του Θοδωρή Βλαχάκη (*)
Παλιά, όταν πρωτογνωριστήκαμε με τον Σταύρο Σταυρόπουλο, μου χάρισε ένα βιβλίο. Ήταν «Το ροκ που παίζουν τα μάτια σου». Η πρώτη έκδοση. Θυμάμαι τον υπότιτλο, που έγραφε: «Μια ιστορία στη διαπασών». Εγώ πάντα έτσι ακούω μουσική, στη διαπασών. Στο σπίτι, στο αμάξι, παντού. Έτσι λοιπόν, βρέθηκε ένα κοινό σημείο, πριν καλά καλά ξεκινήσω το διάβασμα. Όταν μου είπε να μιλήσω στη σημερινή εκδήλωση, του απάντησα πως θα μιλήσω σαν ντράμερ ροκ μπάντας. Δεν είμαι ποιητής, κι ας γράφω κάποιους στίχους τραγουδιών. Δεν έχω διαβάσει τόσα βιβλία, όσα εκείνος. Μπορώ όμως να τον συναγωνιστώ στις ακροάσεις δίσκων. Στα μουσικά albums. Και σίγουρα, κάθε φορά που ανοίγω τα βιβλία του, ανατρέχω και στους ανάλογους δίσκους. Είμαστε και οι δυο μανιακοί με το rock’n’roll.
Eπηρεασμένοι από τους beat ποιητές, το Woodstock, τα αντιπολεμικά και τα αντικομφορμιστικά κινήματα αμφισβήτησης, το μπλουζ και το Punk. Μας ενώνει η Κατερίνα Γώγου. Εκείνος είχε μια στενή σύνδεση μαζί της και την έζησε από τόσο κοντά, για πολλά χρόνια. Εγώ δεν την γνώρισα ποτέ προσωπικά, αλλά την αγάπησα ανεπιφύλακτα μέσα από τα βιβλία της, μέσα από τις σελίδες της ψυχής της. Με τους Magic de Spell μελοποιήσαμε το «Εμένα οι φίλοι μου είναι μαύρα πουλιά».
Με τον Σταύρο γίναμε φίλοι. Θυμάμαι το 2017 που μας κάλεσε η αγαπημένη μας Ντέπη Χατζηκαμπάνη στη Μυτιλήνη, για την παρουσίαση της ποιητικής της συλλογής, με τίτλο, «…στο Μέλλον». Πήγαμε εκεί εγώ, ο Σταύρος, ο Πασχάλης Τσαρούχας, ο Ηλίας Μακρίδης και ο Δημήτρης ο Γαύρος από την Κοζάνη. Σ’ εμένα, στον Σταύρο και στον Δημήτρη, μας παραχώρησαν μια μονοκατοικία για να μείνουμε και να κοιμηθούμε. Για πρώτη φορά μαζί και ήταν σαν να ήμασταν χρόνια συγκάτοικοι. Ή κάπως, σαν να ζούσαμε μια πενταήμερη στο σχολείο. Στην αυλή του σπιτιού, υπήρχαν δυο ντόπερμαν. Χρειάστηκε να φέρουμε ενισχύσεις το πρωί, για να μπορέσουμε να βγούμε έξω. Καλέσαμε την ιδιοκτήτρια του σπιτιού να καλμάρει τα σκυλιά για να ξεμυτίσουμε. Αυτές ήταν οι χαριτωμένες μικροπεριπέτειες μας που μας έφεραν κοντά. Τον Σταύρο τον εκτίμησα σαν ένα πολύ ενδιαφέροντα, αλλά απλό και δοτικό άνθρωπο. Ψιλοχαθήκαμε μετά. Τον συνάντησα ξανά σε μια ροκ μουσική σκηνή, σε κάποιο live στην Βουλιαγμένης. Στα Εξάρχεια αργότερα, παρέα με τον κοινό μας φίλο τον Κώστα Γώγο, αδερφό της Κατερίνας. Ήρθε στο Κύτταρο όταν παίζαμε, τον χειμώνα. Βρεθήκαμε και οι δυο στην επετειακή συναυλία του Δημήτρη Πουλικάκου, εκεί που ο ίδιος ο Πουλικάκος δεν ήρθε, για λόγους υγείας, αλλά παρ’ όλα αυτά, αισθανθήκαμε την παρουσία του έντονη και καταλυτική.
