Μανιφέστο για την πολιτιστική ανάπτυξη

στις 4 Νοεμβρίου, 2013
ietm athens

 

Του Σπύρου Κακουριώτη.

“Η πολιτιστική ανάπτυξη της Ελλάδας είναι ευρωπαϊκή υποχρέωση”.

Η πολιτιστική ανάπτυξη στην Ελλάδα δεν είναι (μόνο) ελληνική αλλά ευρωπαϊκή υποχρέωση και συμφέρον. Αυτό διακηρύσσουν περισσότεροι από 500 καλλιτέχνες και επαγγελματίες των παραστατικών τεχνών απ’ όλη την Ευρώπη, που συναντήθηκαν από 17-20 Οκτωβρίου στην Αθήνα, στην Τεχνόπολη, στο πλαίσιο της Διεθνούς Συνάντησης Παραστατικών Τεχνών ΙΕΤΜ Athens. Με τον τρόπο αυτό δηλώνουν την αλληλεγγύη τους στους ανθρώπους του πολιτισμού στη χώρα μας, που πλήττονται βάναυσα από την πολιτική της λιτότητας και των οριζόντιων περικοπών σε κάθε τομέα της τέχνης.

Οι συμμετέχοντες κατέληξαν σε ένα μανιφέστο, με το οποίο ζητούν, από μεν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις “να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα που επιβάλλονται στην Ελλάδα δεν επηρεάζουν τις επενδύσεις που απαιτούνται για την ενίσχυση της πολιτιστικής ανάπτυξης της χώρας”, από δε την ελληνική, μεταξύ άλλων, “να αυξήσει τους δημόσιους πόρους που προορίζονται για την πολιτιστική ανάπτυξη… να αποκαταστήσουν την καλλιτεχνική εκπαίδευση στις σχολικές αίθουσες, να επενδύσουν στο χώρο της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής σκηνής”.

Το Μανιφέστο της ΙΕΤΜ Athens συνοδεύεται από μια σειρά συστάσεων τόσο προς τους ιθύνοντες όσο και προς τους καλλιτέχνες, οι οποίες προέκυψαν ως συμπεράσματα από την ενότητα «Ας σχεδιάσουμε το μέλλον, ξεκινώντας από την Ελλάδα».

Ειδικότερα, αφού τονίσουν ότι “η τέχνη μπορεί να στηρίξει τη μετάβαση σε μία δημοκρατική, βιώσιμη κοινωνία”, ζητούν: την αποκατάσταση των μαθημάτων της μουσικής και της θεατρικής αγωγής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, την αποδοχή των καλλιτεχνών ως συνομιλητές στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, τη χρηματοδότηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τους επαγγελματίες των τεχνών, την υποστήριξη της κοινωνικής λειτουργίας χώρων όπως το Θέατρο “Εμπρός”, καθώς και άλλων καλλιτεχνικών δράσεων που επανενεργοποιούν τη δημοκρατία, ενώ σημειώνουν ότι “η επιχορήγηση είναι προϋπόθεση για τις τέχνες, ειδικά για τις ζωντανές”, απαιτώντας τη θέσπιση φορολογικών κινήτρων για τους υποστηρικτές των τεχνών και πρόσβαση σε δάνεια προς τους καλλιτέχνες.

Τέλος, απευθύνουν μια σημαντική προτροπή, που έχει ιδιαίτερη σημασία ειδικά για την Ελλάδα: “Σταματήστε να κατασκευάζετε καινούργια ντουβάρια για τις τέχνες. Η Ευρώπη έχει αρκετά κτήρια για την τέχνη, αλλά στερείται απελπιστικά υποστήριξης για τους καλλιτέχνες που προορίζονται να τα γεμίσουν”.

 

Το Μανιφέστο του ΙΕΤΜ Athens

 

Αναλυτικότερα, η διεθνής κοινότητα των επαγγελματιών των σύγχρονων παραστατικών τεχνών που συγκεντρώθηκαν στη Συνάντηση του ΙΕΤΜ στην Αθήνα υπέγραψαν το ακόλουθο μανιφέστο:

 

«Η Ελλάδα είναι το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού και της δημοκρατίας.

Είναι υποχρέωση και συμφέρον της Ευρώπης να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να συμβάλει στον ευρωπαϊκό πολιτισμό και στη δημοκρατία, αφενός μέσα από την παραγωγή νέων ιδεών, νέων φωνών, νέων ήχων, νέων εικόνων και αφετέρου κάνοντας την καταπληκτική πολιτιστική της κληρονομιά προσιτή σε όλους.

