του Γιάννη Μουγγολιά
Μέρες καλοκαιριού στην Ελλάδα και συνεπακόλουθα μέρες τουρισμού αφού οι φυσικές καλλονές της χώρας μας γίνονται πόλος έλξης για χιλιάδες τουρίστες και ντόπιους που τη βάζουν στο πρόγραμμα ως προορισμό τους για να περάσουν τις διακοπές τους.
Ο τουρισμός ως βαρύ πυροβολικό της οικονομικής ζωής της χώρας είναι στο φόρτε του. Για την προώθησή του σε επίπεδο κρατικό μέσω της υλοποίησης διαφημιστικών τουριστικών εκστρατειών εντός και εκτός χώρας, αξιοποιώντας και το σημαντικό δίκτυο γραφείων του στο εξωτερικό είναι υπεύθυνος ο γνωστός Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού (ΕΟΤ), που βρίσκεται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Τουρισμού. Ο ΕΟΤ ιδρύθηκε αρχικά το 1929 επί κυβέρνησης Ελευθερίου Βενιζέλου, καταργήθηκε το 1935 και το 1936 τη θέση του πήρε το Υφυπουργείο Τύπου και Τουρισμού. Ωστόσο το 1951 ανασυστάθηκε ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Κατά καιρούς εποπτευόταν από διάφορα υπουργεία της κυβέρνησης όπως το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και το υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης και άλλους κρατικούς οργανισμούς.
Τρεις αφίσες του 1971 με τον Ε.Ο.Τ. διαφήμιζε μέρη της χώρας μας
Από τις απαρχές του έως σήμερα ήταν πολλές οι προσπάθειες για την προώθησή του μέσα από εξαιρετικές καλλιτεχνικές αφίσες και φυλλάδια που διαφήμιζαν τις ελληνικές ομορφιές του ελληνικού τοπίου, την παράδοση της χώρας και τη φιλοξενία των Ελλήνων κατά το πρότυπο του «ξένιου Διός». Όλοι θυμόμαστε τα έργα τέχνης και αισθητικής που κυριαρχούσαν με τη βοήθεια ζωγραφικής και γραφιστικής στις αφίσες και στα οποία αντικατοπτρίζονταν στο πέρασμα του χρόνου διάφορα καλλιτεχνικά ρεύματα: ρομαντισμός, μοντερνισμός, αφαίρεση, οπτική σχεδίαση στα 1960s, πρωτοπορία. Ηχηρά ονόματα που άφησαν ανεξίτηλη σφραγίδα με το γενικότερο έργο τους επιστρατεύτηκαν να δώσουν με τις εμπνεύσεις τους και την καλλιτεχνική τους αύρα απρόσμενες διαστάσεις στην προβολή του ελληνικού τουρισμού. Τάσος Λουκίδης, Άγγελος Σπαχής, Μίμης Βιτσώρης, Μιχαήλ Παπαγεωργίου (Δωρής), Γιώργος Κοσμαδόπουλος, Αλέξανδρος Αλεξανδράκης, Γιώργος Μανουσάντης, Σπύρος Βασιλείου, Γιώργος Βακιρτζής, Λουίζα Μοντεσάντου, Έλλη Ορφανού, Ελένη Περάκη-Θεοχάρη, Ειρήνη Απέργη, Σπύρος Βασιλείου, Γιώργος Βακιρτζής, Γιάννης Φαϊτάκης, Τάσος, Γιάννης Τσαρούχης, Αγνή Κατζουράκη, Μιχάλης Καρζουράδη, Μιχάλης Κακιρτζής από τον χώρο της ζωγραφικής, Nelly’s, Νικόλαος Τομπάζης, Δημήτρης Χαρισιάδης, Μαρία Χρουσάκη από τον χώρο της φωτογραφίας, Όθωνας Περβολαράκης και Σεβαστιανός Κούρκουλος από τον χώρο της λιθογραφίας και άλλοι πολλοί.
Χαρακτηριστικό δείγμα των έξοχων δημιουργιών τους εκτίθεται μέχρι τέλος Οκτωβρίου στην έκθεση «Διαφημίζοντας την Ελλάδα. Οι απαρχές του ελληνικού τουρισμού» που διοργανώνει η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος στην Ιστορική Οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, παράρτημα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου στην Ύδρα και που τελεί υπό την αιγίδα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού με αποκλειστικό δωρητή το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση.
Δίσκοι βινυλίου από τον Ε.Ο.Τ.
