της Όλγας Σελλά
Ένα restarting ταυτόχρονα με ένα homage στα 20 χρόνια λειτουργίας της Πειραιώς 260 και στον εμπνευστή της, τον Γιώργο Λούκο είναι, με μια ματιά, το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου. Το μεσημέρι της Τετάρτης, σε μιαν εκδήλωση που είχε χαρά και προσμονή, η Πειραιώς 260 γέμισε από κόσμο. Ήταν το πρώτο ετήσιο ραντεβού, λίγο πριν ξεκινήσουν οι εκδηλώσεις του φετινού προγράμματος. Κι αν οι εκδηλώσεις στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου και στο Ηρώδειο (οι τελευταίες πριν κλείσει για την ανακαίνισή του) είναι ήδη γνωστές, δεν γνωρίζαμε τι θα δούμε στην Πειραιώς 260 και στη Μικρή Επίδαυρο.
Γνωστά και ταυτόχρονα διαφορετικά ήταν όλα στην Πειραιώς 260, το μεσημέρι της Τετάρτης. Ακόμα και ο Χώρος Δ, που φιλοξένησε την εκδήλωση παρουσίασης είχε άλλη διάταξη. Είχε στηθεί επί σκηνής ένα μεγάλο Π με τραπέζια, όπου κάθονταν ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Φωτήλας, η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας και νυν πρόεδρος του Δ.Σ. του Φεστιβάλ Αθηνών, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, οι σύμβουλοι του Μιχαήλ Μαρμαρινού και οι δημοσιογράφοι. Οι καλλιτέχνες αυτή τη φορά βρίσκονταν στην πλατεία (λίγο πριν βρεθούν στη σκηνή). Στην πρώτη σειρά της πλατείας ήταν η προκάτοχός του στην καλλιτεχνική διεύθυνση του Φ.Α., Κατερίνα Ευαγγελάτου.
Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου μίλησε για την απαρχή των φεστιβάλ διεθνώς, λίγο μετά τον πόλεμο, τη δεκαετία του ’50, για την «έκρηξη των τεχνών» τότε, για την έναρξη του Φεστιβάλ Αθηνών το 1955, για την καθοριστική παρουσία του Γιώργου Λούκου στο τιμόνι του το 2006, και κάλεσε στο βήμα τον «φλανέρ Μιχαήλ Μαρμαρινό», ευχόμενη «να συναντηθούμε, να συζητήσουμε, να συγκινηθούμε».
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φ.Α. παρουσίασε τους άξονες και τη φιλοσοφία σχεδιασμού όχι μόνο του φετινού προγράμματος, αλλά του τρόπου που θα κινηθεί σ’ όλη τη διάρκεια της τριετούς θητείας του, που αναμφίβολα αφουγκράζεται την κοινωνία, τους καλλιτέχνες, την τέχνη και οπωσδήποτε την εποχή μας και τις ανησυχίες της.
Οι άξονες
-Ενίσχυση εξωστρέφειας
– Ανάδειξη νέας γενιάς καλλιτεχνών
– Ενθάρρυνση πρωτοπορίας
– Πρωτότυπη ελληνική δημιουργία
– Νέες ομάδες θεατών
– Διεθνείς συμπαραγωγές
– Χώρες που συχνά δεν φτάνει μέχρι εδώ η φωνή τους.
– Άνοιγμα προς λιγότερο προνομιούχες περιοχές και κοινωνικές ομάδες.
Κι αμέσως μετά στο τεράστιο video wall που δέσποζε στο Χώρο Δ εμφανίστηκαν ονόματα, δεκάδες ονόματα. Δημιουργών απ’ όλες τις εποχές, απ’ όλο τον κόσμο, ανδρών και γυναικών. Σ’ αυτό το κίτρινο φόντο του βίντεο εμφανίζονταν διάσπαρτα τρεις λέξεις: Psyche, Systema, Machina και λίγο μετά διαβάζουμε ανάμεσα στα ονόματα: «Μέσα μας οι φωνές του κόσμου».
