από την Αλεξάνδρα Χαΐνη
Δεκαέξι γυναίκες συγγραφείς επελέγησαν στη φετινή μακρά λίστα του Women’s Prize for Fiction 2026. Ανάμεσά τους η Katie Kitamura και το μυθιστόρημά της «Audition» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα σε μετάφραση Βάσιας Τζανακάρη («Οντισιόν») αλλά και η πολυβραβευμένη Suzan Choi με το «Flashlight», το οποίο έχει φιγουράρει ήδη σε αρκετές λογοτεχνικές λίστες, όπως το Booker και το Pulitzer.
Όπως ανάφερε η Julia Gillard, πρώην πρωθυπουργός της Αυστραλίας και πρόεδρος της φετινής κριτικής επιτροπής, τα 16 μυθιστορήματα που επελέγησαν συνιστούν έναν «θησαυρό» διεθνούς εμβέλειας που εξερευνά με δυναμικό τρόπο «την μπερδεμένη ανθρώπινη κατάσταση»: «Από την κλιματική αλλαγή έως την τεχνητή νοημοσύνη, αντιμετωπίζουν τα ζητήματα της εποχής μας με την αίσθηση του επείγοντος αλλά και του στόχου, μας βυθίζουν σε περιβάλλοντα και εμπειρίες που μπορεί να μοιάζουν με τις δικές μας, αλλά τις περισσότερες φορές είναι ριζικά διαφορετικές, και εξερευνούν ταυτότητες και προοπτικές που συχνά αγνοούνται ή ξεχνιούνται, ανάμεσα σε εκείνες που είναι εγγενώς καθολικές και αναγνωρίσιμες.»
Τα βιβλία
«Flashlight» | Susan Choi: Η εκπληκτική ιστορία μιας οικογένειας που παρασύρθηκε από τις εντάσεις του εικοστού αιώνα, ξεκινώντας από την μεταπολεμική Ιαπωνία μέχρι τα προάστια της Αμερικής και το καθεστώς της Βόρειας Κορέας. Το μυθιστόρημα έχει συμπεριληφθεί στις βραχείες λίστες του Booker και του Pulitzer. Είναι το έκτο βιβλίο της Susan Choi, η οποία ζει στη Νέα Υόρκη και διδάσκει δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins.
«The Correspondent» | Virginia Evans: Κάθε πρωί, η Sybil Van Antwerp γράφει γράμματα – στον αδερφό της, στην καλύτερή της φίλη, στον πρόεδρο του πανεπιστημίου που δεν της επιτρέπει να παρακολουθήσει το μάθημα που την ενδιαφέρει, στους αγαπημένους της συγγραφείς αλλά και σε κάποιον στον οποίο ποτέ δεν στέλνει τελικά αυτά που γράφει. Η Virginia Evans κατάγεται από την Ανατολική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο James Madison και φιλοσοφία και δημιουργική γραφή στο Trinity College στο Δουβλίνο. Σήμερα ζει στη Βόρεια Καρολίνα.
«Heart the Lover» | Lily King: «Γιορτή της λογοτεχνίας στον απόηχο ενός νεανικού έρωτα» χαρακτηρίζει η κριτική επιτροπή το «Heart the Lover», τονίζοντας ότι με το βιβλίο αυτό η Lily King επιβεβαιώνεται ως μια αριστοτεχνική χρονικογράφος της ανθρώπινης εμπειρίας. Πρόκειται για το πέμπτο βιβλίο της King, η οποία έχει λάβει πολλές διακρίσεις μέχρι σήμερα. Ζει στο Πόρτλαντ του Μέιν.