Όμως εκτός των εικαστικών και της γραφιστικής, ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού αξιοποίησε και άλλες μορφές τέχνης. Έτσι η μουσική βρέθηκε στο επίκεντρο της προβολής της χώρας μας. Βρίσκουμε με εκδοτική πρωτοβουλία του Ε.Ο.Τ. κυκλοφορία αρκετών δίσκων βινυλίου. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι από το 1959 κυκλοφόρησαν: το επτάιντσο «Kalanda – Greek Carols» (Fidelity, 1959) από την The Children’s Choir Of The Royal Chapel υπό τη διεύθυνση του Μιχάλη Αδάμη με αφορμή την έλευση του νέου έτους, το επτάιντσο «Zambetas And His Bouzoukia – Music From Greece» με τα κομμάτια «Ο Χορός του Ζορμπά» του Μίκη Θεοδωράκη, «Κάθε λιμάνι και καημός» του Γιώργου Κατσαρού, «Οδός ονείρων» του Μάνου Χατζιδάκι και «Χάθηκες» του Γιώργου Ζαμπέτα, το LP «Greece – The New Place» με τον Γιώργο Κατσαρό να ερμηνεύει με το σαξόφωνό του οργανικά τα κομμάτια των Μίμη Πλέσσα, Γιάννη Σπανού, Γιώργου Ζαμπέτα, Μάνου Χατζιδάκι, Δήμου Μούτση, Σταύρου Ξαρχάκου, Μάνου Λοϊζου, Γεράσιμου Λαβράνου αλλά και δικά του, το άλμπουμ «Manos Hadjidakis – Greece – Popular Music» (1972) με τον κορυφαίο συνθέτη να διευθύνει το μουσικό σύνολο σε διασκευασμένα ορχηστρικά από τον ίδιο πασίγνωστα κομμάτια άλλων όπως τα «Κάτω στα Λεμονάδικα», «Ο Καθρέφτης», «Πήρα τη στράτα κι έρχομαι», «Μάγκας βγήκε για σεργιάνι», «Θα γυρίσει κι ο τροχός», «Του Βοτανικού ο μάγκας», «Θα πάω κει στην Αραπιά», «Τα ματόκλαδά σου λάμπουν» κ.α., το LP του συνθέτη Μιχάλη Τερζή «Μιχάλης Τερζής – Ελλάδα – “Νόστιμον Ήμαρ”» (1986) και πολλά άλλα. Παράλληλα από τον Ε.Ο.Τ. κυκλοφόρησαν επτάιντα και συλλογές που εκδόθηκαν το 1970 αλλά και σε άγνωστες χρονιές και που περιλαμβάνουν διάφορα πασίγνωστα τραγούδια διάσημων Ελλήνων συνθετών που ερμήνευσαν μεταξύ άλλων οι Γιώργος Νταλάρας, Χάρις Αλεξίου, Μαρία Φαραντούρη, Γιάννης Καλαντζής, Πάριος, Νίκος Ξυλούρης, Νάνα Μούσχουρη, Μανώλης Μητσιάς, Δήμητρα Γαλάνη, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Μαρινέλλα, Μάνος Λοϊζος, Σταμάτης Κόκκοτας, Μαρίζα Κωχ, Βίκυ Μοσχολιού, Μαίρη Λίντα, Γιάννης Πουλόπουλος, Αντώνης Καλογιάννης, Κώστας Χατζής, Κώστας Σμοκοβίτης, Άννα Βίσση, Λίτσα Διαμάντη, Δάκης, Δώρος Γεωργιάδης αλλά και ινστρουμένταλ όπως τη «Γοργόνα» του Μάνου Λοϊζου και τον «Χρόνο του Ψαρόγιαννου» αγνώστου συνθέτη.
Η μουσική του Πέτρου Πετρίδη για τη φωταγώγηση της Ακρόπολης στο θέαμα «Ήχος και Φως»
Ιδιαίτερη περίπτωση των εκδόσεων βινυλίου του Ε.Ο.Τ. αποτελεί ο δίσκος «Petro Petridis, The Concerts Lamoureux Orchestra – Greece: Sound And Light» (Philips, 1970). Πρόκειται για μια πολυτελή, ειδική έκδοση στην αγγλική γλώσσα, εξαιρετικά σπάνια σήμερα, του Ε.Ο.Τ. σε κουτί με 12 φωτογραφικές διαφάνειες από την Ακρόπολη των Αθηνών. Ένα πολύ καλαίσθητο πακέτο σε κείμενο του Jean Baelen (πρέσβη στην Αθήνα από το 1951 έως το 1955), διάλογους του Andre Castelot και μουσική του Έλληνα συνθέτη Πέτρου Πετρίδη με συμμετοχή των ηθοποιών Michael Bates, Peter Car-Foster, Frank Duncan, David Enders.