Νέες ενότητες είναι: η Gen 260 («ένα μίνι φεστιβάλ εντός του φεστιβάλ, ως φυτώριο της νέας δημουργίας»). Είναι οι φωνές του αραβικού κόσμου και του Ιράν, γιατί «οι φωνές αυτών πολιτισμών απουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό από το ευρωπαϊκό αφήγημα» είπε ο Μ. Μαρμαρινός. Υπάρχει η ενότητα «Έναστρος ουρανός – Έναστρες νύχτες» (μεταμεσονύχτιες προβολές από κινηματογραφήσεις παραστάσεων θεάτρου και χορού, που θα προβάλλονται ως αυτόνομα έργα στο Χώρο Δ). Θα υπάρχουν και φέτος το φθινόπωρο οι «Απόηχοι», δηλαδή η επανάληψη, στους χώρους της Πειραιώς 260, παραστάσεων που πήγαν καλά στη διάρκεια του Φεστιβάλ και «που έχουν μια μη εξαντληθείσα δυναμική». Και τέλος η σύμπραξη και συνεργασία τριών κρατικών φορέων πολιτισμού (του Φεστιβάλ Αθηνών, του Εθνικού Θεάτρου και του Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας) στην ενότητα Systema for the Greek Performing Arts, που στην ουσία είναι η μετεξέλιξη και η διεύρυνση του προγράμματος Grape, που καθιερώθηκε στη θητεία της Κατερίνας Ευαγγελάτου. Από φέτος δεν θα είναι μόνο παραστάσεις του Φεστιβάλ που θα προτείνονται για νέα πορεία σε άλλα φεστιβάλ, θα είναι και παραστάσεις νέων δημιουργών που παίχτηκαν στη διάρκεια της σεζόν. Οι εκδηλώσεις που εντάσσονται στο πλαίσιο C_Music Now συστήθηκαν από τον Μ. Μαρμαρινό ως «ενεργό νήμα μέσα στη δραματουργία». Τέλος 13 μουσικές βραδιές After, θα συνοδεύουν τις ώρες μετά τις παραστάσεις, και στον Κήπο (η αυλή του Χώρου Δ) που θα ξανανοίξει και στην Πλατεία (μπροστά από τον Χώρο Η).
Μικρή Επίδαυρος
Για τη Μικρή Επίδαυρο, ο Μ. Μαρμαρινός φιλοδοξεί να είναι πλέον θεματικά ανεξάρτητη από «τη μεγάλη αδελφή της» και φιλοξενεί φέτος μια βεντάλια καλλιτεχνών και εκδηλώσεων:
* τον Ευριπίδη Λασκαρίδη με την παράσταση «Τουρνέ»» (26 και 27 Ιουνίου).
* Τις γυναίκες από την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και την Πολωνία, από 9 ως 71 ετών, που μεταφέρουν ιστορίες ανθρώπων σημαδεμένων από τον πόλεμο στην παράσταση Mothers – A Song for Wartime, μια χορωδία από μητέρες και κόρες, επιζώσες και μάρτυρες των πολέμων (4 Ιουλίου).
* Μια συναυλία του Κ. Βήτα με τίτλο «Εννιά νούφαρα από τη νεκρή όχθη» (10 και 11 Ιουλίου).
* Την παράσταση του Θοδωρή Γκόνη «Τα πορτοκάλια της Επιδαύρου». Μια ιστορία αγάπης για τη μοναχοκόρη του παλαιού αγροτικού ιατρού της Επιδαύρου, που με το αίμα της έβαψε για πάντα τα Πορτοκάλια της Παλαιάς Επιδαύρου – τα κατακόκκινα Σαγκουίνια. (17 και 18 Ιουλίου).
* Μια ηχητική εκδρομή στα ερείπια του παρόντος με τίτλο «1961» με τις υπογραφές του Κορνήλιου Σελαμσή στη σύνθεση, του Χάρη Φραγκούλη στη σκηνοθεσία και του Γιάννη Αστερή στο λιμπρέτο. Μια πράξη μουσικού θεάτρου για μία ηθοποιό, δύο φωνές και έξι όργανα (24 και 25 Ιουλίου).
* Μια βραδιά με μουσικές του Χαράλαμπου Γωγιού με υλικό από γυναικεία χορικά τα οποία έχει υπογράψει ο συνθέτης (31 Ιουλίου,. 1η Αυγούστου).
* 
Και την παγκόσμια πρώτη του νέου έργου του Ιβάν Βιριπάγιεφ, ένας απόηχος της «Μήδειας» του Ευριπίδη, που εξερευνά την ενοχή, τη μνήμη και την αποδόμηση του εαυτού (7 και 8 Αυγούστου).
