από την Αλεξάνδρα Χαΐνη
Τα 22 χρόνια της έκλεισε αισίως η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ). Οι πύλες της ετήσιας αυτής γιορτής, που φιλοξενείται όπως πάντα στον χώρο του Διεθνούς Εκθεσιακού και Συνεδριακού Κέντρου ΔΕΘ-HELEXPO, άνοιξαν την Πέμπτη 7 Μαΐου και έκλεισαν την Κυριακή 10 Μαΐου. Συμμετείχαν 385 εκθέτες και πραγματοποιήθηκαν πάνω από 480 εκδηλώσεις. Ήταν η δεύτερη χρονιά που η έκθεση διοργανώθηκε από το νεοσύστατο Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ, έτος ίδρυσης 2024).
*
Παρότι μια τόσο μεγάλη σε μέγεθος έκθεση, με τέτοια πληθώρα εκδηλώσεων έχει διαφορετική επίδραση στον/στην κάθε επισκέπτη και επισκέπτρια επαγγελματία και μη, πιστεύω ότι υπάρχουν κάποια πράγματα στα οποία λίγο πολύ θα συμφωνήσουμε όλοι και όλες.
Εδώ θα προσπαθήσω να τα συνοψίσω όσο καλύτερα μπορώ, αναμειγνύοντας τις εντυπώσεις των ίδιων των διοργανωτών, όπως τις διατύπωσαν στους δημοσιογράφους την τελευταία ημέρα της 22ης ΔΕΒΘ, με διάφορα δικά μου σχόλια, τόσο σε σχέση με τις επιμέρους εκδηλώσεις που παρακολούθησα όσο και για το γενικότερο κλίμα.
Και με αυτό ξεκινώ. Όπως έγραψα και παραπάνω αυτή είναι η δεύτερη χρονιά που η έκθεση βιβλίου διοργανώνεται από το ΕΛΙΒΙΠ και αν πέρσι διαπιστώθηκαν κάποιες αρρυθμίες, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι φέτος η κατάσταση ήταν σαφώς βελτιωμένη.
Εφόσον για την επιτυχία μιας εκδήλωσης, ο πιο σημαντικός δείκτης είναι ο κόσμος, ένα από τα πρώτα θετικά της φετινής διοργάνωσης θεωρώ ότι ήταν η απόφαση να διανεμηθούν δελτία ελεύθερης εισόδου, προκειμένου να καταγραφεί ο πραγματικός αριθμός των επισκεπτών και να διεξαχθούν ποσοτικά στοιχεία.
Ειδική αναφορά αξίζει και στις δύο πολύ λειτουργικές ιστοσελίδες της έκθεσης, την thessalonikibookfair.gr, με το καθημερινό πρόγραμμα (ακόμη και σε real time τύπου «τι να δείτε το επόμενο δίωρο»), στοιχεία για τους συμμετέχοντες κλπ. της κατ’ εξοχήν ΔΕΒΘ και την «TBF connect», μια διαδραστική πλατφόρμα δικτύωσης με πολλές δυνατότητες για τους επαγγελματίες (200 στο σύνολο), Έλληνες και ξένους. Το σημαντικό είναι πως η πρώτη θα διατηρηθεί και μετά τη λήξη της διοργάνωσης ούτως ώστε -όπως ανάφερε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ Νίκος Μπακουνάκης- να διατηρηθεί η «μνήμη της έκθεσης» και να μην εξαϋλωθεί, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.
Στα συν, και η αλλαγή του χρώματος της …μοκέτας από κόκκινο σε τιρκουάζ, που αν και ακούγεται αστείο, είναι αλήθεια ότι το φανταχτερό κόκκινο σε τόσο μεγάλη έκταση προκαλούσε ανάμεικτα συναισθήματα – ενδεχομένως και εντάσεις. Προστέθηκαν και κάποια άνετα καναπεδάκια για ξεκούραση – αν και θα μπορούσαν να είναι περισσότερα και πιο διάσπαρτα. Το δε περίπτερο της Βουλγαρίας, που ήταν φέτος η τιμώμενη χώρα, ήταν διακριτικό και καλαίσθητο. (Οι εκκλησιαστικές εκδόσεις ωστόσο, διατήρησαν και πάλι τη μερίδα του λέοντος, όσον αφορά τον χώρο του περιπτέρου τους, εννοώ.)
Η παιδική γωνιά έκανε και αυτή τη χρονιά τη διαφορά: πολλά παιδικά προγράμματα, χαρούμενες φωνές, και κυρίως η καμπάνια φιλαναγνωσίας «Διαβάζουμε» στην οποία συμμετείχαν σημαντικοί οργανισμοί. Το χτίσιμο της καμπάνιας άλλωστε είχε ξεκινήσει ήδη από τον Φεβρουάριο με τη συμμετοχή πάνω από 60 σχολείων και δύο σχολείων ειδικής αγωγής.
