Οι μικρές λίστες των λογοτεχνικών βραβείων του αναγνώστη

8
532
 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ 03Ο Αναγνώστης, το ηλεκτρονικό περιοδικό για το βιβλίο και τις τέχνες, διοργανώνει την τελετή απονομής των «Λογοτεχνικών Βραβείων του Αναγνώστη» στις 12 Ιουνίου 2013, ημέρα Τέταρτη, στο Μέγαρο Μουσικής, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Μέγαρον Plus.
Πρόκειται για έναν νέο όσο και παλιό θεσμό. Μετά το κλείσιμο του ιστορικού περιοδικού Διαβάζω, οι συντελεστές του μαζί με νέους συνεργάτες αποφάσισαν να δώσουν μια συνέχεια δημιουργώντας το καθημερινό ηλεκτρονικό περιοδικό ο Αναγνώστης (www.oanagnostis.gr). Είναι μια κίνηση για να περισώσουμε έναν θεσμό, για να αντέξουμε την μιζέρια που κατακλύζει και τον χώρο του βιβλίου αλλά και για να ανταποκριθούμε σε νέες ανάγκες του φιλαναγνωστικού κοινού. Ήταν μια κίνηση συνεργατική, αφιλοκερδής που βρήκε στον πρώτο μήνα της παρουσίας του περιοδικού στο διαδίκτυο απρόσμενη ανταπόκριση.
Σήμερα παρουσιάζουμε τις μικρές λίστες των υποψηφίων βιβλίων για βράβευση που εκδόθηκαν μέσα στο 2012.
Η προσπάθειά μας αυτή στηρίχτηκε και πάλι σε φίλους που έσπευσαν να βοηθήσουν. Στους χορηγούς μας: Tην εταιρεία Grant Thornton, το Ίδρυμα Κώστα Κυριαζή, το Μουσείο Φρυσίρα, το Βιβλιοπωλείο Ιανός, την εταιρεία Προσχέδιο και την ΜKO INTERNET NOW! . Τους χορηγούς επικοινωνίας: την EΡT, την εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, το ραδιοφωνικό σταθμό VIMAfm.
ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΙΚΟΥ ΘΕΜΕΛΗ
Συνεχίζεται και φέτος ο θεσμός του Βραβείου Νίκου Θέμελη που θεσμοθέτησε πέρυσι ο Δήμος Άνδρου στη μνήμη του συγγραφέα που τόσο είχε αγαπήσει το νησί τους.
Το «Βραβείο Νίκος Θέμελης» το επιλέγει η Κριτική Επιτροπή των Λογοτεχνικών Βραβείων του Αναγνώστη. Για το 2013 η Επιτροπή αποφάσισε να το απονείμει στον Θωμά Κοροβίνη για το βιβλίο του «΄55» (εκδόσεις Άγρα).


ΟΙ ΛΙΣΤΕΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ
ΓΙΑ ΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

  1. Νίκη Αναστασέα, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, Πόλις
  2. Χρίστος Αστερίου, Isla Boa, Πόλις
  3. Θοδωρής Γεωργακόπουλος, Φεβρουάριος, Καστανιώτης
  4. Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Το μυστικό της Έλλης, Πατάκης
  5. Λίλα Κονομάρα, το Δείπνο, Κέδρος
  6. Αργυρώ Μαντόγλου, Λευκή ρεβάνς, Ψυχογιός
  7. Σοφία Νικολαίδου, Χορεύουν οι ελέφαντες, Μεταίχμιο
  8. Μισέλ Φάις, Κτερίσματα, Πατάκης
  9. Ανδρέας Στάικος, Βηθσαβέ, Άγρα
  10. Χ. Α. Χωμενίδης, Ο κόσμος στα μέτρα του, Πατάκης.

ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ- ΝΟΥΒΕΛΕΣ

  1. Κατερίνα Έσλιν, Γαμ., Απόπειρα
  2. Μέμη Κατσώνη, Ο Λένιν στον Άγιο Αντώνιο, Γαβριηλίδης
  3. Χ. Μαυρομάτης, Οι εξορίες του ιεροκήρυκα Σέργιου Σκανδάλη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
  4. Ευγενία Μπογιάνου, Κλειστή πόρτα, Πόλις
  5. Γιάννης Παλαβός Το αστείο, Νεφέλη
  6. Παυλίνα Παμπούδη, 40 κάπως περίεργες ιστορίες, Ροές
  7. Δημοσθένης Παπαμάρκος, ΜεταΠοίηση, Κέδρος
  8. Βασιλική Πέτσα, Όλα τα χαμένα, Πόλις
  9.  Ζήσης Σαρίκας, Ανθρώπινες σκιές, Δύο αφηγήματα, Πανοπτικόν
  10. Μαρία Φακίνου Η αρχή του κακού, Καστανιώτης

ΠΟΙΗΣΗ

  1. Μιχάλης Γκανάς, Άψινθος, Μελάνι
  2. Σταύρος Ζαφειρίου, Προς τα πού, Νεφέλη
  3. Ναταλία Κατσού, Κοχλίας, Κέδρος
  4. Γιώργος Κοροπούλης, Gray Scale ή περί της αλλαγής «παραδείγματος», Ars Nocturna
  5. Μαρία Λαϊνά, Μικτή τεχνική, Πατάκης
  6. Στρατής Πασχάλης, Τα εικονίσματα, Γαβριηλίδης
  7. Μανόλης Πρατικάκης, Κιβωτός, Τυπωθήτω
  8. Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Ίμερος, Μεταίχμιο
  9. Θανάσης Χατζόπουλος, Πρόσωπο με τη γη, Γαβριηλίδης
  10. Δήμητρα Χριστοδούλου, Ο τρόμος ως απλή μηχανή, Πατάκης.

ΔΟΚΙΜΙΑ – ΜΕΛΕΤΕΣ

  1. Θανάσης Γιοχάλας – Τόνια Καφετζάκη, Αθήνα. Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
  2. Μαρία Δεληβοριά, Διονυσίου Σολωμού «Η Γυναίκα της Ζάκυθος», Άγρα
  3. Σταύρος Ζουμπουλάκης, Η αδερφή μου, Πόλις
  4. Δημήτρης Παϊβανάς, Βία και αφήγηση. Ιστορία, ιδεολογία και εθνικός πολιτισμός στην πεζογραφία του Θανάση Βαλτινού, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
  5. Μαρία Παπαδήμα, Τα πολλαπλά κάτοπτρα της μετάφρασης, Νεφέλη
  6. Χρήστος Παπάζογλου, Μετρική και αφήγηση. Για μια συστηματική μετρική και ρυθμική ανάλυση των καβαφικών ποιημάτων, ΜΙΕΤ
  7. Αλεξάνδρα Ρασιδάκη, Περί μελαγχολίας στη θεωρία, τη λογοτεχνία, την τέχνη, Κίχλη
  8. Έλλη Φιλοκύπρου, Ένοχος μιας μεγάλης αθωότητας. Η ποιητική περιπέτεια του Τάσου Λειβαδίτη, Νεφέλη
  9. Παναγιώτα Μ. Χατζηγεωργίου, Μορφές του αντιηρωϊσμού στο νεοελληνικό μυθιστόρημα. Από την Πάπισσα Ιωάννα στα Βαμμένα κόκκινα μαλλιά, Gutenberg
  10. Μ. Χρυσανθόπουλος, Ο ελληνικός υπερρεαλισμός και η κατασκευή της παράδοσης, Αγρα

ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ

  1. Αντιγόνη Βουτσινά, Το λάθος ποίημα, Μελάνι
  2. Ελένη Γαλάνη, Παρκούρ, Γαβριηλίδης
  3. Εσμεράλδα Γκέκα, Pulchritudo Bestiae, Γαβριηλίδης
  4. Λένια Ζαφειροπούλου, Patermoster Square, Πόλις
  5. Ιωαννίδης Ιωάννης, Τοκάτα για την κόρη με το χαμένο πρόσωπο, Κέδρος
  6. Βάγια Κάλφα, Απλά πράγματα, Γαβριηλίδης
  7. Θωμάς Κιάος, Είδη εποχής, Γαβριηλίδης
  8. Ηλίας Σεφερλής, Μικρόκοσμος για αγρίους, Γαβριηλίδης.

ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
1.   Βαρελλά Αγγελική, Το χατίρι του δράκου. Εικονογράφηση: Γιώργος Δημητρίου, Μεταίχμιο
2.   Γραμματικάκη Μαριβίτα, Το αστέρι του γίγαντα. Εικονογράφηση: Κατερίνα Βερούτσου, Καλέντης
3.   Καζάζης Μιχάλης, Ζήκος ο λύκος. Εικονογράφηση: Μιχάλης Καζάζης, Καλειδοσκόπιο – Αρκτούρος
4.   Κρις Κατερίνα, Το πρώτο Χμ που είδα. Εικονογράφηση: Κατερίνα Κρις, Κέδρος
5.   Κυριτσόπουλος Αλέξης, Βεγγαλικά: Ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου. Εικονογράφηση: Αλέξης Κυριτσόπουλος, Ίκαρος – Μουσείο Μπενάκη
6.   Μάγος Κώστας, Ο Τζικιτζίκ, ο Κρικικρίκ… και η παράξενη χορωδία του δάσους.   Εικονογράφηση: Κατερίνα Χαδουλού, Καλειδοσκόπιο
7.   Μαντουβάλου Σοφία, Το αρχοντόπουλο που έγινε πύργος. Εικονογράφηση: Βάσω Ψαράκη, Πατάκη
8.   Παπαθεοδούλου Αντώνης, Ο ραφτάκος των λέξεων. Εικονογράφηση: Ίρις Σαμαρτζή, Μεταίχμιο
9.   Σερέφας Σάκης, Μια τρύπα στο νερό. Εικονογράφηση: Κατερίνα Βερούτσου, Μεταίχμιο
10.   Στύλου Γεωργία, Εγώ ξέρω τι θα πει ευτυχία! Εικονογράφηση: της ίδιας, Ουράνιο τόξο.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

  1. Γαρμπή Έρικα- Αγγέλικα, Δέλτα Χι και ο μηχανισμός, Ιπτάμενο Κάστρο
  2.  Δαμιανίδη Άννα, Το ωραιότερο πράγμα του κόσμου, Ποταμός
  3.  Καλοβυρνάς Λύο, Γκντουπ! Το μυστικό ημερολόγιο της Λίνας, Κέδρος
  4. Κ* Αλεξάνδρα,  Πεταλουδόνειρα, Πατάκη
  5. Μπουμπούσης Γιώργος, Η τάξη που νίκησε την κρίση! Εικονογράφηση Θανάσης Γκιόκας, Ελληνοεκδοτική
  6. Παναγιωτόπουλος Πάνος, Η φανέλα του Τζέραρντ, Εικονογράφηση Κατερίνα Χαδουλού, Καρυδάκη
  7.  Παππά Ροδούλα, Το παιδί που στο κεφάλι του φύτρωσε ένα δέντρο, Εικονογράφηση Πάολο Γκέτσι, Νεφέλη
  8. Ρουσάκη Μαρία, Μια φλόγα στο σκοτάδι. Η συγκλονιστική ιστορία της Έλεν Κέλερ, Εικονογράφηση Κατερίνα Ράπτη, Κέδρος
  9. Χριστοδούλου Πάνος, Η μπάλα της ζωής τους, Εικονογράφηση Ελένη Τσάμπρα, Κέδρος.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ

  1. Δαρλάση Αγγελική, Με λένε… Σύννεφο ή Οι άγραφες σελίδες μιας Νεφέλης, Πατάκη
  2. Δεληβοριά Μάγια, Η αλφαβήτα της εφηβείας, Κέδρος
  3. Ζορμπά-Ραμμοπούλου Βησσαρία, Σελίδες ενός έφηβου χειμώνα, Πατάκη
  4. Καπνιά-Αραποστάθη Ελένη, Το ρομπότ των βράχων, Κέδρος
  5. Μανδηλαράς Φίλιππος, Ζωή σαν ασανσέρ, Πατάκη
  6. Παπαθεοδώρου Βασίλης, Οι άρχοντες των σκουπιδιών, Καστανιώτη
  7. Τσίρος Γιάννης, Ελεύθερα Ύδατα, Πατάκη
  8. Φώτου Γιώτα, Κώδικας 99, Ψυχογιός.
Το σκεπτικό των Επιτροπών
ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Πολύμορφη, ανήσυχη, με πολλαπλές θεματικές κατευθύνσεις και τεχνικές, η μυθιστορηματική παραγωγή του 2012 είχε συχνά ως αντικείμενο την κρίση, αλλά δεν έμεινε μόνο σ’ αυτήν. Όποτε μίλησε για την κρίση, φρόντισε να το κάνει έμμεσα και από διακριτή απόσταση, ταξιδεύοντας στην Ιστορία ή παίζοντας με την αλληγορία και τη μαύρη κωμωδία. Οι περισσότεροι πάντως μυθιστοριογράφοι κινήθηκαν σε διαφορετική γραμμή, δίνοντας έμφαση στο βάρος της παιδικής ηλικίας και στα αγκάθια των οικογενειακών ή των φιλικών δεσμών ή καταφεύγοντας στην ερωτική ιστορία και το ερωτογράφημα.
Τα χαρακτηριστικά του διηγήματος και της νουβέλας ήταν η πυκνή και πολύ προσεκτικά οργανωμένη οικονομία της αφήγησης, η δημιουργία ατμοσφαιρικών καταστάσεων, αλλά και το λοξό ή απρόσμενο βλέμμα μέσα από το οποίο δοκίμασαν να δουν τη σύγχρονη πραγματικότητα παλαιότερη και νεώτεροι. Θα πρέπει να τονιστεί ότι από την κρίση των μελών της επιτροπής αποκλείστηκαν βιβλία τα οποία περιλάμβαναν δημοσιευμένα διηγήματα.

ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ

Στους πρωτοεμφανιζόμενους πρωταγωνίστησαν οι ποιητές. Πρωτότυποι, τολμηροί στη θεματογραφία και στις εικόνες τους, όπως και έτοιμοι για σημαντικές ανατροπές, έκαναν ξανά την ποίηση σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Δεν συνέβη το ίδιο με τους πεζογράφους, που δεν παρουσίασαν αξιομνημόνευτη δραστηριότητα. Η επιτροπή αποφάσισε παρόλα αυτά να τιμήσει με εύφημο μνεία τη Σωτηρία Μαραγκοζάκη για το πολυφωνικό ιστορικό της μυθιστόρημα Ο Ύπατος της Σμύρνης.

ΠΟΙΗΣΗ

Η ποιητική παραγωγή του 2012, ποσοτικά πληθωρική για τα δυσχερή δεδομένα της οικονομικής κρίσης (είναι γνωστό ότι πολλές ποιητικές εκδόσεις χρηματοδοτούνται από τους συγγραφείς τους), δεν υπολείπεται σε υψηλή ποιότητα, όσον αφορά, βέβαια, στα βιβλία που έχουν περιληφθεί στη δεκάδα. Εξάλλου η υψηλή αξία της ποίησης που γράφεται στην Ελλάδα είναι ένα σχεδόν μόνιμο γνώρισμά της. Η ολοένα και πιο αισθητή ποικιλότροπη θεματοποίηση της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης από τους ποιητές και τις ποιήτριες δείχνει την τάση τους να αναμετρηθούν με το κοινωνικό περιβάλλον, αλλά και με το ερώτημα της ίδιας της ταυτότητας της ποίησης ως λόγου με κοινωνική λειτουργία. Ειδική μνεία αξίζει να γίνει στο συγκλονιστικό βιβλίο του Βαγγέλη Αθανασόπουλου, Προετοιμασία ταφής, όπου μεταφέρεται στην ποίηση το βίωμα της πορείας του συγγραφέα του προς τον θάνατο από ανίατη ασθένεια.