Απαιτούμε από τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και από την Ε.Ε. να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα που επιβάλλονται στην Ελλάδα δεν επηρεάζουν τις επενδύσεις που απαιτούνται για την ενίσχυση της πολιτιστικής ανάπτυξης της χώρας και για την εκπλήρωση του οικουμενικού ανθρωπίνου δικαιώματος της ελεύθερης πρόσβασης και συμμετοχής στην πολιτιστική ζωή, της απόλαυσης της τέχνης και του μεριδίου στις επιστημονικές εξελίξεις και τα οφέλη που προκύπτουν από αυτές.

Απαιτούμε από τις ελληνικές αρχές, σε εθνικό επίπεδο και επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, να αυξήσουν τους δημόσιους πόρους που προορίζονται για την πολιτιστική ανάπτυξη, να εγγυηθούν  απόλυτη διαφάνεια στη χρήση αυτών των πόρων, διευκολύνοντας τον έλεγχο εκ μέρους του πολίτη αναφορικά με τη διάθεση των δημόσιων πόρων, να αποκαταστήσουν την καλλιτεχνική εκπαίδευση στις σχολικές αίθουσες, να επενδύσουν στο χώρο της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής σκηνής και να εγκαθιδρύσουν συμμετοχικά πρωτόκολλα ανταλλαγής με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Δεσμευόμαστε να κάνουμε τη φωνή μας να ακουστεί απ’ άκρη σ’ άκρη στην Ευρώπη και καλούμε γυναίκες και άντρες, ινστιτούτα, οργανισμούς, επιχειρήσεις και όλους όσοι διαβιούν από τον πολιτισμό και όσοι βιώνουν τον πολιτισμό να δράσουμε, να οργανώσουμε και να οργανωθούμε και από κοινού να αγωνιστούμε για να διασφαλίσουμε το ανθρώπινο δικαίωμα του πολιτισμού και της επιστήμης για κάθε έναν από εμάς και όλους μαζί, παντού στην Ευρώπη και στον κόσμο.

 

Τεχνόπολη, Αθήνα, Ελλάδα, 19 Οκτωβρίου 2013».

 

Συστάσεις προς τους πολιτικούς, τους χρηματοδότες και άλλους ιθύνοντες

 

  • Οι τέχνες είναι ουσιώδες τμήμα του πολιτισμού μας. Οι αρχαίοι Έλληνες δραματουργοί μας έδειξαν ότι η τέχνη μπορεί να στηρίξει τη μετάβαση σε μία δημοκρατική, βιώσιμη κοινωνία. Έτσι:

 

  • Ζητούμε την αποκατάσταση των μαθημάτων της μουσικής και της θεατρικής αγωγής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: τα μαθήματα αυτά είναι απαραίτητα για να επανισχυροποιήσουμε το δημόσιο ενδιαφέρον για τις τέχνες και το δημόσιο ενδιαφέρον είναι προϋπόθεση για μια ζωντανή καλλιτεχνική ζωή.
  • Οι καλλιτέχνες είναι ενεργοί πολίτες. Δεχθείτε τους ως συνεργάτες και συνομιλητές στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και κυρίως στις αποφάσεις που αφορούν τις τέχνες και τον πολιτισμό.

 

  • Χρηματοδοτήστε τη διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τους επαγγελματίες των τεχνών σε θέματα πολιτιστικής διαχείρισης, υπεράσπισης των τεχνών κτλ.

 

  • Υποστηρίξτε την κοινωνική λειτουργία χώρων όπως το Θέατρο Εμπρός καθώς και άλλες καλλιτεχνικές δράσεις που επανενεργοποιούν τη δημοκρατία.

 

  • Σταματήστε να κατασκευάζετε καινούργια ντουβάρια για τις τέχνες. Η Ευρώπη έχει αρκετά κτήρια για την τέχνη, αλλά στερείται απελπιστικά υποστήριξης για τους καλλιτέχνες που προορίζονται να τα γεμίσουν.
  • Η επιχορήγηση είναι προϋπόθεση για τις τέχνες, ειδικά για τις ζωντανές τέχνες. Παράλληλα, θα πρέπει να δημιουργηθούν φορολογικά κίνητρα για τους υποστηρικτές των τεχνών και πρόσβαση σε δάνεια προς τους καλλιτέχνες.