Η σημερινή έκδοση, λοιπόν, που έχουμε στα χέρια μας, με τίτλο «Αυτό το ροκ δεν θα τελειώσει ποτέ», περιλαμβάνει το βιβλίο εκείνο που μου χάρισε κάποτε πριν πολλά χρόνια και ακόμη ένα, παλιότερο κι εκείνο, του 2005, με τίτλο «Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα». Τα δύο έργα παρουσιάζονται εδώ σαν ένα ενιαίο σύνολο. Είναι η τέταρτη έκδοση από το 2002 και το 2005. Μέσα από αυτή τη σύνθεση, ο Σταύρος, επιχειρεί να δημιουργήσει ένα καινούριο τρόπο αφήγησης, στον οποίο τα όρια ανάμεσα στα λογοτεχνικά είδη μπλέκονται και γίνονται δυσδιάκριτα. Δεν μιλάμε για ένα συμβατικό μυθιστόρημα με αρχή, μέση και τέλος, αλλά για ένα μείγμα πεζογραφίας και ποίησης, που η αφήγηση λειτουργεί περισσότερο σαν εμπειρία και λιγότερο σαν μια κανονική ιστορία.
Ο συγγραφέας, δίνει μεγάλη σημασία στον ήχο των λέξεων. Όπως ο ίδιος αναφέρει, τα κείμενά του «διαβάζονται δυνατά» σαν να πρόκειται για μουσικά κομμάτια. Αυτό ενισχύει την αίσθηση ότι το βιβλίο δεν είναι απλώς ένα πεζογράφημα, αλλά μια ακουστική και συναισθηματική εμπειρία, όπου οι ανθρώπινες σχέσεις φαίνονται εύθραυστες και προσωρινές. Κοινός παρανομαστής είναι, βέβαια το ροκ, σαν έννοια πολυδιάστατη, όπως την αντιλαμβάνεται ο ίδιος. Συμβολίζει την ένταση, την αμφισβήτηση, την αντίσταση, την ελευθερία, αλλά και τη φθορά. Τον τρόπο με τον οποίο ο ήρωας βιώνει τον παθιασμένο, καταστροφικό και αδιέξοδο έρωτα, αλλά και τη σύγκρουση με τον εαυτό του και με τους άλλους.
Θα μπορούσε να είναι ένας δίσκος βινυλίου, αλλά όπως είπαμε, το ροκ εδώ, δεν παρουσιάζεται σε καμιά περίπτωση σαν φόρμα και μουσικό είδος, αλλά σαν τρόπος σκέψης και στάση ζωής, που επικεντρώνει στη μοναξιά, στην απώλεια και την μνήμη. Την μνήμη, που αποτελεί και τη μοναδική σύνδεση με κάτι που υπήρξε αληθινό. Την συνέχειά της. Πρόκειται για μια εσωτερική κατάσταση. Έναν τρόπο να βιώνει κανείς τα πράγματα με πάθος και υπερβολή. Οι σχέσεις χαρακτηρίζονται από ένταση, ασφυξία και συχνά αδιέξοδα.