ΔΟΚΙΜΙΟ

Στο χώρο του δοκιμίου και της φιλολογικής μελέτης η παραγωγή κατά το 2012 ήταν περιορισμένη, προφανώς εξαιτίας της οικονομικής κρίσης που δυσχεραίνει την έκδοση τέτοιων, μη ευπώλητων, κατηγοριών βιβλίων. Ιδίως τα λογοτεχνικά δοκίμια ήταν ελάχιστα, ίσως επειδή το όποιο στοχαστικό απόθεμα μεταφέρεται εύστοχα ή άστοχα στο μυθοπλαστικό λόγο της πεζογραφίας. Οι φιλολογικές μελέτες πάλι, κατά κανόνα γραμμένες από επιστήμονες του χώρου της φιλολογίας, διατηρούν το υψηλό επίπεδό τους μέσα σε ένα περιβάλλον ηθικής απαξίωσης και οικονομικής συρρίκνωσης της έρευνας στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών. Ωστόσο, δεν έλειψαν και στην κατηγορία αυτή βιβλία άξια και ικανά για τον σχηματισμό της δεκάδας. Μάλιστα η επιτροπή αποφάσισε να μην περιλάβει στη δεκάδα αρκετά αξιόλογα βιβλία, επειδή αυτά είναι συναγωγή σε τόμους ήδη δημοσιευμένων κειμένων.

ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ

Η εκδοτική παραγωγή παιδικού και εφηβικού βιβλίου για το έτος 2012 ήταν ιδιαίτερα πλούσια. Στη διάθεση της επιτροπής τέθηκαν πάνω από τριακόσια παιδικά και εφηβικά βιβλία, τα οποία παρουσιάζουν αξιοσημείωτη ποικιλία τόσο από άποψη θεματολογίας, όσο και από άποψη ποιότητας, ειδολογικής ταυτότητας, ύφους και αφηγηματικών χαρακτηριστικών. Πρέπει ωστόσο ειδικότερα να επισημανθεί ότι στην κατηγορία του εφηβικού βιβλίου η παραγωγή βιβλίων υπήρξε μάλλον υποτονική σε σχέση με τις άλλες κατηγορίες.
Κυρίαρχη είναι η θεματοποίηση των έντονων κοινωνικών προβλημάτων που μαστίζουν την Ελλάδα αλλά και τον κόσμο. Σημαντική είναι και η παρουσία βιβλίων με θέμα τις πολυποίκιλες παραμέτρους της οικονομικής κρίσης αλλά και της γενικότερης κρίσης αξιών και της γενικευμένης ανασφάλειας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη. Παρατηρούμε μία υποχώρηση του ιστορικού μυθιστορήματος για το έτος 2012, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και κάποια λογοτεχνικά βιβλία που αναφέρονται στο παρελθόν και σε συγκεκριμένες περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Γενικότερα, η θεματολογία των βιβλίων εμφανίζεται διευρυμένη: διαφορετικότητα, εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας, φτώχεια, βία, ξενιτιά, οικονομική μετανάστευση, ρήξη του ατόμου με την κοινωνία, οικολογικά θέματα, αθλητισμός, ποδόσφαιρο, η καπήλευση του αθλητικού ιδεώδους, κ.ά. είναι ορισμένα από τα θέματα της φετινής εκδοτικής παραγωγής. Οι νέες τεχνολογίες αλλά και οι νέοι τρόποι ηλεκτρονικής επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης διεισδύουν στη θεματολογία των παιδικών και ιδιαίτερα των εφηβικών βιβλίων. Η ηλεκτρονική εποχή μέσα στην οποία ζουν οι νεαροί ήρωες των παιδικών-εφηβικών βιβλίων εγγράφεται στη μυθοπλασία με όλες τις παραμέτρους της και την ιδιαίτερη κουλτούρα της.
Ευδιάκριτη είναι επίσης στην εκδοτική παραγωγή του 2012 η παρουσία πρωτο-εμφανιζόμενων συγγραφέων.
Ένα στοιχείο που έλαβε υπόψη της η επιτροπή είναι η γενικότερη ποιότητα ως προς την εμφάνιση, την αισθητική και την τυποτεχνική επιμέλεια των βιβλίων. Με λύπη δια-πιστώσαμε ότι υπάρχουν βιβλία με ελλιπέστατη έως ανύπαρκτη φιλολογική και τυποτεχνική επιμέλεια, γεγονός που βαρύνει μάλλον τους εκδότες και λιγότερο τους ίδιους τους συγγραφείς.

