του Φίλιππου Φιλίππου
Ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης που σπούδασε Παιδαγωγικά και Θεολογία κι εργάστηκε ως δάσκαλος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, έχει δημοσιεύσει διηγήματα, δοκίμια, ποιήματα, κριτικές βιβλίων και συνεντεύξεις με συγγραφείς σε εφημερίδες και περιοδικά. Στο μικρό μυθιστόρημα Το κρυφό τετράδιο (εκ. Κύφαντα) αφηγείται μιαν αστυνομική ιστορία με λίγους ήρωες, οι οποίοι έχουν υπαρξιακά προβλήματα κι αυτό τους καθιστά επικίνδυνους για τους άλλους και την κοινωνία γενικά. Οι στίχοι του Καβάφη που μπαίνουν ως μότο στο βιβλίο κατά κάποιο τρόπο εισάγουν τον αναγνώστη στον ψυχικό κόσμο αυτών των ηρώων και ταυτόχρονα δίνουν το στίγμα των προθέσεων του συγγραφέα: «Κι αν δεν μπορείς να κάμεις τη ζωή σου όπως την θέλεις,/ τούτο προσπάθησε τουλάχιστον/ όσο μπορείς : μην την εξευτελίζεις».
Στο πρώτο κεφάλαιο, ένας άντρας ο οποίος ζει μέσα σε φαντασιώσεις παίρνει ένα όπλο, βγαίνει από το σπίτι του και πάει σε κάποιον προορισμό –έχει άγριες διαθέσεις. Έπειτα μεταφερόμαστε σ’ ένα δημοτικό σχολείο όπου βρίσκεται μόνος του ένας δάσκαλος, ο Αναστάσης, ο οποίος έχει ν’ αντιμετωπίσει τον άντρα που κρατάει το όπλο. Σε μια αναδρομή στο παρελθόν, μαθαίνουμε για κάποιον Περικλή, γιο φτωχών εργατών που οι δυσκολίες της ζωής τους έκαναν να αναζητήσουν δουλειά στο εξωτερικό. Ο ήρωας βρέθηκε μετανάστης στη Γερμανία, όπου γνώρισε μιαν Ελληνίδα, την Κλαίρη, και την παντρεύτηκε. Η γέννηση όμως ενός παιδιού αυξάνει τα ενδοοικογενειακά προβλήματα, κάνοντας τα θεμέλια του γάμου τους να τρίζουν. Κι όταν η γυναίκα του άρχισε να του κάνει νερά, σε κατάσταση απόγνωσης πλέον, πήρε την απόφαση να ζήσει τη δική Οδύσσεια. Αργότερα η Κλαίρη επιστρέφει στην Ελλάδα με το παιδί τους και διορίζεται ως δασκάλα σ’ ένα δημοτικό σχολείο.
Υπάρχει κι άλλος ήρωας, ο Τάκης Καραβασίλης, κάτοικος κάποιου χωριού, ο οποίος έχοντας δυσκολίες στην επιβίωσή του αναζητεί την τύχη του στην Αθήνα, όπου κάνει διάφορες δουλειές. Περνάει δύσκολες στιγμές εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων και κάποια στιγμή η γυναίκα του πεθαίνει, ενώ αργότερα σκοτώνεται ο γιος του σε τροχαίο. Αυτό το δραματικό γεγονός τον τρελαίνει. Είναι τόσο μεγάλη η απόγνωσή του που σκέφτεται να πάρει ένα όπλο και να σκοτώσει όλο τον κόσμο. Κάποια στιγμή, ο μετανάστης από τη Γερμανία κι ο τραγικός πατέρας συναντούνται –η συνάντησή τους ανατρέπει τη ζωή τους.
Αστυνομική ιστορία γραμμένη με λιτό τρόπο, χωρίς φλυαρίες και τεχνάσματα, Το κρυφό τετράδιο (σε ορισμένα κεφάλαια διαβάζουμε τις σκέψεις του κεντρικού ήρωα για όσα τον ααπσχολούν) δεν αποσκοπεί στο να ψυχαγωγήσει τους αναγνώστες με μυστήρια, δράση, αίματα, αγωνία και ερωτηματικά σχετικά με την συμπεριφορά των ηρώων. Όλα εδώ είναι σαφή και ευκρινή. Ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης επιχειρεί να μας μιλήσει κυρίως για τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι Έλληνες αρκετές δεκαετίες πριν, στην Αθήνα και στην επαρχία, όταν αναγκάζονταν να φύγουν από το σπίτι τους ή από το χωριό τους για να αναζητήσουν καλύτερη ζωή για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.
Από αυτή την άποψη το μυθιστόρημα δεν είναι απλώς αστυνομικό αλλά κυρίως είναι κοινωνικό, θέμα του είναι οι μετανάστες κάθε λογής. Στη διάρκεια της αφήγησης μαθαίνουμε αρκετά για το Μόναχο, την πόλη, όπου εγκαταστάθηκε ο Περικλής, και για όσα βίωναν εκεί οι Έλληνες μετανάστες, που στην πλειονότητά τους ήταν εργάτες. Ταυτόχρονα, ο συγγραφέας μας δείχνει με ενάργεια τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα παντρεμένο ζευγάρι, ιδίως στην περίπτωση οικονομικών δυσκολιών αλλά και την έλλειψη αμοιβαίων αισθημάτων στη σχέση του κι ακόμα μας δίνει μιαν ζοφερή εικόνα του πατέρα που χάνει το παιδί του.
Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, Το κρυφό τετράδιο,Εκδόσεις Κύφαντα, 2025, σελ. 104, τιμή 12 ευρώ
