23 Απριλίου: World Book Night 2014

0
49

Της Αλεξάνδρας Σαμοθράκη.

Η Παγκόσμια Νύχτα Βιβλίου είναι σαν την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου, με τη διαφορά ότι, όπως όλες οι νύχτες, είναι αφιερωμένη περισσότερο στην απόλαυση αφού σκοπό έχει να προάγει την ανάγνωση αποκλειστικά και μόνο ως διασκέδαση.

Η ιδέα γεννήθηκε σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που έλαβε χώρα στο Συνέδριο της Εκδοτικής Βιομηχανίας στο Λονδίνο το 2010, και εξερευνούσε τους τρόπους προώθησης της φιλαναγνωσίας σε ενηλίκους που συνήθως δε διαβάζουν: ο  πλέον φυσικός και αποτελεσματικός τρόπος είναι ορκισμένοι αναγνώστες να μεταδώσουν τον ‘ιο’ της αγάπης τους για τα βιβλία σε άτομα που δεν έχουν σταθεί εξίσου τυχερά με τους ίδιους. Για το λόγο αυτό, θεμελιώδης για την Παγκόσμια Νύχτα Βιβλίου είναι η έννοια του ‘εθελοντή’ και του ‘δώρου’- προεπιλεγμένοι τίτλοι για τους οποίους οι συγγραφείς αποποιούνται των δικαιωμάτων τους για τη συγκεκριμένη έκδοση, τυπώνονται στο κόστος από τους εκδότες και διανέμονται δωρεάν από τους διανομείς και εθελοντές.

Την πρώτη χρονιά λειτουργίας του θεσμού, το 2011, μόνο στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία επιλέχτηκαν 25 διαφορετικοί τίτλοι τους οποίους ανέλαβαν να διανείμουν στις κοινότητες τους, σε φυλακές, νοσοκομεία, άσυλα, παμπ και βιβλιοθήκες περίπου 20.000 εθελοντές, με στόχο να μοιραστούν συνολικά 1 εκατομμύριο βιβλία. Τη δεύτερη χρονιά, το 2012, συμμετείχαν επίσης οι ΗΠΑ με 30 τίτλους και 50.000 εθελοντές, και η Γερμανία με 25 τίτλους και 33.333 εθελοντές. Αν και η Γερμανία αποσύρθηκε προσωρινά από το πρόγραμμα το 2013, μη μπορώντας να αγνοήσει τα 7,5 εκατομμύρια ενηλίκους που δε μπορούν να διαβάσουν ή να γράψουν κανονικά,  φέτος επανήλθε με 20,000 εθελοντές , στηριζόμενους από 3.000 σημεία διανομής σε βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες. Αποκλειστικά στη Γερμανία, συνδυάζοντας την Παγκόσμια Νύχτα με την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (η δεύτερη απευθύνεται περισσότερο στα παιδιά), στις 23 Απριλίου εγκαινιάζεται και η πρωτοβουλία ‘Θα Σου Χαρίσω Ένα Βιβλίο’ που σκοπεύει να μοιράσει την ιστορία ‘Το Κυνήγι του Φωτεινού Κρυστάλλου’ σε 800.000 παιδιά και 32.500 σχολικές τάξεις.

Αντίθετα, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Μ.Βρετανία με την Ιρλανδία εστιάζουν την Παγκόσμια Νύχτα Βιβλίου στους ενηλίκους αναγνώστες. Οι λίστες με τα προεπιλεγμένα βιβλία διαφέρουν ριζικά, με μόνους κοινούς τίτλους το ‘After the Funeral’ (στα ελληνικά ‘Ο Σατανάς με την Πλερέζα’) της Αγκάθα Κρίστι και το ‘Ιστορίες της Πόλης’ του Armistead Maupin. Η αγγλική λίστα περιέχει εκτός από τις περιπέτειες του Ηρακλή Πουαρώ και πολλά άλλα αστυνομικά, όπως το ‘Ποταμοί του Λονδίνου’ του Ben Aaronovitch, το ‘Gorky Park’ του Martin Cruz Smith που ξεκινά με τρία πτώματα στη Μόσχα του Ψυχρού Πολέμου, το ‘Τέλειος Φόνος’ του Peter James με ένα ζευγάρι που προσπαθεί να αλληλοσκοτωθεί, ένα δικαστικό θρίλερ του Grisham (‘Theodore Boone’) αλλά και πιο ‘γυναικεία’ λογοτεχνία όπως το ‘Ξεφορτώσου τον Μάθιου’ με μια απεγνωσμένη γυναίκα που δε θέλει πλέον τον παντρεμένο εραστή της ή το βιβλίο αυτοβοήθειας ’59 Δευτερόλεπτα’ σύμφωνα με το οποίο αν βάλεις ένα μολύβι ανάμεσα στα δόντια σου νιώθεις αμέσως πιο ευτυχής. Τη λίστα συμπληρώνουν λιγότερο τρομακτικά λόγω πάχους, σύντομα αναγνώσματα όπως 4 διηγήματα του Jeffrey Archer και μερικά βιβλία που απευθύνονται σε νεαρότερους αναγνώστες όπως το ‘Η Εκδίκηση Είναι Δική Μου’ του Roald Dahl.