Ειδικότερα:
Εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά
Στην κατηγορία του εικονογραφημένου βιβλίου για παιδιά η επιτροπή έλαβε υπόψη της βιβλία που χαρακτηρίζονται από μυθοπλαστική και εικαστική ευρηματικότητα, βιβλία που επιδιώκουν την πολυσημία και τις πολυεπίπεδες αναγνώσεις και εκφράζουν αξίες, ενδιαφέρουσες καταστάσεις ή συναισθήματα, δημιουργώντας παράλληλα αισθητικές «αξίες» μέσω της εικαστικής-γραφιστικής γλώσσας.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι στη βραχεία λίστα υπάρχουν και δύο βιβλία που συνοδεύονται από μουσικά CD με μελοποιήσεις και τραγούδια, τα οποία δείχνουν την ιδιαίτερα επι-τυχημένη σύμπραξη συγγραφέα-εικονογράφου-συνθέτη.
Σ’ αυτήν την κατηγορία υπάρχουν και λίγα βιβλία τα οποία αξιοποιούν με επιτυχία τε-χνάσματα του λεγόμενου graphic novel. Τα βιβλία αυτά εμπλουτίζουν σημαντικά την αισθητική του λογοτεχνικού βιβλίου και υπηρετούν την ανάγκη του νεαρού αναγνώστη της εποχής μας για πολυτροπικές αναγνωστικές εμπειρίες.
Υπάρχουν επίσης βιβλία με συγκεκριμένο αριθμό λέξεων και κλιμακούμενο βαθμό δυ-σκολίας ανά ηλικία. Πολλοί εκδοτικοί οίκοι έχουν εντάξει στο πρόγραμμά τους τέτοιες σειρές.
Πολλά βιβλία από τις προαναφερόμενες κατηγορίες προτείνουν διάφορες αναγνωστικές δραστηριότητες σε παράρτημα, οι οποίες φιλοδοξούν, με αμφισβητούμενο όμως από-τέλεσμα, μέσω της προέκτασης της αναγνωστικής εμπειρίας, να καλλιεργήσουν τη φιλαναγνωσία και να ενδυναμώσουν την αναγνωστική επαφή του παιδιού με το βιβλίο.
Λογοτεχνικό βιβλίο για παιδιά
Η βραχεία λίστα σε αυτήν την κατηγορία αντικατοπτρίζει την ειδολογική και θεματική ποικιλία των παιδικών βιβλίων του 2012. Παραμύθια, περιπετειώδη μυθιστορήματα, νουβέλες, έργα με στοιχεία φαντασίας, παραλόγου και μυστηρίου, κ.ά., καλύπτουν μία σειρά από θέματα, όπως η οικονομική κρίση, η οικολογία, η καθημερινή και σχολική ζωή του παιδιού, η αποδοχή της διαφορετικότητας, κ.ά. Τα βιβλία παρουσιάζουν επίσης ποικιλία ως προς τους εκφραστικούς τρόπους και τις αφηγηματικές τεχνικές (καλο-δουλεμένη πλοκή, πρωτοπρόσωπη-τριτοπρόσωπη αφήγηση, ανατρεπτικό χιούμορ, κ.ά.).
Λογοτεχνικό βιβλίο για εφήβους
Οι συγγραφείς εφηβικών βιβλίων παρουσιάζουν, τις περισσότερες φορές χωρίς ωραιοποιήσεις και επίπλαστες καταστάσεις, τις δύσκολες συνθήκες, κοινωνικές, ιστο-ρικές, οικονομικές, κ.ά. μέσα στις οποίες καλούνται να ζήσουν οι έφηβοι ήρωες. Σε πολλά μυθιστορήματα αποτυπώνονται πειστικά οι κώδικες επικοινωνίας και οι κυρίαρχες αναπαραστάσεις της νεανικής κουλτούρας.
Διαπιστώνεται πληθώρα μυθιστορηματικών θεμάτων, αφηγηματικών τρόπων και τε-χνικών. Η τολμηρή ρεαλιστική γραφή εναλλάσσεται με τον μονόλογο, την πρωτο-πρόσωπη αλλά και την τριτοπρόσωπη αφήγηση, την ημερολογιακή γραφή, το χιούμορ, τη χρήση διακειμένων, έτσι ώστε να προβληθούν οι έντονες ψυχικές και συναισθη-ματικές καταστάσεις ή τα αδιέξοδα που βιώνουν οι έφηβοι, αλλά και να αναδειχθούν θέματα όπως η αποδοχή του διαφορετικού, ο έρωτας, η αναδυόμενη σεξουαλικότητα (ετεροφυλοφιλία-ομοφυλοφιλία), ο θάνατος, οι δυσαρμονικές οικογενειακές σχέσεις, η οικονομική κρίση, η γενικευμένη κρίση αξιών, η αποσάθρωση του κοινωνικού ιστού, κ.ά. Σταθερή παρουσιάζεται η τάση της ανατροπής των στερεοτύπων του φύλου και της αποδόμησης κατεστημένων προτύπων ή στερεότυπων αντιλήψεων.
Πολλοί συγγραφείς καλλιέργησαν με επιτυχία μυθιστορηματικές φόρμες και είδη (μυθιστόρημα φαντασίας, περιπετειώδες, μυστηρίου και ανίχνευσης), ιδιαίτερα δημοφι-λή στους εφήβους αλλά και στο ευρύτερο κοινό, ενώ δεν λείπουν και ορισμένα «κοριτσίστικα» εφηβικά μυθιστορήματα. Διαπιστώθηκε επίσης, σε κάποιες περιπτώσεις, η προσπάθεια μίμησης και μεταφοράς στην ελληνική πραγματικότητα δημοφιλών και ευπώλητων ξένων προτύπων, όπως το «Ημερολόγιο μιας ξενέρωτης» της Ρ.Ρ. Ράσελ ή «Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα» του Τζ. Κίνι, τα οποία συνδυάζουν τα χαρακτηριστικά του graphic novel με τις συμβάσεις της ημερολογιακής γραφής.