Φετινή καινοτομία, η προσθήκη στο περίπτερο 12 ενός χώρου για την προβολή αρχειακών βιβλιοφιλικών εκπομπών της ΕΡΤ, με στούντιο για συνεντεύξεις και με τρεις 3 αίθουσες εκδηλώσεων.
Σοβαρό μειονέκτημα η εξορία, επίσης στο περίπτερο 12, του κατά τα άλλα ακάματου και αποτελεσματικότατου Γραφείο Τύπου, και μάλιστα χωρίς καμία σήμανση και λιγοστές πρίζες ή όποιον άλλο χρήσιμο εξοπλισμό.
Άλλο ένα αρνητικό, για το οποίο άκουσα αρκετή γκρίνια, ήταν η έλλειψη ηχομόνωσης. Ξέρω ότι όταν οι χώροι είναι ανοιχτοί κάτι τέτοιο είναι πολυτέλεια, παρόλα αυτά όμως πρέπει να βρεθεί μια λύση γιατί σε κάποιες εκδηλώσεις έπρεπε να διαθέτεις βιονικό αυτί για να μπορέσεις να παρακολουθήσεις τους ομιλητές.
Τέλος το logo της Έκθεσης προξένησε ουκ ολίγα σχόλια. Ένας από τους πιο γνωστούς γραφίστες της χώρας μού έλεγε ότι μοιάζει με logo καρδιολογικού κέντρου. Άλλοι είπαν ότι ήταν σαν δύο τσιρότα κλπ. Καλό θα ήταν να γίνεται διαγωνισμός για το logo, στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν πολλοί καλοί γραφίστες.
Ομιλίες και εκδηλώσεις
Η 22η ΔΕΒΘ ξεκίνησε φέτος από την Πέμπτη 7 Μαΐου το πρωί, κυρίως για να υποδεχτεί κάποια σχολεία σε πιο ήρεμη κατάσταση, και έως το βράδυ της Κυριακής 10 Μαΐου, είχαν πραγματοποιηθεί περί τις 500 εκδηλώσεις.
Η επιλογή κάποιες στιγμές αποδείχτηκε ένα αρκετά απαιτητικό σταυρόλεξο, ειδικά όταν έπρεπε να διασχίσεις τα περίπτερα από τη μια άκρη στην άλλη για να προλάβεις. Υπήρξαν ομιλητές που συμμετείχαν σε ένα πάνελ στο περίπτερο 15 φερ’ ειπείν 11.00-12.00 και έπρεπε να διακτινιστούν στο 12 όπου συμμετείχαν σε άλλο πάνελ στις 12.00.
Προσωπικά, από την Παρασκευή πέρασα περίπου 22 ώρες μέσα στα κτίρια της ΔΕΒΘ, κάνοντας γύρω στα 50.000 βήματα, ενώ κατάφερα να παρακολουθήσω 20 συνολικά εκδηλώσεις/παρουσιάσεις/ομιλίες. Πολλές ή λίγες, δεν ξέρω, πάντως έφυγα χορτάτη.
Γενικά όλες ήταν υψηλού επιπέδου αν και δεν μπορώ να μην ξαναπώ, ότι υπάρχουν κάποια θέματα που χρήζουν ολίγου εκσυγχρονισμού. Πχ. θεωρώ ότι δεν μπορούμε να μιλάμε ακόμη για γυναικείες φωνές και γυναικεία γραφή -πρέπει κάποια στιγμή να βγούμε από αυτό το παρωχημένο σχήμα και να πάμε παρακάτω. Επίσης, διαπίστωσα πως παρόλο που σύμφωνα με τα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για τη βιβλιοπαραγωγή του 2025 που παρουσιάστηκαν από το BookPoint, τα βιβλία που διαβάζονται περισσότερο είναι τα romantasy ή τύπου Heated Rivalry κλπ., το είδος αυτό απουσίαζε εντελώς από τις παρουσιάσεις – τις οποίες, ειρήσθω εν παρόδω, προτείνουν οι εκδότες και όχι οι διοργανωτές (που αν κατάλαβα καλά δεν δίνουν κάποιο στίγμα ή κατεύθυνση). Αντίστοιχα απουσίαζαν και οι πιο νέοι στο χώρο, οι tiktokers, book influencers κλπ. παρόλο που έγιναν σχετικές συζητήσεις, και η τάση κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος. Σαν τα στιβαρά ονόματα και η ευρύτερη θεματολογία να τους κράτησε κάπως στην απέξω.
Δεν θα ήθελα να κλείσω όμως με παράπονα, μια και ήταν εμφανές πόσο καλή και σοβαρή δουλειά είχε γίνει, και πόσο συνέβαλαν στην ορατότητα της έκθεσης -και μακροπρόθεσμα στην αύξηση των αναγνωστών και αναγνωστριών- οι κάθε λογής συνέργειες και συνεργασίες και με διάφορους εξωθεσμικούς φορείς της πόλης (πχ. μπάνερ στο αεροδρόμιο, διαφημιστικά βίντεο στα ταξί κλπ.).
Και του χρόνου λοιπόν!