Το εξώφυλλο του δίσκου του Ε.Ο.Τ. «Ήχος και Φως»Ο δίσκος που εκδόθηκε το 1970, επτά χρόνια πριν τον θάνατο του Πετρίδη με την ευκαιρία του πρώτου «Ήχου και Φωτός» στην Ακρόπολη των Αθηνών το 1959, έργο που υποστηρίχθηκε ενεργά από τη γαλλική διπλωματία. Ήταν η πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης Στην εκδήλωση τότε ο υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας Andre Malraux εκφώνησε ομιλία από την Πνύκα αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι το συγκεκριμένο θέαμα ήταν ένα από τα πιο επιτυχημένα τουριστικά προϊόντα της Γαλλίας. Οι διπλές παραστάσεις «Ήχος και φως» στην Ακρόπολη που γίνονταν καθημερινά τα βράδια στην Ακρόπολη από 28 Μαϊου 1959 έως και 39 Σεπτεμβρίου 1959, διοργανώθηκαν από τη Γαλλική Οργάνωση για την Αξιοποίηση των Ιστορικών Χώρων σε συνεργασία με τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού. Η πρώτη παράσταση ήταν πάντα στα ελληνικά σε κείμενο του Σπύρου Μελά, ενώ η δεύτερη παράσταση παρουσιαζόταν βασισμένη εναλλάξ στα γαλλικά πάνω σε κείμενο του Jean Baelen ή στα αγγλικά σε κείμενο Liliane Benoist d’Azy. Η σκηνοθεσία του θεάματος ήταν του Δημήτρη Ροντήρη και η σκηνογραφία του Μπερνάρ Μπερτράν.
Υπό το εντυπωσιακό φως των γαλάζιων, κόκκινων και κίτρινων προβολέων που μεταμόρφωσαν το μνημείο, οι θεατές από την Πνύκα παρακολούθησαν την αφήγηση της ιστορίας με τον πιο μεγαλοπρεπή τρόπο.
Ο Πέτρος Πετρίδης υπήρξε εξέχοντας εκπροσώπους της Ελληνικής Εθνικής Σχολής. Κύρια υφολογικά χαρακτηριστικά της μουσικής του συνιστούν η τροπικότητα της αρμονίας του, η αντιστικτικότητα της γραφής του καθώς και ένας προοδευτικός ασκητισμός.
Το μουσικό έργο «Ήχος και Φως» ο Πετρίδης το ολοκλήρωσε στις 2 Μαϊου 1959 όταν ήταν 67 ετών. Ουσιαστικά είναι η μουσική υπόκρουση με την Ορχήστρα Λαμουρέ στις παραστάσεις «Ήχος και Φως» που πραγματοποιήθηκαν στην Ακρόπολη. Προέβλεπε ορχήστρα που η οργανική της σύνθεση περιελάμβανε διπλά ξύλινα με φλάουτο πίκολο και αγγλικό κόρνο, τέσσερα κόρνα, δύο τρομπέτες, τρία τρομπόνια, μία τούμπα, ταμπούρο, ταμ-ταμ, γκραν κάσα, κύμβαλα, τύμπανα, άρπα και έγχορδα. Εκτός της χειρόγραφης από τον συνθέτη εκδοχής του έργου με το ελληνικό κείμενο, βρέθηκε και μια χειρόγραφη εκδοχή (παρτιτούρα) με γαλλικό κείμενο στο τέλος της οποίας υπάρχει η μουσική για το φιλμ της παράστασης όπου την ορχήστρα αποτελούσαν μόνο τα ξύλινα, το κόρνο, το ταμπούρο, το τρίγωνο, η άρπα και τα έγχορδα. Παράλληλα στον δίσκο ακούγονται οι φωνές των ηθοποιών Alan McLelland, Charles Hodgson, Gary Watson, Geoffrey Matthews, Geoffrey Wincote, Janette Richer, Peter Carr-Forster και Richard Hurndall.
Παρά τις σημαντικές παραμέτρους της παράστασης, η μουσική του Πέτρου Πετρίδη ήταν αυτή που διασώθηκε από την αιχμηρή κριτική που δέχτηκαν οι παραστάσεις της Ακρόπολης στο σύνολό τους, αλλά και απέσπασε εγκωμιαστικά σχόλια στον τύπο της εποχής.