Ένα ντοκιμαντέρ για τον Γιώργο Λούκο
Τα 20 χρόνια από τότε που ξεκίνησε τη διαδρομή της η Πειραιώς 260 και έχει γίνει συνώνυμο για τα καλοκαίρια πολλών κατοίκων αυτής της πόλης, δεν θα μπορούσαν να μην έχουν μια ξεχωριστή βραδιά. Έτσι, το Σάββατο 13 Ιουνίου θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη Ηλία Γιαννακάκη με τίτλο «2005-2015. Στα χρόνια του Λούκου», το αποτύπωμα μιας συναρπαστικής δεκαετίας. Ξεχωριστή θέση θα έχει στους χώρους της Πειραιώς 260 και το γνωστό Τροχόσπιτο, μια αυτοκινούμενη σκηνή, μια ιδέα της Όλιας Λαζαρίδου, που τώρα ανακαινίζεται, και από του χρόνου θα ανοιχτεί ξανά και «εκτός των τειχών» του Φ.Α.
Μερικοί σταθμοί στο πρόγραμμα της Πειραιώς 260
– «The Child», που έγραψε η Ιρανή συγγραφέας Ναγκμέ Σαμινί ως ηχηρή δήλωση για την ειρήνη και την ισότητα και σκηνοθέτησε η γεννημένη στην Τεχεράνη Αφσανέχ Μαχιάν, ιδρύτρια της Shieveh Theatre Company (1 και 2 Ιουνίου).
– «Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ» βασισμένο στο διήγημα του Δημήτρη Χατζή, σε σκηνοθεσία Στεφανίας Γουλιώτη, που πρωταγωνιστεί μαζί με τον Φώτη Στρατηγό (8 – 11 Ιουνίου).
– «Stores», σε σκηνοθεσία Γιώργου Βαλαή, μια συνάντηση ανθρώπων σ’ ένα πολυκατάστημα, όπου αποκαλύπτεται, με χιούμορ και τρυφερότητα, το μυστικό δράμα της σύγχρονης ζωής (14 και 15 Ιουνίου).
– «Haribo Kimchi», σε σκηνοθεσία του Τζάχα Κου από τη Νότια Κορέα, ο οποίος πρωταγωνιστεί και μας αφηγείται γλυκόπικρες και σουρεαλιστικές ιστορίες, προετοιμάζοντας ένα γεύμα επί σκηνής. (16 και 17 Ιουνίου).
– «Sleeping Fires» στην πρώτη εμφάνιση στην Ελλάδα του Ιάπωνα Uro Tanino (27 και 28 Ιουνίου).
– «Four Walls and a Roof». Τον είχαμε δει το 2024 στην παράσταση «Ένας υπάλληλος αγνοείται τον Ραμπρί Μρουέ, από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους του σύγχρονου πολιτικού και εννοιολογικού θεάτρου. Τώρα επιστρέφει στη σκηνοθεσία σε συνεργασία με τη Λίνα Μανζνταλανί. Δύο Λιβανέζοι δημιουργικοί που τιμήθηκε φέτος στο Βερολίνο για τη συνολική προσφορά τους στο θέατρο. Αντλώντας υλικό από τη δική τους εμπειρία εκπατρισμού, τη μετακίνησή τους από τη Βηρυτό στο Βερολίνο πριν από περίπου μία δεκαετία, και αντιμέτωποι με την άνοδο της ακροδεξιάς διεθνώς, οι δύο καλλιτέχνες αρθρώνουν μετωπικά την εμπειρία του να ζεις και να εργάζεσαι στην εξορία. (12 και 13 Ιουλίου).
– «Βάκχες» σε κείμενο και σκηνοθεσία Λένας Κιτσοπούλου. Ένα γλέντι για το αδιέξοδο θεών και ανθρώπων. (20, 21, 22 Ιουλίου).
Η Πειραιώς 260 ανοίγει τις πύλες της για το κοινό στις 29 Μαΐου. Η προπώληση για όλες τις παραστάσεις έχει ήδη ξεκινήσει.
Μπορείτε να περιηγηθείτε στο πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, να δείτε τους συντελεστές, τις ημερομηνίες των παραστάσεων, το θέμα της κάθε εκδήλωσης, στοιχεία για τους καλλιτέχνες που πρώτη φορά θα συναντήσουμε φέτος στον σύνδεσμο που ακολουθεί:
https://aefestival.gr/schedule/?schedule_month=5&category=&place=&schedule_year=2026