Οι συγγραφείς που περιέχονται στη λίστα είναι κυρίως άνδρες (15 στους 200), ίσως συνειδητά, αφού οι άνδρες που δε διαβάζουν ξεπερνούν κατά πολύ τις γυναίκες. Το 46% των εφήβων και το  42% των ανδρών παραδέχονται πως αποφεύγουν το διάβασμα ως διασκέδαση. Μάλιστα 30% των ανδρών στην Αγγλία δεν έχει διαβάσει ούτε ένα ολόκληρο βιβλίο αφότου αποφοίτησε από το σχολείο.

Στη Μ. Βρετανία για πρώτη φορά τη διοργάνωση της Παγκόσμιας Νύχτας Βιβλίου έχει αναλάβει η φιλανθρωπική οργάνωση ‘Αναγνωστικό Πρακτορείο’ (The Reading Agency) που συντονίζει εκδηλώσεις σε 13 κεντρικές βιβλιοθήκες καθώς και πρωτοβουλίες βιβλιοπωλείων, τοπικών βιβλιοθηκών και ιδιωτών. Έτσι, εκτός από τις παρουσιάσεις συγγραφέων, στο Deptford θα ακουστεί μια ειδική σύνθεση για βιολί βασισμένη στα έργα του Bach που θα περιγράφει μουσικά την εμπειρία της ανάγνωσης, στο νεκροταφείο του Kensal Green θα ακουστούν ‘πραγματικές ιστορίες φαντασμάτων’ μόνο για εφήβους, ενώ στη βιβλιοθήκη Shard End στο Birmingham μια ομάδα ηθοποιών θα … οδηγηθεί στο φόνο με έμπνευση την Αγκάθα Κρίστι. Το φονικό θα ακολουθηθεί από δείπνο, για όσους «επιβιώσουν». Φέτος εισάγονται εκτός από τους εθελοντές για τη διανομή των βιβλίων της λίστας, και οι ‘βιβλιοδότες’ που μπορούν να χαρίζουν οποιοδήποτε βιβλίο της επιλογής τους αρκεί να αναλάβουν οι ίδιοι την πρωτοβουλία και τα έξοδα, μαρκάροντας το βιβλίο με στικεράκια που μπορούν να προμηθευτούν δωρεάν από τα βιβλιοπωλεία της γειτονιάς τους.

Υπενθυμίζεται πως η 23η Απριλίου γιορτάζεται και από την Unesco ως Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου και Πνευματικών Δικαιωμάτων καθώς και Ημέρα Ανάληψης της Παγκόσμιας Πρωτεύουσας Βιβλίου.  Πρώτη ήταν η Μαδρίτη το 2001, ενώ φέτος είναι η σειρά του Port Harcourt στη Νιγηρία. Η ημερομηνία έχει επιλεγεί λόγω των γενεθλίων του Σαίξπηρ το 1564 και της επετείου θανάτου του Θερβάντες το 1616 καθώς και λόγω του καταλανικού εθίμου της γιορτής του Αγίου Γεωργίου (Sant Jordi) που καθιερώθηκε το 1930- οι άνδρες προσφέρουν στις γυναίκες ένα τριαντάφυλλο και οι γυναίκες με τη σειρά τους τους προσφέρουν ένα βιβλίο, ενώ η πιο διάσημη οδός της Βαρκελώνης, η La Rambla, ξεχειλίζει από πάγκους που πουλάνε βιβλία και τριαντάφυλλα.

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here