ΟΙ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑΣ, ΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΙΟΥ
Ευριπίδης Γαραντούδης, καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.
Γιάννης Ν. Μπασκόζος, κριτικός βιβλίων, δημοσιογράφος.
Μανώλης Πιμπλής, δημοσιογράφος.
Κατερίνα Σχινά, κριτικός λογοτεχνίας, μεταφράστρια.
Στρατής Χαβιαράς, συγγραφέας.
Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας.
Έλενα Χουζούρη, συγγραφέας.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
Αγγελική Αθανασοπούλου, βιβλιοθηκονόμος, προϊσταμένη Βιβλιοθήκης Αετοπούλειου Πολιτιστικού Κέντρου Δ. Χαλανδρίου.
Αλεξίου Πόπη, γραφίστρια.
Τζίνα Καλογήρου, καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών.
Μαρίζα Ντεκάστρο, κριτικός παιδικής λογοτεχνίας, συγγραφέας.
Γιώργος Παναγιωτάκης, συγγραφέας.

 

ΑΘΗΝΑ 21.05.2013

8 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Στα βραβεία της Greek Ibby η πλειοψηφεία της επιτροπής, απροκάλυπτα, απαρτιζόταν από συγγραφείς και μεταφραστές που έχουν σχέση με τον εκδοτικό οίκο Πατάκη όποτε υπήρξαν οι ανάλογες υποψηφιότητες και τα ανάλογα βραβεία. Διακρίνω και στα δικά σας μία σχετική σχέση των επιτροπών με τον εκδοτικό οίκο ΚΕΔΡΟΣ ή κάνω λάθος?

    • Η συγκρότηση μιας οποιασδήποτε επιτροπής βραβείων κρίνεται από τη σοβαρότητα, την αμεροληψία και τις επιλογές των μελών τα οποία την απαρτίζουν. Αυτά τα κριτήρια ισχύουν και για τις επιτροπές βραβείων του Ανανγνώστη

  2. Βραβείο για μετάφραση δεν προβλέπεται;
    Θα ἤθελα να πληροφορηθώ ἐάν ἔχει καθιερωθεί βραβείο μετάφρασης ἀπό ἄλλους φορεις. Ευχαριστω.

    • Όχι μέχρι στιγμής βραβείο για μετάφραση δεν προβλέπεται από τον Αναγνώστη. Υπάρχει σχετικό βραβείο που έχουν θεσμοθετήσει τα Ινστιτούτα ξένων γλωσσών στην Ελλάδα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