«Μόνο για τη μουσική που συνοδεύει τόσο το Ελληνικό κείμενο του Μελά όσο και το Γαλλικό του Μπελέν, δεν ετόλμησε κανείς να θίξη. Ο Πέτρος Πετρίδης, ο μεγάλος μας συνθέτης την έγραψε και, καθώς άκουσα μερικές σελίδες κατά τις δοκιμές, μπορώ να πω ότι είναι αντάξια του προορισμού της. Όλη σεβασμό, κατάνυξι, λατρεία», έγραψε σχετικά η γνωστή μουσικοκριτικός, δημοσιογράφος και μουσικός-συνθέτρια Αλεξάνδρα Λαλαούνη.
Ακόμα πιο σφοδρά επικριτική η εφημερίδα «Ταχυδρόμος» στις 11 Αυγούστου 1959, υπογραμμίζει την αντίθεση των εντυπώσεων που είχαν αφήσει τότε παραστάσεις και μουσική: «Μια αληθινή βεβήλωσις που εκθειάζεται … η Μουσική του Πέτρου Πετρίδη είναι, απλούστατα εξαίσια. Ακούγεται κι’ αυτή ολοκάθαρη σαν να ήταν εκεί ζωντανή, πραγματική η ορχήστρα».
Αξίζει να σημειωθεί ότι πολύ πριν από την πολυτελή έκδοση του δίσκου βινυλίου «Ήχος και Φως» του 1970 που κυκλοφόρησε με τη συνεργασία Phillips και Ε.Ο.Τ., ήδη από το 1959, χρονιά των παραστάσεων είχαν κυκλοφορήσει τρις δίσκοι βινυλίου από την Phillips. Έτσι η μουσική του Πετρίδη ερμηνευμένη από την Ορχήστρα Λαμουρέ υπό τη διεύθυνση του συνθέτη γνώρισε τρεις διαφορετικές εκδοχές: μια με τίτλο «Sound and Light» (αγγλική) με τίτλο «Son et Lumière» (γαλλική) και μία με τίτλο «Ήχος και Φως» (ελληνική) όπου την απαγγελία του κειμένου ανέλαβαν οι ηθοποιοί Μάνος Κατράκης, Άννα Συνοδινού και Δέσπω Διαμαντίδου.
Η μουσική από το σπήλαιο του Διρού
Ένα χρόνο μετά από την κυκλοφορία του δίσκου με τη μουσική του Πέτρου Πετρίδη και ακριβώς 54 χρόνια πριν, στις 29 Ιουλίου 1971 κυκλοφόρησε από τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού ο σπάνιος σήμερα δίσκος βινυλίου «Music From The Caves Of Diros», που αποτέλεσε ένα πραγματικά πρωτοποριακό και εμπνευσμένο πείραμα. Είναι γνωστή σε όλους μας η εντυπωσιακή ακουστική που έχει το σπήλαιο του Διρού και προκειμένου να προβάλει αυτό το μοναδικό πλεονέκτημα της χώρας μας ο Ε.Ο.Τ έκανε μια ξεχωριστή παραγγελία αναθέτοντας το 1971 στον Γάλλο συνθέτη Pierre Arnaud να την αναδείξει. Έτσι ο Ε.Ο.Τ. κάλεσε τον Arnaud να ηχογραφήσει μέσα στο σπήλαιο. Η πρωτοβουλία είχε ως αποτέλεσμα την κυκλοφορία ενός άλμπουμ με τίτλο «Music From The Caves Of Diros», το οποίο περιελάμβανε και ηχογραφήσεις από το σπήλαιο της Αλεπότρυπας.
