γράφει ο Γιώργος Αγγέλου (*)
Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου του Δημήτρη Καρακίτσου «Δύο μπαλάντες από το
φθινόπωρο του τρόμου» (εκδ. Αντίποδες 2026), ο αναγνώστης εισέρχεται σε ιστορίες που
κινούνται ανάμεσα στο φανταστικό και το πραγματικό. Η παράθεση στίχων από αγγλικά
τραγούδια εμπλουτίζει την αφήγηση και τη διαστέλλει. Το τραγούδι «A Violet from Mother's
Grave» λειτουργεί ως αφηγηματικό μέσο, μέσα από το οποίο ο συγγραφέας μάς εισάγει στον
κόσμο και την ψυχοσύνθεση της Μέρι Τζέιν Κέλι. Παράλληλα, η λεπτομερής καταγραφή
προσώπων, γεγονότων και χρονικών στιγμών, σε συνδυασμό με την εναλλαγή της
αφηγηματικής εστίασης, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η αφήγηση αποκτά έτσι
χαρακτηριστικά αστυνομικής καταγραφής, χωρίς να χάνει τη λογοτεχνική της διάσταση.
«ο Τόμας Μπόγιερ, σταλμένος στο 13 από τον σπιτονοικοκύρη για να εισπράξει τα φέσια της
Μέρι Τζέιν, έξι εβδομάδων ενοίκιο, έσκυψε να τη φωνάξει και κοίταξε από το σπασμένο
παραθυράκι, το σκηνικό στο Millers Court είναι αυτό της ακινησίας και της σιωπής. Κι από
τις 10.45, της απόλυτης φρίκης.»
Ο συγγραφέας περιγράφει με εξονυχιστικές λεπτομέρειες το κατακρεουργημένο σώμα της
Μέρι Τζέιν Κέλι και μας μεταφέρει με τον πιο τραχύ τρόπο στον τόπο του εγκλήματος,
καθιστώντας μας, θεληματικά ή μη, αυτόπτες μάρτυρες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η
επιλογή του Δημήτρη Καρακίτσου να διατηρεί στα αγγλικά την ονομασία Millers Court, ενώ
αποδίδει στα ελληνικά τα υπόλοιπα τοπωνύμια (όπως Γουαϊτσάπελ, Ντόρσετ και
Κομέρσιαλ). Η διαφοροποίηση αυτή κάνει το συγκεκριμένο τοπωνύμιο να ξεχωρίζει οπτικά
και συμβάλλει στη συγκρότηση του αφηγηματικού χώρου, προσδιορίζοντας τον τόπο όπου
εκτυλίσσεται η ιστορία.
Το βιβλίο αναδεικνύει την αποσπασματική και συχνά αναποτελεσματική ερευνητική πρακτική
της εποχής, συνδέοντάς τη με τη διαχρονική ανάγκη των ανθρώπων για αυτοπροβολή,
καταξίωση και εμπορική επιτυχία.
«Μήπως λοιπόν η Λίζι Όλμπρουκ απλώς γεννήθηκε στο μυαλό ενός δημοσιογράφου;
Πουλούσαν τότε αυτές οι ιστορίες. Εν ανάγκη τις δημιουργούσαν, αν δεν τις έβρισκαν.»
Ο συγγραφέας λειτουργεί αφηγηματικά ως ντετέκτιβ, διατυπώνοντας παράλληλα τις
προσωπικές του απόψεις για όσα συνέβησαν στο Millers Court, μέσα από το πρίσμα της
δικής του κοσμοθεωρίας. Μέσα από την αφήγηση αναδεικνύεται η τάση των ανθρώπων να
μετατρέπουν τα πραγματικά γεγονότα σε μύθους που συχνά αποδεικνύονται πιο
ενδιαφέροντες και γοητευτικοί από την ίδια την πραγματικότητα. Ο Καρακίτσος δεν διστάζει
να βουτήξει στον ωκεανό της πιθανολογίας, προσθέτοντας τις δικές του υποθέσεις στον ήδη
μακρύ κατάλογο των θεωριών για την ταυτότητα και την τύχη του Τζακ του Αντεροβγάλτη,
γράφοντας χαρακτηριστικά:
«Ίσως να μην ήταν καν άντρας αλλά γυναίκα, μια νταρντάνα παρανοϊκή μαμή που μισούσε
τις ξεδιάντροπες και τις παραστρατημένες.»
Η λεπτομερής περιγραφή των χώρων, η αδρή σωματική γραφή και η ένταξη των προσώπων
σε ένα θεατρικό σκηνικό επιτρέπουν στον αναγνώστη να παρακολουθήσει ως θεατής τα
μακάβρια γεγονότα του φθινοπώρου του 1888 στο Γουαϊτσάπελ.
Μέσα από την αδιάκοπη παραγωγή νέων αφηγήσεων γύρω από ένα πραγματικό και φρικιαστικό γεγονός, ο συγγραφέας αναδεικνύει τη διαρκή αναδιαμόρφωση του μύθου και τη μετάβασή του σε ένα
νέο στάδιο: την εκλαΐκευση πριν από την αναπόφευκτη εμπορευματοποίησή του.
Ο Δημήτρης Καρακίτσος οδηγεί σταδιακά τον αναγνώστη στις δύο μπαλάντες που
δικαιολογούν και τον τίτλο του βιβλίου: «The Demon Jack the Ripper» και «The London
Murderer». Μετά την παράθεσή τους, ο συγγραφέας προχωρά στην ανάλυσή τους με βάση
τα δεδομένα της εποχής και του τόπου όπου έδρασε ο Τζακ ο Αντεροβγάλτης,
επισημαίνοντας πως οι εφημερίδες και οι εικασίες του κοινού τροφοδοτούσαν τις ιστορίες
γύρω από τα αποκρουστικά εγκλήματα. Ο Καρακίτσος φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο η
ατομική φαντασία, σε συνδυασμό με τη συλλογική ηθικολογία, συνέβαλε στη δημιουργία, το
φθινόπωρο του 1888, ενός μεταμύθου που εξακολουθεί να επιβιώνει και να συναρπάζει
μέχρι σήμερα.
Λίγο μετά την αρχή του βιβλίου, ο πυρήνας του αναδύεται μέσα από μια φιλοσοφική
διερώτηση:
«(Εν ολίγοις: από τα σώματα που κατακρεουργήθηκαν εκείνο το φθινόπωρο, το λεγόμενο
του Τρόμου, την πιο ακραία αγριότητα υπέστη το δίχως άλλο εκείνο της αλήθειας.) Ή μήπως
όχι;»
Ο Δημήτρης Καρακίτσος εξετάζει όσα περιβάλλουν την ιστορία του Τζακ του Αντεροβγάλτη
μέσα από την προσωπική και αναλυτική λογοτεχνική του ματιά. Καταφέρνει να αναδείξει, με
γκροτέσκο τρόπο, πώς η αλήθεια μπορεί να επιβιώσει ευκολότερα και για μεγαλύτερο
χρονικό διάστημα όταν περιβάλλεται από αφηγήσεις που την τροφοδοτούν.
(*) Ο Γιώργος Αγγέλου, αρχιτέκτονας, επιμελείται και παρουσιάζει την εκπομπή τέχνης
και πολιτισμού «Κουνελότρυπα» του διαδικτυακού καναλιού «Απαρχή | Κοινωνία και
Πολιτισμός».
Δημήτρης Καρακίτσος, Δύο μπαλάντες από το φθινόπωρο του τρόμου, (εκδ. Αντίποδες 2026),
![]()





