«Moderation» | Elaine Castillo: Η τριαντάρα Girlie Delmundo εργάζεται ως προγραμματίστρια σε μια εταιρεία που φτιάχνει θεματικά πάρκα εικονικής πραγματικότητας, καταπράσινες και σχεδόν τέλειες προσομοιώσεις πολιτισμών που έχουν πεθάνει προ πολλού. Όσο όμως εξερευνά τους περίπλοκους αυτούς κόσμους, συνειδητοποιεί ότι υπάρχει κάτι πολύ σκοτεινό στον ίδιο τον κώδικα της εταιρείας, και ότι ο William, ο νέος της προϊστάμενος, είναι …ο τύπος της. Η Elaine Castillo γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Σαν Φρανσίσκο. Το πρώτο της μυθιστόρημα, «America Is Not the Heart» επαινέθηκε στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο και προτάθηκε για πολλά βραβεία. Το «Moderation» είναι το δεύτερο μυθιστόρημά της. Ζει στην Καλιφόρνια.
«Wild Dark Shore» | Charlotte McConaghy: Μια οικογένεια σε ένα απομακρυσμένο νησί. Μια μυστηριώδης γυναίκα ξεβράζεται στην ακτή. Η καταιγίδα μαίνεται. Ένα μυθιστόρημα με εντυπωσιακές ανατροπές και ασύλληπτη ομορφιά, με θέμα τις απίστευτες επιλογές που κάνουμε για να προστατεύσουμε τους ανθρώπους που αγαπάμε. Τα βιβλία της Charlotte McConaghy έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 25 γλώσσες και έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Η συγγραφέας ζει στο Σίδνεϊ.
«The Best of Everything» | Kit de Waal: Η Paulette είναι το είδος της γυναίκας που της αρέσει να σχεδιάζει το μέλλον: ο γάμος με τον Denton, ο μήνας του μέλιτος στην Καραϊβική, το καρό πάπλωμα στην κούνια του μωρού. Μέχρι που ένα πρωί ο Garfield, ο φίλος του Denton, της ανακοινώνει ότι ο άντρας της δεν θα έρχεται πια και ότι δεν υπάρχει χρόνος για να του πει αντίο. Το «The Best of Everything» είναι ένα μυθιστόρημα για την αγάπη που μπορεί να κλέψει τη ζωή μας – όσο καλά κι αν την έχουμε σχεδιάσει. Η Kit de Waal έχει γράψει μυθιστορήματα για ενήλικες και εφήβους. Το πρώτο της μυθιστόρημα «My Name is Leon» έγινε μπεστ σέλερ και διασκευάστηκε για την τηλεόραση από το BBC.
«Paradiso 17» | Hannah Lillith Assadi: «Σε όλη του τη ζωή του ο Sufien, ένιωθε την εξορία σα μια σκιά ραμμένη στη σόλα του παπουτσιού του.» Γεννημένος στην Παλαιστίνη, αναγκάζεται να εγκαταλείψει το μόνο σπίτι που γνώρισε ποτέ και ο χρόνος σταματάει πλέον να βγάζει νόημα. Περνάει το πάντα καθ’ οδόν – αναζητώντας κάτι για το οποίο δεν είναι ποτέ απόλυτα σίγουρος. Οι λυρικές σελίδες του «Paradiso 17» είναι στοιχειωμένες από θλίψη, αλλά και από φως – όχι μόνο το φως που βλέπει ο Sufien καθώς πλησιάζει στο τέλος του, αλλά και το λαμπρό φως της ζωής που έζησε. Η Hannah Lillith Assadi είναι η συγγραφέας των πολυβραβευμένων βιβλίων «The Stars Are Not Yet Bells» και «Sonora». Διδάσκει μυθοπλασία στη Σχολή Τεχνών του Πανεπιστημίου Columbia και στο Ινστιτούτο Pratt. Έχει μεγαλώσει στην Αριζόνα και ζει στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης.