Το σπήλαιο της Γλυφάδας αναφέρεται στο κείμενο του δίσκου ως υπόγειο σπήλαιο και ποτάμι, του οποίου τα ρέοντα, ελαφρώς αλμυρά νερά οδηγούνται στη θάλασσα. Η φυσική είσοδος του σπηλαίου βρίσκεται κοντά στη θάλασσα, 100 μέτρα δεξιά από την τεχνητή είσοδο, και έχει διαστάσεις 40 επί 50 μέτρα. Τα νερά του ποταμού εξέρχονται 23 μέτρα δεξιά από τη φυσική είσοδο. Το σπήλαιο καλύπτει μια έκταση 16.700 μέτρων και εκτείνεται κατά μήκος δύο κύριων παράλληλων οδών που διακλαδίζονται σε διάφορα σημεία. Από το 1949, έχουν εξερευνηθεί περίπου 2.800 υδάτινες οδοί και άλλα 300 ξηρά περάσματα. Ο υπέροχος εσωτερικός στολισμός και ένας λαμπερός συνδυασμός σχημάτων και χρωμάτων τοποθετούν τη Γλυφάδα ανάμεσα στα τρία πιο όμορφα υποθαλάσσια σπήλαια στον κόσμο. Τα αλαβάστρινα αραβουργήματά του περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: «Ο Καθεδρικός Ναός», «Παρεκκλήσι», «Περίπτερο», «Ροζ και Κόκκινα Διαχωριστικά», «Σπηλιά του Δράκου», «Μνημείο του Άγνωστου Ναύτη», «Πέρασμα των Θαυμάτων», «Φοίνικες», «Θάλασσα των Ναυαγίων», «Λίμνη Ωκεανίδων», «Μεγάλος Ωκεανός» και «Λευκοί Θάλαμοι». Αυτές οι υπέροχες συνθέσεις αποτελούν μόνο ένα μέρος των αξιοσημείωτων διαιρέσεων του σπηλαίου. Αποτελούν ένα μαγευτικό θέαμα σε μορφή και χρώμα, το οποίο ο επισκέπτης απολαμβάνει καθώς μεταφέρεται σε μια ειδική βάρκα, ταξιδεύοντας ανάμεσα σε κίονες και σταλαγμίτες που αναδύονται από τα νερά του σπηλαίου.
Μεταξύ άλλων σημαντικών ανακαλύψεων, ήταν και μια σειρά από σχέδια που έγιναν στα βράχια του σπηλαίου. Μετά από περαιτέρω ανασκαφές που είχαν γίνει εκείνη την εποχή και συγκεκριμένα το 1970 από τον αρχαιολόγο κ. Παπαθανασόπουλο, ένα εκτεταμένο νεκροταφείο αποκαλύφθηκε στην περιοχή του σπηλαίου αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον. Χάρη σε όλες τις παραπάνω ανακαλύψεις, το σπήλαιο Αλεπότρυπα κατατάσσεται ανάμεσα στα σημαντικότερα προϊστορικά μουσεία της Νεολιθικής Εποχής που βρίσκονται στην Ευρώπη. Στον αρχαιολογικό του πλούτο προστίθενται τα ερείπια ενός νεολιθικού χωριού που ανακαλύφθηκε εκείνη την περίοδο στην περιοχή.
Μέσα στο επιβλητικό αυτό χώρο όπου θεαματικοί σταλαγμίτες και σταλακτίτες που σχηματίστηκαν σταγόνα-σταγόνα, σε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, αιχμαλωτίζουν τους επισκέπτες, ο Pierre Arnaud με τους μουσικούς του ηχογράφησαν μια εξαιρετικά ατμοσφαιρική μουσική που είχε τον ρόλο πραγματικής μυσταγωγίας. Από την εξαιρετικά φροντισμένη και επιμελημένη έκδοση του δίσκου τα κείμενα που συνοδεύουν τα κομμάτια που ακούμε είναι ενδεικτικά και αξίζει μέσω αυτών να αφεθούμε στην αποκαλυπτική εμπειρία της ακρόασης:
Στην πρώτη πλευρά του δίσκου:
Γλυφάδα
- Θέμα «Σταγόνες από τους Σταλακτίτες»
Το νερό που στάζει συνεχώς από την θολωτή οροφή του σπηλαίου διατηρεί τον ίδιο ρυθμό εδώ και χιλιάδες χρόνια, δημιουργώντας μια θαυμαστή ποικιλία σταλακτιτών και σταλαγμιτών.
Ο ρυθμός σταλαγμάτωσης του νερού, που σπάει σε ζωηρές κινήσεις, είναι το θέμα της μουσικής, η οποία εξελίσσεται σαν τους λαμπερούς κρυστάλλους της Γλυφάδας. Αυτή η χαρούμενη μουσική καλωσορίζει τον επισκέπτη καθώς μπαίνει στο σπήλαιο.
- «Στη βάρκα της Γλυφάδας»
Εδώ η μουσική συνοδεύει την αργή κωπηλασία της βάρκας καθώς γλιστράει πάνω από τη γαλήνια λίμνη της Γλυφάδας.
