείωμα το Δ.Σ. του Συλλόγου Κυπαρισσίων «Η Αρκαδιά», με τη φροντίδα του οποίου κυκλοφορεί η εξαμηνιαία αυτή έκδοση. Το επετειακό αυτό τεύχος συνδυάζει, αφενός, χαρακτηριστικά κείμενα από τα μέχρι σήμερα τεύχη του και, αφετέρου, κείμενα γραμμένα ειδικά για την επέτειο της πεντηκονταετίας, από συνεργάτες που συμμετείχαν ενεργά σε αυτή τη διαδρομή. Ποιήματα, διηγήματα και δοκίμια συγκαταλέγονται στην ύλη του περιοδικού, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει η συνέντευξη του Μίκη Θεοδωράκη στην Μαίρη Σταθοπούλου για τον ποιητή Μιχάλη Κατσαρό, μαζί με μια επιλογή από ποιήματά του, η μελέτη του Κώστα Κατσαρού για τη διαμονή του Κωστή Παλαμά στην Κυπαρισσία στα 1881-1882, αλλά και τα αυτοβιογραφικά ενθυμήματα του ιστορικού Δημήτρη Φωτιάδη για την καταγωγή του από την Κυπαρισσία.
[ΤΡΙΦΥΛΙΑΚΗ ΕΣΤΙΑ, Καποδιστρίου 42, 10432, Αθήνα, 210.5237450, periodiko.trifyliaki.estia@gmail.com]
μπόρχες Η αναδρομή του Πέτρου Θερσίτη στη διαφθορά και τη συναλλαγή, μέσα από ιστορικά παραδείγματα από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τις μέρες μας, με αφορμή το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ («Περί μισθού και επιμισθίων»), αποτελεί ένα από τα κείμενα που ξεχωρίζουν ανάμεσα στην πλούσια ύλη που περιλαμβάνει στις σελίδες του το νέο διπλό τεύχος (225-226) του περιοδικού λόγου και τέχνης Παρέμβαση, που μας έρχεται από την Κοζάνη, το εξώφυλλο του οποίου κοσμεί έργο του Γιάννη Στεφανάκι. Ανάμεσά τους, ο αναγνώστης θα βρει δύο ποιήματα και ένα διήγημα («Έμμα Σουνς») του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, μεταφρασμένα από την Ευμορφία Μαντζαβίνου, τη μελέτη της Μαρίας Δαλαμήτρου για την «Αισθητοποίηση του θανάτου: Διονύσιος Σολωμός και η περίπτωση του νησιού της Ζακύνθου, Κώστας Καρυωτάκης, Louise Glück», αλλά και την ιδιοσυγκρασιακή μαρτυρία του ποιητή Γιάννη Υφαντή για τη «λογοκρισία στη μεταπολίτευση». Την ύλη συμπληρώνουν ποιήματα και πεζά, δοκίμια και μεταφράσματα, καθώς και οι μόνιμες στήλες «Ενδόδημα και αποικιακά» του Β. Π. Καραγιάννη και οι «Κρίσεις, παρατηρήσεις, διακρίσεις, επικρίσεις βιβλίων», με κριτικές έργων από την πρόσφατη λογοτεχνική παραγωγή.
[ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, Χ. Μούκα 1, 501 31, Κοζάνη, 24610.34691, paremvasiculture@yahoo.com]