«A Beast Slinks Towards Beijing» | Alice Evelyn Yang: Η Qianze δεν έχει δει τον πατέρα της εδώ και έντεκα χρόνια, από τη νύχτα των δέκατων τετάρτων γενεθλίων της, όταν εξαφανίστηκε χωρίς να αφήσει ίχνη. Ξαφνικά δέχεται ένα τηλεφώνημα – υπάρχει ένας άντρας στη βεράντα του σπιτιού όπου έζησε τα παιδικά της χρόνια και τη αναζητάει. Το μυθιστόρημα είναι μια σκοτεινή οικογενειακή ιστορία που ξεκινά από την ιαπωνική κατοχή της Μαντζουρίας, περνά από την Πολιτιστική Επανάσταση και φτάνει στο σήμερα, εξερευνώντας το διαγενεακό τραύμα, την κληρονομιά του αποικισμού και την αναπόφευκτη μοίρα. Η Alice Evelyn Yang είναι Κινεζοαμερικανίδα συγγραφέας από το Νόρφολκ της Βιρτζίνια. Το «A Beast Slinks Towards Beijing» είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.
«Gloria Don’t Speak» | Lucy Apps: Η Gloria έχει μαθησιακές δυσκολίες. Είναι δεκαεννέα ετών και το μόνο που κάνει είναι να περιπλανιέται στα πάρκα, να ψάχνει για φιλίες και να αποφεύγει τα προβλήματα – ή να πηγαίνει στο σπίτι του Jack. Ο οποίος χρειάζεται την παρέα της, αλλά είναι απρόβλεπτος και θυμωμένος με τον κόσμο. Μετά από μια πράξη βίας, η φιλία τους πρέπει να τελειώσει. Τώρα η Gloria είναι μόνη της. Σπαρακτικό και όμορφο, το «Gloria Don’t Speak» είναι η ιστορία μιας γυναίκας που αντιμετωπίζει την ευαλωτότητα, τη βία – και την επιθυμία για σύνδεση. Η Lucy Apps γεννήθηκε στο ανατολικό Λονδίνο, σπούδασε ιατρική και εργάζεται ως γενική παθολόγος, ενώ προσφέρει υποστήριξη εθελοντικά σε γυναίκες με μαθησιακές δυσκολίες. Το «Gloria Don’t Speak» είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.
«The Others» | Sheena Kalayil: Βρισκόμαστε στο 1989, σε μια μικρή πόλη της Βαλτικής στην Ανατολική Γερμανία. Τρεις νέοι με εντελώς διαφορετικές καταβολές γίνονται φίλοι. Ο Armando είναι εργάτης εργοστασίου από τη Μοζαμβίκη, η Lolita φοιτήτρια ιατρικής από την Ινδία και ο Theo Ανατολικοβερολινέζος που ονειρεύεται να γίνει συγγραφέας. Καθώς η παγκόσμια τάξη αλλάζει, οι ζωές τους συνδέονται σε έναν ιστό αγάπης, ψεμάτων και φόβων. Η Sheena Kalayil είναι συγγραφέας και δασκάλα με έδρα το Μάντσεστερ. Έχει ζήσει και εργαστεί σε όλο τον κόσμο, από το Νεπάλ και τη Μοζαμβίκη μέχρι την Τυνησία και τη Βενεζουέλα, πράγμα που αποτυπώνεται στα βιβλία της. Από το 2002, ζει στο Ηνωμένο Βασίλειο και σήμερα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
«Audition» | Katie Kitamura: Ένα συναρπαστικό, αποσταθεροποιητικό μυθιστόρημα που μας κάνει να αναρωτηθούμε αν γνωρίζουμε πραγματικά τους ανθρώπους που αγαπάμε. Ένα εξαιρετικά δομημένο μυθιστόρημα, όπου ξετυλίγονται δύο ανταγωνιστικές αφηγήσεις, ξαναγράφοντας την αντίληψή μας για τους ρόλους που παίζουμε κάθε μέρα. Η Katie Kitamura έχει γράψει πέντε μυθιστορήματα. Το «Audition» ήταν υποψήφιο για το βραβείο Booker 2025, φιναλίστ για το βραβείο National Book Critics Circle Award for Fiction και ένα από τα αγαπημένα βιβλία του Μπαράκ Ομπάμα. Διδάσκει στο πρόγραμμα δημιουργικής γραφής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.