- «Ο άνεμος μέσα από τους σταλακτίτες»
Ένα ελαφρύ αεράκι από τη θάλασσα αγγίζει το μονοπάτι πεζοπορίας του σπηλαίου της Γλυφάδας. Καθώς το φως αντανακλάται από τους σταλακτίτες, δημιουργεί σκιές που κινούνται σαν φύλλα που κυματίζουν με τους συριστικούς ψίθυρους του ανέμου.
- «Υπόγειος Καθεδρικός Ναός»
Και εδώ, η οπτική εικόνα ενέπνευσε τη μουσική. Από τον ψηλό θόλο του σπηλαίου έρχονται θεϊκές φωνές που τραγουδούν έναν ύμνο δοξολογίας στον Δημιουργό.
- Θέμα: «Σταγόνες από τους Σταλακτίτες»
Οι μελωδίες της μεγάλης ορχήστρας, υπό τη διεύθυνση του Αντρέ Λαφός, συνοδεύουν τον επισκέπτη στην έξοδο του σπηλαίου με έναν ζωηρό ρυθμό, που θυμίζει παλαιά αμερικανική κωμωδία.
Στη δεύτερη πλευρά του δίσκου:
Αλεπότρυπα
- «Η Μαγεμένη Λίμνη»
Βρισκόμαστε πολύ κοντά στον βράχο όπου οι γοργόνες έδεσαν και παγίδευσαν ναυαγούς. Σε αυτή τη χώρα των παραμυθιών ακούμε μια μακρινή φωνή, η οποία σβήνει με το φως.
Ξαφνικά ξεσπά μια καταιγίδα με αστραπές και βροντές. Όταν η καταιγίδα τελειώσει, οι γοργόνες αρχίζουν να τραγουδούν, ενώ το σπήλαιο γίνεται χρυσό και το φως που αντανακλάται από τους σταλακτίτες, δημιουργεί λικνιζόμενα κοσμήματα στο νερό.
- «Πομπή Σταλαγμιτών»
α. Βαλς Διρού
Το φως που πέφτει σε έναν σταλαγμίτη μοιάζει με πουλί. Το πουλί τιτιβίζει και ένας σκύλος γαβγίζει σε απάντηση. Τότε ένα φλάουτο τους ηρεμεί. Τρία μικρά σπηλαιώδη ανθρωπάκια μιλούν σε μια παράξενη γλώσσα. Ο σκύλος γαβγίζει ξανά. Το φλάουτο τραγουδάει και ξαφνικά ένα μεγάλο βαλς φωτίζει ολόκληρο το σπήλαιο.
β. «Η Τοκάτα της Αλεπότρυπας»
Μια ξαφνική διαπεραστική μουσική ξαφνιάζει τον επισκέπτη. Του θυμίζει τον Καπετάνιο Νέμο στο υποβρύχιό του και όλα τα κάποτε ένδοξα μέρη που βυθίστηκαν στον πυθμένα της θάλασσας. Φαντάζεται τα χάλκινα όργανα να αστράφτουν και να δονούνται σε μια αρμονία ήχου και φωτός.
γ. «Το Ζουί Ντιγκουαμπούρι»
Αυτή η μελωδία σας θυμίζει την εισαγωγή σε μια μουσική παράσταση με εξαιρετική ποικιλία, όταν οι χορευτές εμφανίζονται στη σκηνή. Οι στίχοι είναι σε μια άγνωστη, μυστηριώδη γλώσσα.
δ. Το «Συρτάκι» του Διρού
Μπορείτε να μάθετε τα βήματα του ζωηρού ελληνικού χορού του, και η μελωδία του θα σας θυμίζει πάντα την Αλεπότρυπα και τις ξέγνοιαστες διακοπές σας.
ε. «Ήχοι μιας Προϊστορικής Εποχής»
Αυτό το μουσικό κομμάτι δημιουργεί μια ατμόσφαιρα από άλλο κόσμο κατά το πρώτο μέρος της επίσκεψής σας. Μυστηριώδεις, ακαθόριστοι ήχοι δίνουν την εντύπωση ότι προήλθαν πριν από χιλιάδες χρόνια, όταν το σπήλαιο κατοικούνταν.
- «Κρυστάλλινες Ηχώ»
Αυτή η μουσική σας συνοδεύει κατά το δεύτερο μέρος της επίσκεψής σας. Είναι εμπνευσμένη από την ομορφιά του σπηλαίου και οι ήχοι της ηχούς δημιουργήθηκαν χτυπώντας πάνω στους σταλακτίτες.