«Σε ό,τι αξίζει και είναι χαμένο»…«Σε ό,τι έμεινε να υπάρχει». Αλήθεια, πόσα έχουν χαθεί σήμερα. Και άραγε, πόσα συνεχίζουν να υπάρχουν; Η νέα έκδοση, με άγγιξε ακόμη περισσότερο τώρα που ξαναδιάβασα τα βιβλία. Τώρα που ζούμε στην εποχή που περιέγραψε ο Πιέρ Πάολο Παζολίνι στο «120 Μέρες στα Σόδομα». Ο Φεντερίκο Φελίνι στο «Σατυρικόν». Σήμερα που ζούμε στην εποχή της αποκάλυψης Επστάϊν. Στη χώρα που γίνονται τα μεγάλα θαύματα, την Ελλάδα, που ο ΟΠΕΚΕΠΕ εμφάνισε οκτώ εκατομμύρια πρόβατα στην Κρήτη, όπως ακριβώς ο Χριστός με θαύμα, πολλαπλασίασε το ψωμί και τα ψάρια. Μέρες που είναι…
Την πιο ιδανική εποχή διάλεξε ο Σταύρος Σταυρόπουλος, για να κυκλοφορήσει τούτη δω την διπλή συλλογή. Όταν οι παλιές βεβαιότητες έχουν χαθεί, το ροκ λειτουργεί σαν καταφύγιο. Και σαν τρόπος έκφρασης της υπαρξιακής μας αγωνίας. Ο Σταύρος κινείται μέσα σ’ ένα κόσμο γεμάτο αναμνήσεις για σχέσεις που διαλύθηκαν, πόλεις, νύχτες και μουσικές. Οι εικόνες είναι συχνά μπερδεμένες, σαν θραύσματα σκέψεων ή σαν στίχοι τραγουδιών, που σου δημιουργούν την αίσθηση, πως το παρελθόν και το παρόν μπλέκονται συνεχώς, με κυρίαρχα, το κενό και την μοναξιά.
Υπάρχουν πολλές αναφορές σε συγγραφείς, ποιητές, καλλιτέχνες, στίχους, τραγούδια και εικόνες της ροκ κουλτούρας, που ενισχύουν την μουσικότητα και την τονικότητα του κειμένου. Rolling Stones, Janis Joplin, Lou Reed, Neil Young, Sex Pistols, Joy Division, Παύλος Σιδηρόπουλος, Νικόλας Άσιμος, Τρύπες, Διάφανα Κρίνα, Ξύλινα Σπαθιά, Ενδελέχεια και άλλοι πολλοί. Στην σελίδα 78 υπάρχουμε και εμείς οι Μagic de Spell, με στίχους από το τραγούδι μας Sarajevo.
Γράφει κάπου ο Σταύρος Σταυρόπουλος: «Κρύβομαι στη συλλογή μου με χιλιάδες βινύλια, μαζεύοντας υλικό για επόμενα βιβλία. Στο στερεοφωνικό μου περιμένουν όλες οι πόλεις που ονειρεύτηκα. Κάθε δίσκος κι ένα λιμάνι, κάθε τραγούδι και μια πόλη γυναικών. Ούτε μια σαν κι εσένα. Στις πόλεις είσαι Βερολίνο, στους δίσκους Lou Reed. Θα μπορούσες να ήσουν και Νέα Υόρκη με J.J.Cale. Ή Μόναχο με Nektar. Ή Λονδίνο με King Crimson. Ή Δουβλίνο με Thin Lizzy. Ή Βαρσοβία με David Bowie. Ή Σαν Φραντσίσκο με Jefferson Airplane. Ή Άμστερνταμ με Golden Earring. Αν ήσουν Λίβερπουλ, θα ήσουν σίγουρα με πολλούς, κυρίως όμως με την Suzanne Vega, χάρις σε εκείνο το εκπληκτικό της κομμάτι «Ιn Liverpool» από το 99.9FA του 92. Σε όλα τα τραγούδια είσαι το «Do You Love Me» του Nick Cave. Μάλλον είσαι όλες οι πόλεις όταν τελειώνει μια εποχή. Όλα τα τραγούδια όταν τελειώνει ένας έρωτας. Όλες οι εποχές όταν τελειώνει ένας δίσκος».
Θα κλείσω αυτό το κείμενο, λέγοντας ξανά, ότι αυτό το βιβλίο ουρλιάζει στη διαπασών πως «Α υ τ ό τ ο ρ ο κ δ ε ν θ α τ ε λ ε ι ώ σ ε ι π ο τ έ». Και έτσι είναι. Δεν θα τελειώσει ποτέ.
15 Απριλίου 2026, Αλτάι, Εξάρχεια
(*) Ο Θοδωρής Βλαχάκης είναι για 46 χρόνια ο ντράμερ των Magic De Spell.
Σταύρος Σταυρόπουλος, Αυτο το ροκ δεν θα τελειώσει ποτέ, Σμίλη
