του Φίλιππου Φιλίππου
Ο Αναστάσης Σιχλιμίρης (Αθήνα, 1968) έκανε την εμφάνιση του στην ελληνική λογοτεχνία το 2011 με το νουάρ αφήγημα Επτά μέρες βροχή –το 2007 συμμετείχε σ’ ένα συλλογικό τόμο που εκδόθηκε στη Στοκχόλμη. Σ’ εκείνο το βιβλίο ήταν εμφανής η αφηγηματική του δεινότητα, καθώς η γραφή του ήταν πρωτότυπη και ικανοποιούσε την ανάγκη του αναγνώστη για ένα κείμενο μακριά από φλυαρίες και κοινοτοπίες.
Στο βιβλίο υπήρχε μια ευδιάκριτη ποιητικότητα, σπάνια για το είδος του νουάρ, που το έκανε να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα ομοειδή, ελληνικά και ξένα, ενώ στην αφήγηση παρατηρήσαμε μια συνεχή εναλλαγή καταστάσεων που θύμιζαν αυτοσχεδιασμούς των μουσικών της τζαζ – ο συγγραφέας είναι μουσικός και κάποτε είχε δικό του συγκρότημα. Ακολούθησαν κι άλλα βιβλία, τα οποία απείχαν από το να έχουν μυστήρια και δράση, ο συγγραφέας μετέφερε στο χαρτί πολλά από όσα αποκόμισε από τις αναγνώσεις βιβλίων που είναι πολλές και ποικίλες.
Στη συλλογή διηγημάτων-λογοτεχνικών κειμένων Περισσότερο από ψέμα (εκδ. Μπαρτζουλιάνος) ο Σιχλιμίρης κάνει ένα βήμα παραπάνω και γράφει ιστορίες που άλλες έχουν τη μορφή διηγήματος και άλλες αποτελούν σκέψεις που αναδύονται στο μυαλό του. Το πρώτο διήγημα, το «Οι τρεις μάγοι», ίσως το πιο εντυπωσιακό, το πιο πρωτότυπο, παραπέμπει στους τρεις μάγους της Βίβλου, οι οποίοι πηγαίνουν σε κάποιον προορισμό, αφού είδαν ένα άστρο στον ουρανό. Βιώνουν μια περιπέτεια στους ερημικούς δρόμους και πράγματι αντικρίζουν μακριά το λαμπερό αστέρι. Κι έπειτα φτάνουν σε κάποιο χωριό, χτυπούν την πόρτα ενός σπιτιού κι ύστερα τραβάνε σε άγνωστη κατεύθυνση.
Στο δεύτερο διήγημα, το «Θεατρικό», γίνεται λόγος για όσα συμβαίνουν σε μια θεατρική παράσταση, σε μια επαρχιακή πόλη ενός βασιλείου, όπου παίζεται ένα κωμειδύλλιο κι όπου επί σκηνής συμβαίνουν διάφορα πρωτοφανή και ακατανόητα.
Ας δούμε ένα δείγμα γραφής:
«Οι κριτικοί μίλησαν για θέαμα μέγιστο και απαράμιλλη τέχνη, κάποιοι είδαν μια σύγχρονη ρωμαϊκή αρένα, μερικοί από αυτούς μίλησαν για την πάλη των τάξεων, κι άλλοι είδαν τον άνθρωπο απογυμνωμένο και στην πραγματική του φύση».
Στο διήγημα «Αιχμάλωτος» μεταφερόμαστε στην πολιτεία Σονόρα του Μεξικού, όπου Ισπανοί κονκισταδόρες εισβάλλουν πάνοπλοι σ’ ένα ινδιάνικο χωριό και προστάζουν τους χωρικούς να τους οδηγήσουν στη χρυσή λίμνη ή στο ασημένιο βουνό. Όσα διαβάζουμε για τους ήρωες θυμίζουν ταινία γουέστερν με καβαλάρηδες, αιχμαλώτους, ερήμους και άθλιες καντίνες, όπου συχνάζουν τυχοδιώκτες, μαχαιροβγάλτες, πουτάνες και κιθαρίστες.
Στο διήγημα «Αμβέρσα» μεταφερόμαστε στο ξακουστό βελγικό λιμάνι και διαβάζουμε όσα συμβαίνουν σ’ ένα μπαρ στο οποίο συχνάζουν ναυτικοί. Ένας νάνος, ένας άντρας με τραγιάσκα και μια γκαρσόνα συνομιλούν, ανταλλάσουν λόγια σε μια ιστορία που κρύβει τα μελλούμενα. Στο διήγημα «Τόπος» ο χώρος δράσης είναι ελληνικός, αθηναϊκός, πρόκειται για τον Άγιο Νικόλαο, κοντά στο Ίλιον και το Καματερό. Η περιγραφή του χώρου και των προσώπων είναι δραματική, προφανώς πρόκειται για μια περασμένη εποχή, όταν οι άνθρωποι στην Ελλάδα εγκατέλειπαν τα χωριά τους για να αναζητήσουν την τύχη τους στην πρωτεύουσα. Ή μάλλον είναι θλιβερή: «Γέροι απ’ τα τριάντα τους και τα παιδιά τους, σαν τρόφιμοι ιδρύματος, γουλί, αδύνατα, κακοντυμένα, έπαιζαν με πέτρες, ξύλα και παλιά λάστιχα». Εκεί, κάποια περιθωριακά άτομα καταναλώνουν χάπια και ουσίες, ζώντας μια μίζερη ζωή.
Στο διήγημα «Νέος προφήτης», σε μια χώρα που δεν κατονομάζεται, υπάρχουν λευκοί και μαύροι, καταπιεστές και καταπιεζόμενοι, βιαιοπραγίες και ρατσιστικά εγκλήματα, μα και το μίσος των καταπιεσμένων για τους δυνάστες τους.
Σίγουρα, ο Αναστάσης Σιχλιμίρης, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ως ένας αιρετικός της σύγχρονη νεοελληνικής λογοτεχνίας (από τον Στράτο Μυρογιάννη στο περιοδικό The Boooks’ Journal) συγκαταλέγεται στους πιο οξυδερκείς Έλληνες πεζογράφους και ας γράφει ιστορίες που δυσκολεύουν τον αναγνώστη στην κατανόησή τους, επειδή ορισμένε αποτελούν αλληγορίες. Φροντίζει στην εντέλεια τα κείμενά του, χρησιμοποιεί λέξεις και φράσεις που χαρακτηρίζουν με ακρίβεια τα τεκταινόμενα και κυρίως πλάθει ιστορίες που συνδέονται με την κοινωνία την οποία περιγράφει. Η συμπάθειά του για τους φτωχούς, τους ταπεινούς και τους καταφρονεμένους, είναι έκδηλη στις περιγραφές του και μια πίκρα που γίνεται θλίψη αναδύεται από τα γραπτά του.
Αναστάσης Σιχλιμίρης, Περισσότερο από ψέμα,Εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος, 2025