Ελπίζουμε ότι αυτός ο δίσκος θα σας βοηθήσει να θυμηθείτε το συναίσθημα που νιώσατε κατά τη διάρκεια αυτής της αξέχαστης εκδρομής στην Ελλάδα.
Το μουσικό μέρος αναλαμβάνουν ο Gilbert Le Roy στο όργανο, ορχήστρα με τη διεύθυνση του André Lafosse, ensemble των Soloists Of O.R.T.F. με τη διεύθυνση του Jacques Jouineau, συμφωνική ορχήστρα με τη Γαλλίδα τραγουδίστρια Janine De Walleyne, η ορχήστρα του Γάλου κοντραμπασίστα Gérard Huriaux.
Στο οπισθόφυλλο του δίσκου υπάρχει το λογότυπο του Ε.Ο.Τ. εκείνης της εποχής που απεικονίζει την κεφαλή του Ξένιου Διός, απόλυτα ταιριαστό με το κυρίαρχο θέμα που ήθελε να προβάλει ο Ε.Ο.Τ. στους ξένους, την ελληνική φιλοξενία. Το λογότυπο του Ελληνικού Τουρισμού, βασικό εργαλείο οπτικής ταυτότητας καθώς αποτυπώνεται σε όλες τις προσπάθειες προβολής, έντυπες και οπτικοακουστικές, περιγράφεται με τον καλύτερο τρόπο η αποστολή του Ε.Ο.Τ. Το λογότυπο άλλαζε στις διάφορες χρονικές περιόδους και προσαρμοζόταν στη μεταβαλλόμενη αισθητική κάθε εποχής αλλά και στις εκάστοτε απαιτήσεις της διαφήμισης διατηρώντας ωστόσο σταθερό το βασικό όραμα του Ε.Ο.Τ.
Συναυλία της Sarah Vaughan στο Θέατρο του Λυκαβηττού από τον Ε.Ο.Τ.
Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του για την προβολή της Ελλάδας, ο Ε.Ο.Τ. διοργάνωνε μεταξύ άλλων και συναυλίες. Ανάμεσά τους και με ιδιαίτερη ξεχωριστή θέση ήταν η συναυλία μιας από τις μεγαλύτερες τραγουδίστριες της τζαζ όλων των εποχών, της Αμερικανίδας Sarah Vaughan που εμφανίστηκε τον Ιούλιο 1981 στα 57 της στο Θέατρο του Λυκαβηττού. Εκείνη τη χρονιά είχε κυκλοφορήσει από τη δισκογραφική εταιρεία Atlantic το άλμπουμ της Sarah Vaughan «Songs of the Beatles», το οποίο είχε ηχογραφηθεί 4 χρόνια πριν (1977) αλλά είχε μείνει ακυκλοφόρητο λόγω κάποιου προβλήματος με δεσμευτικό συμβόλαιο δισκογραφίας από συμμετέχοντα. Στον δίσκο παρουσιάζονταν με τον μοναδικό ερμηνευτικό τρόπο της διασκευές κομματιών που είχαν συνθέσει και παίξει οι Beatles με ποπ και τζαζ στοιχεία, ενώ στο «Something» του George Harrison η Sarah Vaughan συνοδευόταν στα φωνητικά από τον Βραζιλιάνο τραγουδιστή και μουσικό Marcos Valle. Μαζί της πολύ σημαντικοί μουσικοί μεταξύ των οποίων οι Jon Smith (τενόρο σαξόφωνο), Toots Thielemans (harmonica), Lee Ritenour, Dean Parks, Louie Shelton (κιθάρες) και οι Marty Paich και David Paich που έκαναν τις διασκευές, έπαιξαν keyboards και ήταν παραγωγοί του δίσκου. Την ίδια χρονιά, το 1981 η Sarah Vaughan μαζί με τον σπουδαίο τραγουδιστή Billy Eckstine εμφανίστηκαν στο διάσημο Monterey Jazz Festival.
Η Sarah Vaughan ήταν ένα από τα πολύ μεγάλα ονόματα και βρισκόταν λοιπόν σε πολύ καλή κατάσταση ακόμα. Έτσι η συναυλία της στο Θέατρο του Λυκαβηττού ήταν σίγουρα ένα πολύ μεγάλο γεγονός για τη χώρα μας. Μια χαρακτηριστική εικόνα από εκείνη τη συναυλία μας δίνει το τεύχος 14 του παλαιού πολύ καλού περιοδικού «ΤΖΑΖ» που εξέδιδε ο μουσικός παραγωγός, δημοσιογράφος και διοργανωτής διάφορων συναυλιών τζαζ Κώστας Γιαννουλόπουλος: «Η Vaughan για μένα, ήταν μια συγκλονιστική παρουσία με εντυπωσιακά αναλλοίωτες, από το χρόνο, φωνητικές δυνατότητες (ακόμα), με υπερβολικό scat (σε αντίθεση με τους δίσκους της), και με μια εκπληκτική εκτέλεση στο Dinji. Στο τέλος, και ενώ πλήθη αποβλακωμένων Ελλήνων κατεβαίνουν τρέχοντας τις κερκίδες προς την έξοδο, η Sarah ρίχνει και ένα συρτάκι…».
