του Φίλιππου Φιλίππου
Ο γιατρός Γεώργιος Σχορετσανίτης, αρθρογράφος, δοκιμιογράφο και βιβλιοκριτικός, είναι ένας επίμονος ταξιδευτής. Έχει ταξιδέψει σε πολλές χώρες του κόσμου, κυρίως στην Ασία (Βιετνάμ, Ουζμπεκιστάν, Ομάν) για τις οποίες έχει εκδώσει σχετικά βιβλία. Το Ταξιδεύοντας στο Σουλτανάτο του Ομάν (εκδ. Οδός Πανός) είναι ένα οδοιπορικό-ταξιδιωτικό βιβλίο όπου ο συγγραφέας περιγράφει μια σχεδόν άγνωστη στους πολλούς χώρα που βρίσκεται στον Περσικό κόλπο.
Όπως διαβάζουμε στο πρόλογο του βιβλίου, οι χώρες του Κόλπου βρίσκονται στο προσκήνιο εδώ και πολύ καιρό όχι λόγω θρησκευτικών θεμάτων αλλά εξαιτίας των οικονομικών παραμέτρων τους. Η ιστορία του Σουλτανάτου του Ομάν είναι μια ιστορία ανεξαρτησίας από την ξένη κατοχή, καθώς εκθρόνισε τους Πορτογάλους αποίκους στα μέσα του 18ου αιώνα. Από το 1964 τα αποθέματα πετρελαίου της χώρας αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων, ωστόσο αυτά εξαντλούνται γρήγορα , κάτι που προβληματίζει τους ιθύνοντες.
Η έκταση του σουλτανάτου στην αραβική χερσόνησο καλύπτει μια έκταση περίπου 309. 000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ ο πληθυσμός της πλησιάζει τα πέντε εκατομμύρια κατοίκων από τους οποίους ένα μεγάλο ποσοστό είναι άποικοι και μετανάστες. Πάνω από το 75% είναι μουσουλμάνοι και οι υπόλοιποι έχουν ως θρησκεία ντον Ινδουισμό και τον χριστιανισμό.
Κάποια στιγμή ο συγγραφέας του παρόντος αποφάσισε να ταξιδέψει στο Σουλτανάτο του Ομάν, μια χώρα εν πολλοίς άγνωστη στους περιηγητές, άρα και σ’ αυτόν. Η άφιξή του εκεί και η γνωριμία του με τους κατοίκους, τα μνημεία, τα δημόσια ιδρύματα (και τα νοσοκομεία) τον βοήθησαν να συμπληρώσει τις γνώσεις του για τις αραβικές μουσουλμανικές χώρες.
Έφθασε στην πρωτεύουσα Μασκάτ με αεροπλάνο: ήταν η απαρχή των περιπλανήσεων του. Ένα χειμωνιάτικο πρωινό, με πάνω από τριάντα βαθμούς Κελσίου, αφού το Ομάν βρίσκεται στον Τροπικό του Καρκίνου, λίγο πάνω από τον Ισημερινό, και εισέρχεται στον Μεγάλο Τζαμί του Σουλτάνου Καμπούς, ένα θαύμα της σύγχρονης αραβικής αρχιτεκτονικής. Το τζαμί καταλαμβάνει χώρο περίπου τετρακοσίων στρεμμάτων και εγκαινιάστηκε από τον σουλτάνο της χώρας το 2001. Εκεί καταφτάνουν «τα στίφη» των πιστών μουσουλμάνων, ντόπιοι αλλά και Ιρανοί, Ινδοί και Πακιστανοί. Στην ακριβότερη συνοικία της πόλης βρίσκεται η Βασιλική Όπερα, όπου γίνονται εκδηλώσεις για τις τέχνες και τον πολιτισμό.
Ειδική μνεία κάνει ο συγγραφέας στο Βασιλικό Νοσοκομείο της πόλης, εκεί παραπέμπονται τα πιο δύσκολα περιστατικά της χώρας, όπου στους προσερχόμενους ασθενείς οι υπηρεσίες προσφέρονται δωρεάν. Κατάπληκτος από όσα είδε, ο Έλληνας περιηγητής έγραψε στο βιβλίο του ότι ύστερα από σαράντα χρόνια παρουσίας στα νοσοκομειακά τεκταινόμενα της πατρίδας του: «τέτοια νοσοκομεία εμείς δεν θα αποκτήσουμε ποτέ!»
Στις περιηγήσεις του στην έρημο, ασφαλώς με ντόπιο οδηγό-ξεναγό, ο συγγραφέας είδε ερήμους και ορεινούς όγκους, πεδιάδες πράσινες και καλλιεργήσιμες. Στη μεγάλη αραβική έρημο, σημειώνει, στα σύνορα του Ομάν με τη Σαουδική Αραβία, τη γεμάτη όγκους άμμου, εδώ και πολλούς αιώνες δραστηριοποιούνται οι Βεδουίνοι, μια νομαδική κοινωνία ανθρώπων.
Ωστόσο, αυτοί οι κάτοικοι της ερήμου οι οποίοι βόσκουν κατσίκες στα πράσινα κομμάτια γης δίπλα στις σκηνές τους, δεν είναι παντού ίδιοι, ανήκουν σε ποικίλες φυλές κι έχουν ορισμένες διαφορές, γλωσσικές, γαστρονομικές και τελετουργικές.
Πληροφορούμαστε πως καθώς η παγκοσμιοποίηση επεκτείνεται στον πλανήτη και ο κόσμος παντού εκσυγχρονίζεται και χώρες και περιοχές εκσυγχρονίζονται, τα πράγματα στο Ομάν αλλάζουν. Οι τοπικές οικογένειες των Βεδουίνων αρχίζουν να στρέφονται προς τις πόλεις, τις κωμοπόλεις και τα χωριά. Η ζωή στην έρημο είναι σκληρή και θέλουν να την βελτιώσουν, ενώ αναζητούν και νέες πηγές εισοδημάτων.
Στο βιβλίο διαβάζουμε και για ένα αίνιγμα. Πρόκειται για το απόκρημνο τοπίο της οροσειράς Αλ Χατζάρ, όπου βρίσκεται ένας εντυπωσιασμός αρχαιολογικός χώρος με πληθώρα θολωτών οικοδομημάτων με στρογγυλή κάτοψη και μια μικρή οπή στη βάση τους που από μακριά δίνουν την εντύπωση υπερφυσικών μελισσιών.
Ένα από τα πολλά αξιοθέατα του Ομάν είναι η Αλ Χάμρα, ένα παμπάλαιο χωριό με σπίτια από λάσπη πεντακοσίων ετών , σήμερα αποτελεί ένα φοινικόδασος και κάποτε το αποκαλούσαν Μανχάταν της μέση Ανατολή, αλλά σήμερα παρουσιάζει εικόνα μερικής εγκατάλειψης.
Ο Γεώργιος Σχορετσανίτης μας δίνει αρκετά ιστορικά στοιχεία για το Ομάν, και αναφέρει τις συγκρούσεις μεταξύ των Οθωμανών και των Πορτογάλων. Γράφει ότι οι Οθωμανοί κατέλαβαν το Μασκάτ το 1581, αλλά το 1588 έπεσε πάλι στα χέρια των κατακτητών από την Πορτογαλία. Οι πληροφορίες του είναι πολύ χρήσιμες για τους τολμηρούς που σχεδιάζουν ένα ταξίδι σ’ αυτή την περιοχή του κόσμου.
Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης, Ταξιδεύοντας στο Σουλτανάτο του Ομάν,Εκδόσεις Οδός Πανός, 2025
