(Επιμέλεια Αλεξάνδρα Χαΐνη)
Τα βραβεία φαίνεται ότι ποτέ δεν αναπαύονται· δεν καταλαβαίνουν από διακοπές, από γιορτές και σχόλες. Το Booker, για παράδειγμα, ανακοίνωσε σήμερα, 28 Ιουλίου, λίγο πριν ξεκινήσουν δηλαδή τα μπάνια του λαού (θεσμός που μάλλον δεν αντιλαμβάνονται οι Αγγλοσάξονες), τη μακρά λίστα του με τα 13 πολλά υποσχόμενα μυθιστορήματα του 2026. Επελέγησαν από μια ακόμη πιο μακρά λίστα 163 βιβλίων που γράφτηκαν στα αγγλικά και εκδόθηκαν στη Βρετανία ή/και στην Ιρλανδία από την 1η Οκτωβρίου 2025 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
«Οι συγγραφείς της φετινής λίστας», λέει η κλασικίστρια, συγγραφέας και επικεφαλής της κριτικής επιτροπής Mary Beard, «αξιοποιούν με λαμπρό τρόπο τη δύναμη των λέξεων για να ταξιδέψουν τον αναγνώστη σε νέους τόπους, τον βοηθούν να δει παλαιότερους τόπους από νέα οπτική γωνία, να μετατοπιστεί». Και συνεχίζει: «Είμαστε βέβαιοι ότι η μακρά λίστα μας έχει κάτι για όλους. Υπάρχει το αστείο και το ανησυχητικό (και σε ορισμένες περιπτώσεις το αστείο και το ανησυχητικό μαζί)· υπάρχει η δυστοπική φαντασία και το οικογενειακό δράμα· υπάρχει το σκληρό και το μαγικά μυστηριώδες· υπάρχουν κάποια που θα ευχαριστήσουν και κάποια που μπορεί να σοκάρουν.»
Επτά διαφορετικές εθνικότητες από τρεις ηπείρους εκπροσωπούνται φέτος: Τζαμάικα, Μεξικό, Τουρκία, Αγγλία, Σκωτία, Ιρλανδία και Ηνωμένες Πολιτείες. Από ένα νοσοκομείο στο Μέξικο Σίτι έως τις ακτές του Κεντ στην μετα-αποκαλυπτική Βρετανία· από τους γυμνούς λόφους των Εξωτερικών Εβρίδων στα καταγώγια του Δυτικού Δουβλίνου και από εκεί στο Κίνγκστον της Τζαμάικα της δεκαετίας του ’80 ή στη Μασαχουσέτη με το βλέμμα στις εκλογές του 2024.
Βιβλία εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, με χιούμορ, δράμα, σάτιρα και σουρεαλισμό. Δυστοπικές αφηγήσεις, βασιλικές ιστορίες, θρίλερ και έγκλημα αλλά και στοχασμοί πάνω στη μνήμη, τη θνητότητα, τη μεταμόρφωση σε έναν νέο αλλά ταυτόχρονα πολύ παλαιό κόσμο. Η ανθρώπινη κατάσταση σε όλο της το μεγαλείο.
Ανάμεσά τους και δυο πολύ γνωστοί στο ελληνικό κοινό συγγραφείς, η Elizabeth Strout και ο Douglas Stuart.
Γράμματα & αριθμοί
-Το μεγαλύτερο σε έκταση βιβλίο της λίστας είναι το «The Disappearers» του Τζαμαϊκανού Marlon James, με πάνω από 600 σελίδες, ενώ το μικρότερο είναι το «Helen of Nowhere» της Makenna Goodman – το οποίο μόλις που ξεπερνά τις 140 σελίδες και είναι ένα από τα έξι βιβλία της φετινής λίστας που έχουν λιγότερες από 250 σελίδες.
-Αξίζει να σημειωθεί ότι το μικρότερο σε έκταση μυθιστόρημα στην ιστορία του βραβείου ήταν το «Offshore» της Penelope Fitzgerald, με 132 σελίδες (1979), ενώ το μεγαλύτερο το «The Luminaries» της Eleanor Catton (2013), με 832 σελίδες.
-Η λίστα περιλαμβάνει δύο συγγραφείς που είχαν κερδίσει το βραβείο στο παρελθόν, τον Σκωτο-αμερικανό Douglas Stuart, που είχε βραβευτεί για το «Shuggie Bain» το 2020 («Σάγκι Μπέιν», μετ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο) και τον Τζαμαϊκανό Marlon James, που πήρε το Booker το 2015 για το «A Brief History of Seven Killings».