Από το μικρό αυτό κειμενάκι καταλαβαίνομαι πως μάλλον η συναυλία τελικά δεν άρεσε πολύ σε αρκετούς θεατές παρόλο το καλλιτεχνικό ανάστημα της τραγουδίστριας αλλά και ότι το «συρτάκι» που πολύ συχνά βλέπουμε ως μεγάλο προπαγανδιστικό ατού της διαφήμισης σε πολλές πρωτοβουλίες και καμπάνιες του Ε.Ο.Τ. δεν έλειψε ούτε από εδώ.
Όμως στα σχόλια του τεύχους μαθαίνουμε και ένα πικάντικο περιστατικό που συνέβη στη συναυλία μέσω της αναπαραγωγής αρνητικού σχολίου της εφημερίδας «Το Βήμα». Διαβάζουμε στο «ΤΖΑΖ»: «Το ΒΗΜΑ της 24/7/81 ενοχλείται με τη Sarah Vaughan που κάνοντας η γυναίκα ένα αστείo είπε ότι θάθελε να γνωρίσει έναν χαριτωμένο Έλληνα. Με απόλυτη συνέπεια στις ελληνο-χριστιανικές ηθικές αρχές το ΒΗΜΑ δηλώνει από τη στήλη του Περίοικου ότι “δεν πολυκαταλαβαίνει το χιούμορ της”. Έτσι είναι. Τι διάβολο, θάρχεται η κάθε μαύρη σαντέζα με καμώματα να μας χαλάσει τις αρχές της οικογένειας! Και ο αρχιεπίσκοπος τι λέει επ΄ αυτού;;;».
Στη συναυλία αυτή της Sarah Vaughan είχε έρθει στο προσκήνιο της ανταποδοτικότητας των «προϊόντων» πολιτισμού όσον αφορά τη διοργάνωση κρατικών φορέων. Το θέμα όμως μάλλον πατούσε σε σαθρή βάση όπως φαίνεται από το δημοσίευμα στο ίδιο τεύχος του περιοδικού «ΤΖΑΖ» ΤΟΥ Κώστα Γιαννουλόπουλου:
«Και συνεχίζουμε με το ΒΗΜΑ της 26/7/81. Εδώ φιγουράρει επίσης ένας πολύ συμπαθητικός τίτλος πάνω-πάνω στη στήλη του Περίοικου: “Ο Ε.Ο.Τ. πληρώνει τον…τζερεμέ της Σαρ Βων” (με τόσο κουλτουρέ γλώσσα πώς να μη γίνει και η Σάρα “Σαρ”;), όπου το ΒΗΜΑ διαπιστώνει ότι “ΔΕΝ θα μείνει ικανοποιημένος ο Τουρισμός” επειδή οι τρεις συναυλίες δεν θα βγάλουν το κόστος τους, δηλαδή 4.000.000 δραχμές, αλλά μόνο 3.500.000!!! Αν το νόημα αυτού του σημειώματος είναι το ερώτημα, θα πλουτίσει ο Ε.Ο.Τ. ή θα καταστραφεί, είναι κάτι που το λιγώτερο με αφήνει τελείως αδιάφορο (κρατικά κόλπα είναι αυτά, παιχνίδι δύναμης κάνουν, στα παληά μου τα παπούτσια εμένα), αν όμως το νόημα είναι να στιγματιστεί η απόφαση του κράτους να πληρώσει τέσσερα εκατομμύρια για αυτές τις συναυλίες, τότε το ΒΗΜΑ την πάτησε γιατί αποκαλύπτεται ότι κοιμάται (ως ιδεολογικός ιπποπόταμος) χρόνια τώρα, αφού εμείς φωνάζουμε για το πού πάνε τα λεφτά της φορολογίας μας εδώ και δύο χρόνια (περίπτωση Ella Fitzgerald, ΤΖΑΖ Νο 8, Ιούλιος 1979)».