«A Guardian and a Thief» | Megha Majumdar: Στο εγγύς μέλλον στην Καλκούτα, που μαστίζεται από πλημμύρες και λιμό, η Ma, η δίχρονη κόρη της Mishti, και ο ηλικιωμένος πατέρας της Dadu ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν την πόλη που καταρρέει για να συναντήσουν τον σύζυγο της Ma στο Μίσιγκαν. Όμως η ζωή είχε άλλα σχέδια. Η Megha Majumdar σκιαγραφεί ένα καλειδοσκοπικό πορτρέτο δύο οικογενειών, καθεμία από τις οποίες λειτουργεί με βάση την άγρια αγάπη και την αήττητη ελπίδα. Γεννημένη και μεγαλωμένη στην Καλκούτα της Ινδίας, η Megha Majumdar σπούδασε στο Χάρβαρντ και το Johns Hopkins και ζει στη Νέα Υόρκη.
«The Mercy Step» | Marcia Hutchinson: Η Mercy κάνει απρόθυμα και πρόωρα την είσοδό της σε ένα χαοτικό σπίτι που φαίνεται να μην έχει θέση για εκείνην. Τα αδέλφια της δεν την καταλαβαίνουν, η προσοχή της μητέρας της είναι στραμμένη στην Εκκλησία και όλη η οικογένεια χορεύει στις ιδιοτροπίες του οξύθυμου πατέρα της. Βρίσκει παρηγοριά στα βιβλία, στη φαντασία της και στο πιστό της παιχνίδι, την Dolly. Αλλά η απόδραση έχει όρια και τίμημα. Το «The Mercy Step» είναι ένα έξυπνο και τρυφερό αφήγημα για τη σιωπηλή επανάσταση ενός νεαρού κοριτσιού. Η Marcia Hutchinson γεννήθηκε το 1962 στο Ηνωμένο Βασίλειο από γονείς Τζαμαϊκανούς. Είναι ενεργό μέλος της Ένωσης Μαύρων Συγγραφέων και ζει στο Μάντσεστερ.
«Kingfisher» | Rozie Kelly: «Μύριζε γιασεμί. Όχι, όχι ακριβώς. Μύριζε σαν τη γη κάτω από ένα φυτό γιασεμιού σε μια ζεστή μέρα. Οι περισσότεροι από εμάς είμαστε ποιητές, είπε. Είναι απλώς θέμα του πώς βγαίνει.» Όταν ένας καθηγητής δημιουργικής γραφής ερωτεύεται τον ποιητή συνάδελφό νιώθει ότι η σχέση του με τον σύντροφό του, Michael, απειλείται. Η Rozie Kelly σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία και Δημιουργική Γραφή, και εργάζεται για το Ίδρυμα Arvon, διοργανώνοντας μαθήματα δημιουργικής γραφής. Το «Kingfisher», το πρώτο της μυθιστόρημα, έχει προταθεί για διάφορα βραβεία.
«Dominion» | Addie E. Citchens: Ένα καυτό δράμα γεμάτο μυστικά και αμαρτίες. Στην πόλη Ντόμινιον του Μισισιπή, ο Αιδεσιμότατος Sabre Winfrey είναι κάτι περισσότερο από ένας ιεροκήρυκας. Από τον άμβωνα μέχρι τα ραδιοφωνικά κύματα του τοπικού ραδιοφωνικού σταθμού του, ασκεί επιρροή σε κάθε πτυχή της κοινωνίας. Στο πλευρό του βρίσκεται η σύζυγός του Priscilla, η οποία πληκτρολογεί τα κηρύγματά του και μεγαλώνει τους πέντε γιους τους, ευνοώντας τον μικρότερο, τον Wonderboy. Το μυθιστόρημα φωτίζει τις όψεις της πατριαρχίας και τις συμφωνίες που κάνουν οι γυναίκες για να επιβιώσουν. Η Addie E. Citchens γεννήθηκε στο Clarksdale του Μισισιπή και ζει στη Νέα Ορλεάνη. Απόφοιτος του Πανεπιστημίου Jackson State, σπούδασε στο Πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Florida State και στο Εργαστήριο Δημιουργικής Γραφής Callaloo. Το «Dominion» είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.