-Όσο για την Elizabeth Strout, είναι η μόνη συγγραφέας της λίστας που έχει προταθεί για το Booker ήδη δύο φορές στο παρελθόν. Το 2016 μπήκε στη μακρά λίστα για το «My Name is Lucy Barton» («Το όνομα μου είναι Λούσι Μπάρτον») και το 2022 στη βραχεία για «Oh William!» («Αχ, Ουίλλιαμ!») Και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Άγρα σε μετάφραση Μαργαρίτας Ζαχαριάδου.
-Ενδιαφέρον έχει επίσης ότι φέτος ανάμεσα στους υποψήφιους βρίσκεται και ένας πρώην κριτής των Booker, ο Βρετανός συγγραφέας M. John Harrison, ο οποίος αν κερδίσει θα είναι ο γηραιότερος νικητής, καθότι έχει κλείσει τα 81.
Η λίστα
«The Shadow of the Object» | Chloe Aridjis: Ένα βιβλίο μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου με φόντο ένα μεξικανικό νοσοκομείο. Ένας στοχασμός πάνω στην επιθυμία, τη μεταμόρφωση και τη θνητότητα. Η πολυβραβευμένη Chloe Aridjis είναι αμερικανο-μεξικανή αλλά ζει στο Λονδίνο.
«Switzy» | Emma Cline: To μαγευτικό πορτρέτο του τελευταίου προσκυνήματος ενός ηλικιωμένου άνδρα, από μια συγγραφέα που έχει συμπεριληφθεί στη λίστα των best seller της εφημερίδας New York Times. Η Αμερικανίδα Emma Cline έχει προταθεί για πολλά βραβεία, ενώ διηγήματά της έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά The New Yorker, Granta, The Paris Review και The Best American Short Stories.
«Helen of Nowhere» | Makenna Goodman: Φιλοσοφικά και εγγενώς περιπετειώδης, αλλά ταυτόχρονα προσιτή και προσφιλής, η «Ελένη του Πουθενά» διερωτάται: τι πρέπει να θυσιάσουμε σε αντάλλαγμα για την αληθινή ευτυχία; Η Makenna Goodman είναι Αμερικανίδα. Το πρώτο βιβλίο της «The Shame» που εκδόθηκε το 2020, έλαβε τον τίτλο του Βιβλίο της Χρονιάς. Αυτό είναι το δεύτερο μυθιστόρημά της.
«The End of Everything» | M. John Harrison: Μια σατιρική και ταυτόχρονα ανησυχητική μετα-αποκαλυπτική περιπέτεια στα όρια της ανθρώπινης κατανόησης, από έναν αναγνωρισμένο μετρ της επιστημονικής φαντασίας. Ο M. John Harrison είναι Βρετανός συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας. Πούλησε την πρώτη του ιστορία το 1965 και από το 1969 συμμετείχε στο λογοτεχνικό περιοδικό «New Worlds» ως υπεύθυνος για τη στήλη βιβλιοκριτικής. Έκτοτε εξέδωσε πολλά βιβλία, κέρδισε αρκετά βραβεία και έγραψε κριτικές για μεγάλα περιοδικά και εφημερίδες της Βρετανίας.
«The Disappearers» | Marlon James: Μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία οκτώ ανδρών που πρέπει να κάνουν συμβιβασμούς για να επιβιώσουν. Ένα δραματικό μυθιστόρημα και μια ακλόνητη εξερεύνηση της queer ζωής στην Τζαμάικα κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990. Ο Marlon James κέρδισε το βραβείο Booker το 2015. Πολλά από τα βιβλία του έχουν συμπεριληφθεί στη λίστα των best seller της εφημερίδας New York Times και έχουν λάβει αρκετά και σημαντικά βραβεία. Ο James είναι επίσης ο δημιουργός της αστυνομικής δραματικής σειράς του HBO/Channel 4 «Get Millie Black». Διδάσκει στο Macalester College στο St Paul και ζει στη Νέα Υόρκη.
«Black Bag» | Luke Kennard: Να και ένα campus novel, που διερευνά την κρίση της αρρενωπότητας ενώ ταυτόχρονα είναι μια ασυνήθιστη ιστορία αγάπης. «Μυθιστόρημα-πυροτέχνημα» το χαρακτηρίζουν οι κριτικοί, εκθαμβωτικά αστείο και βαθιά ανθρώπινο. Ο Luke Kennard είναι βραβευμένος ποιητής και πεζογράφος. Γράφει κριτικές στο London Review of Books και στο Times Literary Supplement μεταξύ άλλων και διδάσκει δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο του Birmingham.