 

 

Συστάσεις προς τους επαγγελματίες του χώρου των παραστατικών τεχνών στην Ελλάδα και εκτός Ελλάδας:

 

  • Συνεχίστε να διατυπώνετε τα επιχειρήματά σας αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους η τέχνη είναι σημαντική για την κοινωνία –συνεπώς, βεβαιωθείτε ότι η τέχνη σας είναι όντως σημαντική για την κοινωνία.

 

  • Ξανασκεφθείτε τη σχέση σας με τους χρηματοδότες σας: ξεφύγετε από τη μονόδρομη λογική και τις μονοδιάστατες σχέσεις εξουσίας που βασίζονται στη λογική του ποιος έχει τα χρήματα. Σταματήστε να διαμαρτύρεστε, γίνετε συμμέτοχοι.

 

  • Ερευνήστε τους τρόπους με τους οποίους η πολιτιστική πολιτική στην Μεντεγίν της Κολομβίας μεταμόρφωσε την πόλη και χρησιμοποιήστε το παράδειγμα αυτό ως επιχείρημα.

 

  • Βρείτε νέους συμμάχους, εκτός του πολιτιστικού χώρου. Ζητήστε τη γνώμη τους και κάντε τους να υπερασπιστούν τις τέχνες: στον επιχειρηματικό κόσμο, στην αγορά ακινήτων, σε φορείς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σε άλλους μη κυβερνητικούς οργανισμούς.

 

  • Δημιουργήστε συνασπισμούς με άλλους τομείς υπεράσπισης της ποιότητας ζωής, ώστε να είστε σε θέση να διατυπώνετε κοινό λόγο.
  • Ξανασκεφθείτε τις στρατηγικές ανάπτυξης κοινού που είχατε έως τώρα –και παραδεχθείτε ότι καμία από αυτές δεν έχει λειτουργήσει.

 

  • Ξανασκεφθείτε τη νομιμότητα της δουλειάς σας στη βάση της μηδενικής ζήτησης.

 

  • Συζητήστε τι σημαίνει για εσάς «συλλογικότητα» και οργανώστε εργαστήρια συλλογικής σκέψης και συλλογικής εργασίας.

 

  • Αν δουλεύετε συλλογικά, τότε:
    1. Μοιραστείτε εξίσου την ευθύνη της δουλειάς και του αποτελέσματος.

2. Δεχτείτε ότι αυτός που επενδύει περισσότερο, λαμβάνει και τις αποφάσεις.
3. Ή προσλάβετε από κοινού κάποιον να εκτελέσει τη δουλειά που πρέπει να γίνει.

 

  • Δημιουργήστε βιώσιμους δημόσιους χώρους με διατομεακή προσέγγιση –συνδυάστε χειροτεχνία, μικρές εμπορικές επιχειρήσεις, νομικές υπηρεσίες κ.λπ. και κάντε την κοινωνία να τους χρησιμοποιήσει.

 

  • Εκμεταλλευθείτε τα αισθήματα ενοχής του επιχειρηματικού κόσμου σχετικά με το χάος που μας άφησαν.

 

  • Το crowdfunding λειτουργεί μόνο εφόσον δημιουργεί ένα πλήθος / κοινότητα –και αυτό είναι το πιο πολύτιμο στοιχείο που παίρνεις από την καμπάνια. Οπότε, πρέπει να ξεκινήσετε από τη βάση του τι έχετε εσείς να προσφέρετε και όχι τι θέλετε να πάρετε.

 

  • Ερευνήστε τις καλές πρακτικές αγροτικών επιχειρήσεων που στηρίζονται από την κοινότητα – συνεταιρισμούς και δείτε κατά πόσο μπορείτε να τις μεταγράψετε στην πολιτιστική πραγματικότητα.

 

  • Εστιάστε περισσότερο στο τοπικό επίπεδο: εκεί είναι το μέλλον –στις περισσότερες χώρες το ύψος της τοπικής χρηματοδότησης για τις τέχνες είναι υψηλότερο από την εθνική χρηματοδότηση και οι τοπικές αρχές είναι πιο εύκολα προσβάσιμες από τις εθνικές.

 

  • Αναπτύξτε αξίες δωρητών αντί για μετόχων: δημιουργήστε p2p πλατφόρμες ανταλλαγής, αμοιβαία ανταλλαγή χρόνου, δημιουργικότητας και εργασίας.
  • 2 Comments

    1. Pingback: Μανιφέστ&om...

    2. Pingback: ” Μανιφέστο για την πολιτιστική ανάπτυξη. “ | ΒΗΜΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

    Σχολιαστε

    Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

    Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

    *