του Ιάσονα Νεύρη
Μόνο όσοι έχουν πάει στον Κήπο των Ηρώων στο Μεσολόγγι κι έχουν ξεναγηθεί μπορούν να καταλάβουν το μέγεθος αυτή της ιστορίας. Ο Κήπος των Ηρώων βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του Μεσολογγίου. Πρόκειται για μια έκταση σχεδόν δεκατεσσάρων στρεμμάτων στην οποία κατά την διάρκεια της μάχης για ανεξαρτησία αγωνίστηκαν και θάφτηκαν οι μαχητές της φρουράς της Ιερής Πόλης του Μεσολογγίου. Τον Οκτώβριο του 1838, με την παρουσία του Όθωνα και της Αμαλίας, πραγματοποιήθηκε η ανακομιδή των οστών των θανόντων και η επίσημη τοποθέτησή τους στον τύμβο όπου είχαν φτιάξει. Στον Κήπο υπάρχουν οι τάφοι δεκάδων αγωνιστών από όλες τις χώρες, κάτι που εκπλήσσει τον επισκέτπη. Περιδιαβαίνοντας κανείς τον Κήπο, μπορεί να βρει τον τύμβο των πεσόντων, τον ανδριάντα του Λόρδου Βύρωνα, το μνημείο του Μάρκου Μπότσαρη, καθώς και πάμπολλα αφιερώματα στους Φιλέλληνες όλου του κόσμου: Ελβετούς, Γάλλους, Ολλανδούς. Κάθε χρόνο, μάλιστα, στις Εορτές Εξόδου, μία τιμώμενη χώρα εκπροσωπείται στις εκδηλώσεις μνήμης και τιμά με τη σειρά της τους πολίτες της που έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα στο πλευρό των Μεσολογγιτών.
Με αφορμή την επέτειο για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (EIM) και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας συνδιοργανώνουν στο Μεσολόγγι έκθεση με τίτλο «Έξοδος, 1826-2026». Πρόκειται για μια συνοπτική παρουσίαση των γεγονότων της Β΄ Πολιορκίας του Μεσολογγίου, του αντίκτυπου που προκάλεσε και της επίδρασης που άσκησε στη διαμόρφωση της εθνικής συλλογικής μνήμης. Την επιμέλεια της έκθεσης έχουν οι επιμελήτριες του ΕΙΜ, Νατάσα Καστρίτη, Ιστορικός Τέχνης, Ρεγγίνα Κατσιμάρδου, Ιστορικός και Ιφιγένεια Βογιατζή, Μουσειολόγος.
Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν στις 20 Μαρτίου 2026, ώρα 18:00, στο Μέγαρο Χρυσόγελου στο Μεσολόγγι.
Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο διαφορετικά επίπεδα και διαιρείται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος, αφιερωμένο στα ιστορικά γεγονότα, διακρίνεται σε τρεις θεματικές ενότητες: i) Η Πολιορκία ii) Η Έξοδος και iii) Η Μνήμη. Μοναδικά κειμήλια, ζωγραφικά και χαρακτικά έργα, προσωπικά αντικείμενα και όπλα, ενδυμασίες, μετάλλια και παράσημα από τις συλλογές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, έγγραφα, εφημερίδες και φωτογραφίες από το Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων και το Φωτογραφικό Αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, θα ταξιδέψουν στο Μεσολόγγι, κάποια για πρώτη φορά: το τμήμα του τυπογραφείου της πόλης, όπου τυπώνονταν τα «Ελληνικά Χρονικά», το ακρόπρωρο του πλοίου «Άρης» του Ανδρέα Μιαούλη, ο οποίος ηγήθηκε των επιχειρήσεων ανεφοδιασμού, επιστολές από το Αρχείο Κώστα Μπότσαρη, στις οποίες διαγράφεται η απελπισμένη πορεία μέχρι την Έξοδο, το «Σχέδιο της Φρουράς του Μεσολογγίου» του μηχανικού Μιχαήλ Κοκκίνη, προσωπογραφίες Εξοδιτών και κατάλογοι αιχμαλώτων και πεσόντων της Εξόδου, που ο επισκέπτης μπορεί να «ξεφυλλίσει» σε διαδραστικό flipping book, καθώς και τεκμήρια από τους επετειακούς εορτασμούς των 100 και 150 χρόνων της Εξόδου. Για πρώτη φορά, επίσης, θα ταξιδέψουν στο Μεσολόγγι, ο πίνακας του Θεοδώρου Βρυζάκη «Η Θυσία του Καψάλη», από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης και δυο ελαιογραφίες από τη συλλογή Μιχάλη και Δήμητρας Βαρκαράκη, «Οι εναπομείναντες της φρουράς του Μεσολογγίου βάζουν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη» του A. Jaquème και η «Σκηνή από την πολιορκία του Μεσολογγίου» του Horace Vernet. Αποτέλεσμα της συνεργασίας με το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία, του Μεσολογγίου, είναι η αναφορά στις αλυκές που διατρέχει την έκθεση: τέσσερεις υποενότητες με γενικό τίτλο «Το άλας του Αγώνα», συνθέτουν μέσω του κινουμένου σχεδίου, μια ενιαία αφήγηση που αναδεικνύει τη σύνδεση του αλατιού με τη συνθήκη της πολιορκίας.
Το δεύτερο μέρος της έκθεσης περιλαμβάνει αποτυπώσεις της Εξόδου στη δημόσια ιστορία, μέσω των οποίων προβάλλονται οι συμβολισμοί και οι προσλήψεις του γεγονότος σε συνθέσεις προσιτές στο νεανικό κοινό: α) φιγούρες Εξοδιτών και σκηνικές συνθέσεις του θεάτρου σκιών, έργα του Θανάση Τζοΐτη β) «Το τυπογραφείο του Μεσολογγίου», «Η μάχη της Κλείσοβας» και «Η Έξοδος του Μεσολογγίου» σε διοράματα με φιγούρες Playmobil ειδικής κατασκευής, έργα του Άγγελου Γιακουμάτου και της Βασιλικής Φατή και γ) σελίδες από το graphic novel «21: Η Μάχη της Πλατείας» του Αντώνη Νικολόπουλου (Soloup), όπου περιλαμβάνεται μια εικονογραφημένη αφήγηση βασισμένη στα γεγονότα, όπως τα κατέγραψε στα απομνημονεύματά του ο Νικόλαος Κασομούλης. Τα αντίστοιχα κεφάλαια το βιβλίου (εκδόσεις Ίκαρος, 2021) θα είναι προσβάσιμα μέσω διαδραστικού flipping book.
info:
ΕΞΟΔΟΣ 1826-2026
Επετειακή έκθεση για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου
Τόπος: Μέγαρο Χρυσόγελου, Μεσολόγγι
Διάρκεια: 20 Μαρτίου-15 Οκτωβρίου 2026
Ημερομηνία και ώρα εγκαινίων: 20 Μαρτίου 2026, ώρα 18:00, Μέγαρο Χρυσόγελου, Φρειδερίκου Κατάσου & Μιχαήλ Μακρή, Μεσολόγγι
