γράφει ο Γιάννης Πάσχος
Η μικρή μου η ανιψιά, μαθήτρια δευτέρας λυκείου, κατέφτασε τελευταία στο κυριακάτικο οικογενειακό τραπέζι. Γυρίσαμε όλοι μαζί με βλέμμα επικριτικό, καθώς ερχόταν καθυστερημένη κι άνετη. Είπε ένα γειααά, κι εμείς κολλήσαμε στα νύχια της που ήταν κόκκινα, μωβ, πράσινα και πολύ μακριά και στις ψεύτικες βλεφαρίδες της (έμενα μου άρεσαν τα κόκκινα νύχια, και οι βλεφαρίδες της μου άρεσαν, αλλά δεν το σχολίασα). Κάθισε αμίλητη και στο κινητό της άρχισε να γράφει με οργιώδη ταχύτητα, «ένα μπέργκερ θέλω» είπε, στον αέρα το είπε για να ξέρουμε τι να της παραγγείλουμε όταν θα έρθει το γκαρσόν. «Δεν τρως κάτι άλλο; Όλο μπέργκερ;» παρατήρησε η μάνα της. «Τη δουλειά σου κουκλίτσα μου» πέταξε με θράσος η μικρή, κι εμείς όλοι σιωπήσαμε, αποσβολωθήκαμε για την ακρίβεια. Σκέφτηκα ν’ ανοίξω την κουβέντα, αλλά το μετάνιωσα, την άλλη μέρα θα έφευγα για την Πόλη για το 10ο Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο και ήθελα να ταξιδέψω ήρεμα.
Την εικόνα αυτή έφερα στην σκέψη μου όταν αντίκρυσα κάποιες από τις μαθήτριες και κάποιους από τους μαθητές που μαζί τους θα συζητούσαμε για την ζωή και το έργο της Διδούς Σωτηρίου. Κόκκινα, μωβ, πράσινα νύχια σε πρώτο πλάνο, κραγιόν και βλεφαρίδες και ρουζ και μέικ-απ και τα αγόρια, μη έχοντας και πολλές επιλογές, κουρέματα εξεζητημένα, και, που και που, κάτι σχεδόν κρυμμένα κάτω από πουκάμισα ψυχεδελικά μπλουζάκια, αλλά και γραβάτες και μαύρα κοστούμια. Όλα, όμως, τα παιδιά ανεξαιρέτως είχαν ξαρματωθεί τα κινητά τους και τα πρόσωπά τους φαινόταν ήρεμα, σχεδόν φιλικά, όχι αγριεμένα σαν της μικρής μου ανιψιάς. Οι κουβέντες τους στην αρχή ήταν συγκρατημένες και άνευρες, σύμφωνα, ίσως, με τις αρχές και τα πρέπει των σχολείων τους, όσο, όμως, περνούσε η ώρα κι ένιωθαν την αποδοχή από όλους μας, ο λόγος τους γινόταν πιο ουσιώδης, οι ερωτήσεις τους πιο έξυπνες, αλλά και πιο ζόρικες. Σταδιακά, ξεδίπλωναν κάποιες από τις βαθύτερες σκέψεις τους, άφοβα, δημιουργικά, με φαντασία και χωρίς περικοκλάδες, όσο, δε, περνούσε κι άλλο η ώρα και αντιλαμβάνονταν ότι τα ίδια ήταν οι πρωταγωνιστές του συνεδρίου και ότι ο χώρος τους ανήκει, το αύριο τους ανήκει, τόσο πιο τολμηρά και αποφασισμένα ήταν και τόσο πιο όμορφα. Τουλάχιστον εκείνη την στιγμή, εκείνη την ώρα… Σε περιβάλλον χωρίς κρίσεις, αμφισβητήσεις, επικρίσεις, προτροπές και συμβουλές, τα παιδιά μοιράζονταν γενναιόδωρα την έμπνευση που άνθιζε μέσα τους και, χωρίς να το γνωρίζουν, έδιναν και σε μας, τους μεγάλους, μια ευκαιρία να απελευθερωθούμε από τους ρόλους μας και τις σκιές που μας ακολουθούν. Ναι, ήταν τα ίδια παιδιά με τη μικρή μου ανιψιά, που, άθελά μου, πολλές φορές τη σκέφτηκα να κάθεται ανάμεσά τους και να μου χαμογελά και, ναι, είμαι σίγουρος ότι σε ένα τέτοιο περιβάλλον κι αν ακόμη ήθελε το μπέργκερ της, θα περίμενε, ευγενικά από το γκαρσόν να το ζητήσει και η μάνα της δεν θα ήταν η κουκλίτσα της.
ΥΓ. Τα Διεθνή Μαθητικά Συνέδρια στην Πόλη, μια μοναδική συνάντηση λογοτεχνών, επιστημόνων, δημοσιογράφων με μαθήτριες και μαθητές, είναι ιδέα της Άσπας Χασιώτη, δ/ντριας των εκπαιδευτηρίων Μαντουλίδη και του Γιάννη Δερμιτζόγλου, δ/ντη του Ζωγράφειου Λυκείου. Το 10ο Διεθνές Μαθητικό Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Πόλη από 11-15 Μαρτίου το 2026.