«The Renovation» | Kenan Orhan: Ένα σπαρακτικό πορτρέτο μιας οικογένειας παγιδευμένης στις παλίρροιες της ιστορίας, παλεύοντας με τη θλίψη, την εξορία, την πολιτική και τον οδυνηρό παραλογισμό του έρωτα. Ο Τουρκικής καταγωγής Kenan Orhan, ζει στο Κάνσας. Η συλλογή διηγημάτων του 2023, «I Am My Country» ήταν φιναλίστ για το βραβείο PEN/Robert W. Bingham και μπήκε στη μακρά λίστα για το βραβείο Story. Δουλειά του έχει δημοσιευτεί στο The Atlantic, στο Paris Review κλπ.
«May We Feed the King» | Rebecca Perry: Γεμάτο επιθυμία και λαχτάρα, το «May We Feed the King» είναι ένας παιχνιδιάρικος, συγκινητικός στοχασμός πάνω στην ιστορία και την αφήγηση: πάνω στο τι κάνει έναν Βασιλιά «Μεγάλο» και μια ζωή ουσιαστική. Η Rebecca Perry είναι συγγραφέας και ποιήτρια. Τα ποιήματά της έχουν προταθεί μεταξύ άλλων για το βραβείο TS Eliot, ενώ η πρώτη της συλλογή κέρδισε το βραβείο Michael Murphy Memorial. Το «May We Feed the King» κέρδισε το βραβείο Waterstones Debut Fiction Prize 2026.
«The Palm House» | Gwendoline Riley: Ένα μυθιστόρημα γεμάτο φιλίες που διαρκούν και σύντομες στιγμές θλίψης. Το «The Palm House» μας προσφέρει την χαρακτηριστική οξυδερκή παρατηρητικότητα και το πνεύμα της Gwendoline Riley, και μας αφήνει -κατά κάποιο τρόπο- με μια περίεργη αίσθηση πιθανότητας. Η Gwendoline Riley είναι μυθιστοριογράφος και συγγραφέας διηγημάτων. Το 2018, το The Times Literary Supplement την χαρακτήρισε ως μία από τις 20 καλύτερες σύγχρονες Βρετανίδες και Ιρλανδές μυθιστοριογράφους.
«The Things We Never Say» | Elizabeth Strout: Με εξαιρετική πρόζα και βαθιά διορατικότητα, η Strout αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η θλίψη αντηχεί μέσα στις δεκαετίες, την παρηγοριά που βρίσκουμε στις βαθιές φιλίες και την ανακούφιση που νιώθουμε όταν απελευθερωνόμαστε από τα μυστικά μας. Είναι η τρίτη φορά που η Αμερικανίδα συγγραφέας συμπεριλαμβάνεται στη λίστα του Booker. Περισσότερα για το «The Things We Never Say» διαβάστε το σχετικό άρθρο στον Αναγνώστη: «The Things We Never Say»: Μυστικά και ψέματα στο νέο βιβλίο της Elizabeth Strout.
«John of John» | Douglas Stuart: Το «John of John» είναι η θλιβερή ιστορία ενός νεαρού άνδρα που επιστρέφει στο σπίτι του για να διαπιστώσει ότι οι σχέσεις της οικογένειας έχουν διαρραγεί ακριβώς λόγω της μακράς περιόδου αναμονής μέχρι την επιστροφή του. Ο Ιρλανδός Douglas Stuart πήρε το Booker το 2020 για το «Shuggie Bain», το πρώτο του βιβλίο.
«All Them Dogs» | Djamel White: Άγριο, συναρπαστικό και απροσδόκητα τρυφερό, το «All Them Dogs» είναι μια ιστορία βίας, λαγνείας και απληστίας που διερευνά τους αγώνες ενός ανθρώπου να βρει τη θέση του σε έναν αδίστακτο κόσμο. Ο Djamel White είναι Ιρλανδός συγγραφέας με έδρα το Δουβλίνο. Αφού έφυγε πρόωρα από το σχολείο σε ηλικία 17 ετών, άρχισε να εργάζεται εθελοντικά στον ιρλανδικό μη κερδοσκοπικό λογοτεχνικό οργανισμό Fighting Words, που ίδρυσε ο Roddy Doyle το 2009.
«The Vivisectors» | Missouri Williams: Γεμάτο αγωνία, σασπένς και βία το «The Vivisectors» μας μυεί σε ένα νέο είδος ιστορίας αγάπης εν μέσω μιας διαλυμένης εποχής. Η Missouri Williams είναι βραβευμένη συγγραφέας και επιμελήτρια. Γεννήθηκε στο Λονδίνο και ζει στην Πράγα.
Info: The Booker Prize 2026.