«The Benefactors» | Wendy Erskine: Ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα για μυστικά, κοινωνικές τάξεις και χρήματα – και για το τι σημαίνει να είσαι γονιός.
Γνωρίστε τη Frankie, τη Miriam και τη Bronagh: τρεις πολύ διαφορετικές γυναίκες από το Μπέλφαστ, όλες μητέρες 18χρονων αγοριών. Όταν οι γιοι τους κατηγορούνται για σεξουαλική επίθεση σε μια φίλη τους, θα ενωθούν για να προστατεύσουν τα παιδιά τους, αξιοποιώντας όλες τις δυνάμεις που κατέχουν. Βάναυσο, τρυφερό και πανέξυπνο το «The Benefactors» συνιστά μια τολμηρή, πολυφωνική παρουσίαση της σύγχρονης Βόρειας Ιρλανδίας. Η Wendy Erskine είναι μέλος της Μέλος της Royal Society of Literature, και εργάζεται ως δασκάλα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο Μπέλφαστ. Το «The Benefactors» είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.
Λίγα λόγια για το βραβείο
Το βραβείο The Women’s Prize, θεσπίστηκε το 1996 από τη βρετανική μη κερδοσκοπική οργάνωση «The Women’s Prize Trust» και παρότι δεν τρελαίνομαι με τον διαχωρισμό των βραβείων με βάση το φύλο, ομολογώ ότι ο στόχος του παραμένει ακόμη επίκαιρος και ιερός: η αποκατάσταση, η επούλωση, όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, της ανισότητας ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες συγγραφείς· η δημιουργία ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες στον τομέα του βιβλίου· η «αναγνώριση των ξεχωριστών, φιλόδοξων, γνήσιων έργων μυθοπλασίας που γράφτηκαν από γυναίκες στα αγγλικά, παγκοσμίως».
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν τα μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν στα αγγλικά στη Βρετανία στο προηγούμενο διάστημα. Η διαδικασία ξεκινά το καλοκαίρι της προηγούμενης χρονιάς, οπότε και αποστέλλεται η πρόσκληση στους εκδοτικούς οίκους. Η μακρά λίστα ανακοινώνεται τον Μάρτιο(4/3) και η βραχεία τον Απρίλιο (22/4). Το βραβείο θα απονεμηθεί στις 11 Ιουνίου, σε ειδική τελετή στο Λονδίνο μαζί με το αντίστοιχο Women’s Prize for Non-Fiction. Η νικήτρια λαμβάνει 30.000 λίρες καθώς και ένα μπρούτζινο αγαλματίδιο του γλύπτη Grizel Niven που φέρει το όνομα «Bessie».
Σημειώνεται ότι το 2025, είχε βραβευτεί το μυθιστόρημα της Yael van der Wouden «Στο σπίτι της» (Μεταίχμιο, μετάφραση Ιλάειρα Διονυσοπούλου), για το οποίο είχαμε γράψει τότε στον Αναγνώστη («Στο σπίτι της» το Women’s Prize for Fiction).
Η φετινή κριτική επιτροπή
Η κριτική επιτροπή απαρτίζεται από πέντε γυναίκες, όλες παθιασμένες αναγνώστριες, οι οποίες επιλέγουν με βάση τρία κριτήρια: την αριστεία στην εκτέλεση, την πρωτοτυπία και τη συνάφεια. Φέτος η επιτροπή απαρτίζεται από την Julia Gillard, πρόεδρο και πρώην πρωθυπουργός της Αυστραλίας, τη Mona Arshi, ποιήτρια, συγγραφέα και δοκιμιογράφο, τη Salma El-Wardany, συγγραφέα και παρουσιάστρια, την Cariad Lloyd, συγγραφέα, ηθοποιό και podcaster, και την Annie Macmanus, συγγραφέα, παραγωγό και DJ.
Info: Women’s Prize For Fiction.
και Ευριπίδης
